Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Diagnoza

2.6. Uwarunkowania prawne systemu ochrony dziedzictwa kulturowego w Polsce

2.6.1. Ochrona dziedzictwa kulturowego na poziomie Konstytucji RP z dnia 2 IV 1997 r.

Zapoczątkowane w 1989 r. przekształcenia polityczne, społeczne i gospodarcze wywarły znaczący wpływ na kształt systemu prawnego ochrony dziedzictwa kulturowego w Polsce. Publicznoprawny wymiar ochrony dziedzictwa kulturowego znalazł odzwierciedlenie w Konstytucji RP z dnia 2 IV 1997 r., dokumentu o najwyższej pozycji w hierarchicznym systemie źródeł prawa powszechnie obowiązującego w państwie. Umiejscowienie problematyki ochrony dziedzictwa kulturowego na poziomie konstytucyjnym świadczy o tym, że ma ona wysoką rangę z punktu widzenia interesu prawnego całego państwa. Konstytucja RP nie posługuje się pojęciem „dziedzictwa kulturowego”, zamiast którego zostały zastosowane wyrażenia o charakterze synonimicznym („dziedzictwo kulturalne”) lub zawierające się w nim terminy o węższym zakresie przedmiotowym („dobra kultury”, „dziedzictwo narodowe”). W art. 5 Konstytucji RP z pojęciem „dziedzictwo narodowe”8 została powiązana norma zadaniowa i celowościowa, która w sposób ogólny determinuje charakter działań organów władzy publicznej, w tym również władzy wykonawczej. Zgodnie z jego brzmieniem Rzeczpospolita Polska „strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju”, a także „stwarza warunki upowszechniania i równego dostępu do dóbr kultury, będącej źródłem tożsamości narodu polskiego, jego trwania i rozwoju” (art. 6 ust. 1). Zawarta tutaj zasada równego dostępu podmiotów (obywateli) do dóbr kultury jest zgodna z ogólną zasadą równości wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W świetle treści art. 6 ust. 1 Konstytucji RP należy wskazać na ogólną, konstytucyjną funkcję „kultury” i związanych z nią „dóbr” („dóbr kultury”) – będąc „źródłem” (prawnomaterialnym podłożem) - legitymizuje ona „tożsamość narodu polskiego, jego trwania i rozwoju”. Prawnopozytywny, przedmiotowy porządek konstytucyjny nawiązuje w tym zakresie do dorobku prawa naturalnego, a prawo do własnej, rodzimej kultury i tożsamości kulturowej, ma w swej istocie charakter pierwotny wobec formalnoprawnego porządku państwowego. Art. 6 ust. 2 Konstytucji RP posługuje się pojęciem „narodowego dziedzictwa kulturalnego”, wskazując, że Polska „udziela pomocy Polakom zamieszkałym za granicą w zachowaniu ich związków z narodowym dziedzictwem kulturalnym”. Konstytucyjne pojęcie narodowego dziedzictwa kulturalnego traktowane w sposób uniwersalny, ponadnarodowy i europejski oznacza, że za narodowy dorobek w sferze dziedzictwa kulturalnego należy uznać materialną i niematerialną spuściznę nie tylko Polaków zamieszkujących obszar RP, ale i tych narodów, które w toku historii wniosły wkład w rozwój ziem naszego państwa. Przywoływane pojęcia konstytucyjne nie są przez Konstytucję RP zdefiniowane, podobnie jak większość stosowanych przez nią terminów9.





-----------------------------------------------------------------
8 Do tego terminu nawiązywała bezpośrednio nazwa: „Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego” (zostało ono utworzone rozporządzeniem Rady Ministrów z 26 X 1999 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego; Dz.U. nr 91, poz. 1014). Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 X 2001 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie utworzenia Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (Dz.U. nr 122, poz. 1329) zastąpiono ją nazwą „Ministerstwo Kultury”, termin „dziedzictwo narodowe” zaś znalazł się natomiast w nazwie jednego z departamentów tego ministerstwa. Dalsze zmiany strukturalno-prawne w obrębie rządu doprowadziły do powrotu do wcześniejszego nazewnictwa.
9 Do wyjątków należy zaliczyć treść art. 92 Konstytucji RP, umożliwiającego wskazanie wszelkich elementów szczegółowego upoważnienia do wydania rozporządzenia (pojęcie
tzw. delegacji ustawowej, którym posługuje się doktryna prawa).


« Wrzesień 2017 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30

Kultura w internecie


Miejskie powidoki


Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo