7.3. Wnioski z badań

7.3.2. Pracownicy instytucji kultury

Jak wynika z nielicznych badań, pracownicy instytucji kultury są grupą społeczną o wysokim poziomie frustracji i resentymentu (Grad 1997; Nowiński 2008).

(1) W modelu polityki kulturalnej głęboko ukryte jest tradycyjne założenie, iż tylko systematyczne obcowanie z kulturą tworzoną i upowszechnianą przez instytucje artystyczne zapewnia wysoką jakość uczestnictwa w kulturze. W związku z tym istnieje uzasadnione poczucie „gorszości” wśród znacznej części pracowników innych instytucji kultury.

(2) Na samopoczucie pracowników kultury i – pośrednio na ich style działania – istotnie wpływa także podział na centrum i peryferie życia kulturalnego – wraz z zawiedzionymi nadziejami na określony typ kariery (często artystycznej).

(3) Pracowników kultury cechują ich stosunkowo niskie kompetencje kulturowe (głównie poznawcze) i niska zdolność współpracy z innymi podmiotami lokalnymi (wyjąwszy dysponentów środków finansowych); a ponadto poczucie niepewności własnej tożsamości i pozycji zawodowej związane z upośledzeniem w hierarchii prestiżu i finansowaniu tej grupy.

(4) Pracownicy instytucji kultury dzielą się z grubsza rzecz biorąc na: pozytywnych dewiantów – wizjonerów osiągających sukcesy; wizjonerów – nieodpowiedzialnych szaleńców; romantycznych pozytywistów „pracujących u podstaw”, sprawnych urzędników; sfrustrowanych autokratów i szary personel zarabiający na chleb. Kontraktowi menedżerowie, wyposażeni w wysokie kwalifikacje i doświadczenie, rzadko pracują jako kierownicy instytucji kultury. (Wśród przebadanych instytucji tylko jeden menedżer, kierujący tzw. nową instytucją kultury, deklarował chęć pracy wyłącznie w formie zarządzania projektami).

Rekomendacja: zanim się zacznie reformować instytucje kultury, należy przygotować dla nich kadry. Na początek warto przeprowadzić nowoczesne, reprezentatywne, ogólnopolskie badanie zasobu kadrowego instytucji kultury (w rozumieniu przyjętym w niniejszym raporcie, a więc obejmujące również NGO’s i instytucje komercyjne) oraz przeprowadzić ewaluację kierunków studiów przygotowujących do pracy w kulturze.


poprzedni rozdział