1. Tezy wyjściowe

1.1. Wzornictwo jako element kultury materialnej

Wzornictwo (design) odgrywa istotną rolę w kształtowaniu kultury materialnej społeczeństwa. Z powodu wysokiego stopnia współuczestnictwa odbiorców można je porównać z takimi dziedzinami jak film czy media. Wzornictwo jest najpopularniejszą, najłatwiej dostępną i najbardziej demokratyczną sztuką, może kształtować gusta świadomych odbiorców i rozwiązywać problemy indywidualne i społeczne. Istotne znaczenie wzornictwa dla rozwoju konkurencyjnej gospodarki nie stoi w sprzeczności z jego rosnącym znaczeniem dla kultury; we współczesnym świecie wzrasta znaczenie konwergencji zjawisk „przemysł i sztuka”, czyli „gospodarka i kultura”, obszary te mogą i powinny wzajemnie korzystać ze swoich zasobów i wartości.

Obcowanie z pięknymi, funkcjonalnymi, bezpiecznymi, dobrze zaprojektowanymi przedmiotami w otaczającym nas środowisku cywilizacyjnym jest najbardziej demokratyczną formą obcowania z kulturą materialną.
Przewartościowana i poszerzona definicja kultury materialnej obejmuje obecnie „przemysły” oparte o treści chronione prawami autorskimi, takie jak wzornictwo, architektura, media, reklama. O dostrzeganiu tej ewolucji świadczy ujęcie tematu wzornictwa w raporcie na temat polskiej kultury.

Rola wzornictwa i możliwości wykorzystania jego potencjału oraz wykształconej kadry projektantów została doceniona w obszarze gospodarki, dowodzi tego między innymi umieszczenie w priorytetach i działaniach rządowych programów operacyjnych.

W obszarze kultury nie możemy jeszcze mówić o tego rodzaju przełomie, istniejące instytucje kultury i decydentów cechuje zachowawczość, upowszechnianie wzornictwa jest stymulowane przez samorządy, organizacje pozarządowe i komercyjnie działające firmy.