Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Perspektywy rozwoju rynku książki w Polsce

3.6. Legislacja (prawo autorskie, VAT, Public Lending Right)

W najbliższych latach największym wyzwaniem dla polskiej legislacji w zakresie prawa dotyczącego przemysłu książki będzie dostosowanie polskiego prawa autorskiego do wymogów wynikających z odpowiednich dyrektyw UE. Do najbardziej palących problemów w tym zakresie należą: kwestia uporządkowania spraw związanych z dozwolonych użytkiem (reprografia), kwestia wykorzystywania utworów osieroconych, Public Lending Right, istnienie Funduszu Promocji Twórczości.

Zapis o dozwolonym użytku w odniesieniu do kopiowania utworów opublikowanych drukiem w obecnym kształcie powoduje znaczące zmniejszenie przychodów autorów i wydawców. Także regulacja dotycząca dozwolonego użytku w zakresie antologii i wypisów dla celów naukowych została ujęta zbyt szeroko i w sposób niedostatecznie jasny.

W wyniku gwałtownego rozwoju digitalizacji zbiorów dokonywanej przez biblioteki oraz inne repozytoria konieczne jest nowe uregulowanie kwestii tzw. utworów osieroconych. Polscy wydawcy od dawna domagają się również likwidacji Funduszu Promocji Twórczości jako nie istniejącej w innych krajach Unii Europejskiej formy dodatkowego opodatkowania wydawców. Palącym problemem, przed którym stoi polskie prawodawstwo jest także wprowadzenie regulacji w zakresie Public Lending Right. Wymaga tego Dyrektywa UE z dnia 19 listopada 1992 r. (92/100/EEC).

Jednym z najważniejszych przywilejów polskiego przemysłu książki jest preferencyjna zerowa stawka podatku VAT, która obowiązuje do końca 2010 r. Należy dołożyć starań, aby ją zachować na czas nieokreślony. Podwyższenie stawki na przykład o 10% procent, może spowodować 10-procentowy wzrost cen, co negatywnie przełoży się na poziom dostępu czytelnika do książki, a zatem na poziom czytelnictwa. Utrzymanie zerowej stawki VAT na książki wymaga przede wszystkim odpowiedniego działania w Unii Europejskiej i pozyskania wsparcia ze strony innych krajów.

Poza uregulowaniem prawa autorskiego oraz utrzymaniem zerowej stawki VAT na książki wśród zagadnień legislacyjnych można umieścić postulat ustawy o książce, gwarantującej stałą cenę książki we wszystkich miejscach sprzedaży przez określony okres, o której uchwalenie występują środowiska księgarskie. Europejska praktyka pokazuje, że ustawa o książce nie jest rozwiązaniem powszechnie przyjętym. W Europie w 2007 r. jedynie osiem krajów należących do Wspólnoty Europejskiej stosowało taką ustawę. W dziesięciu krajach UE nie ma takich uregulowań. Istnieją też kraje (np. Dania), w których minimalną cenę książki ustala się na podstawie porozumienia branżowego.

Przedmiotem ożywionych dyskusji, nie tylko w środowisku wydawniczym, lecz i bibliotecznym, jest sprawa egzemplarza obowiązkowego. Obowiązujące rozwiązania są nie do utrzymania. Ograniczenia obowiązku przesyłania książki chcą wydawcy (m. in. Polska Izba Książki). Obecnie wydawcy polscy są zobowiązani do odprowadzania 17 egzemplarzy książek do bibliotek. Jest to najwyższa liczba w Europie. Przykładowo Francja ograniczyła obowiązek przekazywania egzemplarza obowiązkowego z czterech do dwóch egzemplarzy. W przypadku małych wydawnictw, wydających pozycje wartościowe, lecz o małym nakładzie, obecna liczba egzemplarzy obowiązkowych jest dużym obciążeniem. Stąd trudności z egzekwowaniem obowiązku przekazywania egzemplarza obowiązkowego od wielu małych podmiotów.

Zmiany przepisów wymagają także zasady statystyki bibliotecznej. Obowiązujący system pochodzący jeszcze z lat siedemdziesiątych nie przystaje do dzisiejszej sytuacji, gdyż nie uwzględnia chociażby obecności Internetu w bibliotekach i wykorzystania stron internetowych w placówkach bibliotecznych.


« Listopad 2017 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30

Kultura w internecie


Miejskie powidoki


Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo