Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]
4. Problemy fundamentalne i kontrowersyjne do rozstrzygnięcia

Autor opracowania jest zwolennikiem przejścia w Polsce na studia płatne w uczelniach publicznych z wyjątkiem około 20 tys. studentów wygrywających co roku konkursowe egzaminy na wybrane kierunki studiów nieodpłatnych w wybranych najlepszych uczelniach (z których określona liczba absolwentów jest potrzebna do sprawnego funkcjonowania państwa, na przykład określona co roku liczba absolwentów studiów medycznych, prawników itp.) 17. Autor raportu zdecydowanie wnioskuje o utrzymanie systemu studiów nieodpłatnych na studiach stacjonarnych w uczelniach artystycznych podległych MKiDN jako jedynego rozsądnego sposobu kształcenia osób najbardziej utalentowanych. Środki finansowe przeznaczone na finansowanie działalności uczelni artystycznych, mikroskopijne w wymiarze całego budżetu przeznaczonego na finansowanie szkolnictwa wyższego, należy uważać za inwestycję w rozwój kultury narodowej oraz gospodarki.

W funkcjonowaniu polskich uczelni publicznych istnieje kilka słabości (wynikających z rozwiązań prawnych), które uniemożliwiają osiągnięcie przez polskie uczelni klasy światowej. Usunięcie tych wad z całego systemu szkolnictwa wyższego jest bardzo trudne, a może nawet niemożliwe, z uwagi na opór większości środowiska akademickiego strzegącego autonomii akademickiej.

Podstawowe wady systemu szkolnictwa wyższego to:

• gwarancja zatrudnienia samodzielnych nauczycieli akademickich aż do momentu przejścia na emeryturę;
• brak menedżerskiego zarządzania uczelniami;
• zbyt długa ścieżka awansu pracowników naukowo-dydaktycznych;
• prowadzenie przez uczelnie studiów niestacjonarnych, pozwalających osiągnąć dyplom w tym samym czasie co po studiach stacjonarnych, przy nierównoważności programów nauczania.

A. Autor raportu zna przebieg opracowywania ustawy „Prawo o szkolnictwie wyższym”, która została uchwalona w 2005 r. i próby podporządkowania uczelni artystycznych ministrowi właściwemu dla nauki i szkolnictwa wyższego. Jednym ze sposobów trwałego podporządkowania artystycznego szkolnictwa wyższego MKiDN byłoby opracowanie specjalnej ustawy dla tych uczelni, usuwającej wszystkie obecne rozwiązania, które nie nadają się do efektywnego stosowania w uczelniach artystycznych. Ustawa taka pozwaliłaby testować w małej skali rozwiązania systemowe, które w wypadku osiągnięcia dobrych rezultatów byłyby później odpowiednio przeniesione na cały system szkolnictwa wyższego.

B. Polskie uczelnie artystyczne i efekty ich działania (wykształceni absolwenci) już teraz są bliżej czołówki światowej uczelni niż całość systemu szkolnictwa wyższego. Gdyby w nowej ustawie udało się zawrzeć rozwiązania takie jak – wprowadzenie powszechnych kontraktów dla nauczycieli, których czas obowiązywania byłby coraz dłuższy (np. pierwszy – roczny, drugi – trzyletni, trzeci – pięcioletni, czwarty i ewentualnie następne – siedmioletnie), usunięcie absurdalnego w szkolnictwie artystycznym wymogu uzyskania stopnia doktora habilitowanego i wprowadzenia stopni i tytułów, których uzyskanie polegałoby na ocenie dorobku artystycznego przez zewnętrzną komisję (z obowiązkowym udziałem w komisji ekspertów zagranicznych), konieczność realizacji na studiach niestacjonarnych tego samego programu studiów co na studiach stacjonarnych (co w sposób oczywisty wydłużyłoby czas studiów) i przyjęcie identycznych wymogów egzaminacyjnych. Jeżeli dodatkowo udałoby się też wprowadzić zasady menedżerskiego zarządzania uczelniami artystycznymi przez rektorów wybieranych drogą otwartych konkursów, to w ciągu 5-7 lat część uczelni artystycznych osiągnęłaby pozycję światowych liderów.

C.
Jedną z kontrowersyjnych spraw jest długość studiów aktorskich (zarówno w szkole filmowej, jak i uczelniach teatralnych). Wiele osób uważa, że studia aktorskie 4-czy 4,5-letnie są stanowczo zbyt długie. W wielu państwach aktorzy kształceni są według programów nie dających tytułu ukończenia studiów (jest to uczenie zawodu). Jednocześnie wśród kandydatów do zawodu aktora istnieje oczekiwanie uzyskania dyplomu ukończenia studiów, który byłby pomocny także w przypadku rezygnacji z kariery artystycznej. W tej sytuacji rozsądnym rozwiązaniem byłoby ograniczenie studiów aktorskich do trzech lat, do uzyskania licencjatu. Uczelnia mogłaby oczywiście kształcić dalej na różnych formach płatnych studiów podyplomowych. Niewątpliwie obrona jednolitych magisterskich studiów aktorskich jest obroną status quo zatrudnianej w uczelniach kadry nauczycieli akademickich (liczba potrzebnych etatów, liczba godzin zajęć itp.). W miejsce jednolitych studiów magisterskich możnaby oferować na dwuletnich studiach II stopnia (magisterskich) wyspecjalizowane programy kształcące „menedżerów kultury” (np. dyrektorów teatrów, zespołów itp.), przeznaczone dla osób, które z różnych powodów po skończeniu studiów artystycznych I stopnia rezygnują z kariery w wyuczonym zawodzie (aktora, plastyka, muzyka, rzeźbiarza). Połączenie studiów artystycznych ze specjalnie przygotowanym programem w zakresie zarządzania pozwoliłoby wykształcić na potrzeby rosnącego rynku niezbędnych fachowców, których w zgodnej opinii obecnie brak.

D. Jednym z kontrowersyjnych tematów jest problem konieczności zdawania w przyszłości obowiązkowej matury z matematyki przez uczniów szkół artystycznych II stopnia. W wywiadach z dyrektorami wskazywano na fakt, że często wyjątkowe uzdolnienia artystyczne łączą się z zupełnym brakiem uzdolnień matematycznych (prawdziwym lub wmówionym sobie) i że dla wielu tych najbardziej utalentowanych uczniów szkół artystycznych matematyka na maturze może być istotną przeszkodą do podjęcia studiów wyższych. Autor raportu, fizyk z wykształcenia, jest gorącym zwolennikiem wprowadzenia matematyki jako obowiązkowego przedmiotu na maturze, ale do rozważenia byłby zapis w odpowiedniej ustawie, że minister odpowiadający za nadzór nad uczelniami artystycznymi ma prawo podjąć decyzję o przyjęciu na studia artystyczne konkretnej osoby bez zdanej matury z matematyki –mogłoby to dotyczyć na przykład laureatów przeglądów, konkursów itp.


 


----------------------------------------------------------------------------
17 Projekt reformy zawarty w książce: K. Pawłowski, Społeczeństwo wiedzy – szansa dla Polsk”, Znak, Kraków 2004.

« Maj 2017 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31

Miejskie powidoki


Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo