Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Rynek książki – kolejne ogniwa

1.8. Czytelnictwo książek

Przez wiele lat poziom czytelnictwa w Polsce utrzymywał się – pomimo wahań – na średnim poziomie europejskim, chociaż był niższy niż w najbardziej rozwiniętych krajach Unii Europejskiej – krajach skandynawskich i Wielkiej Brytanii. Najnowsze wyniki badań wykazują jednak spadek poziomu czytelnictwa w Polsce.

Badania w tej dziedzinie prowadzi Instytut Książki i Czytelnictwa Biblioteki Narodowej. Ich najnowsza runda odbyła się w ostatni weekend listopada 2008 r., a wyniki zostały ogłoszone w marcu 2009 r. Badania objęły losowo wyłonioną próbę 1005 mieszkańców Polski w wieku powyżej lat 15. Czytanie książek (tzn. kontakt w ciągu roku przynajmniej z jedną publikacją) zadeklarowało 38% społeczeństwa (w 2006 r – 50%). Stwierdzono przy tym duże zróżnicowanie społeczne wśród czytających. Czytający książki stanowili większość wśród nastolatków (65%), osób z wykształceniem wyższym (66%) oraz mieszkańców największych, ponad 500-tysięcznych, miast (57%). Książki czytała także większość internuatów (51%) oraz – co dość oczywiste – użytkowników bibliotek (80%). Grupom, w których odsetek czytelników przewyższał średnią krajową, a więc kobietom (44%), dwudziestolatkom (44%), osobom z wykształceniem średnim i policealnym (45%), mieszkańcom miast (44%), towarzyszyły grupy, w których był on wyraźnie niższy, m.in. mężczyźni (31%), osoby z wykształceniem podstawowym i gimnazjalnym (29%) oraz zasadniczym zawodowym (22%), mieszkańcy wsi (27%). Książki czytał tylko co czwarty respondent nie korzystający z Internetu (26%) i tylko co czwarta osoba nie odwiedzająca bibliotek (25%).

Nieczytający stanowili przeważającą (62-procentową) część naszego społeczeństwa. Udział tzw. odbiorców sporadycznych, deklarujących przeczytanie w ciągu roku najwyżej 6 publikacji, sięgał 25%. W mniejszości nie przekraczającej 11 % ogółu, znajdowali się tzw. rzeczywiści czytelnicy, wykazujący się większą intensywnością lektury (co najmniej 7 książek rocznie).

Według sondażu TNS OBOP przeprowadzonego w 2008 r. na ogólnopolskiej, reprezentatywnej próbie losowej 1005 mieszkańców Polski w wieku 15+ w 86% polskich domów są książki inne niż podręczniki szkolne. Należy jednak założyć, że część ankietowanych nie przyznała się, że nie ma książek, żeby poprawić swój wizerunek, gdyż posiadanie książek uznawane jest za nobilitujące. Od lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku odsetek rodzin, które nie posiadają książek, zmniejszył się trzykrotnie – wówczas było to 40%, teraz 14%. Obecnie aż 35% Polaków ma jedynie kilkanaście książek, 27% – od 20 do 50 książek, a 17% powyżej 50, lecz nie więcej niż 100 książek. W 37% rodzin, w których są książki, w pierwszej połowie 2008 r. nie kupiono ani jednego tomu, w 19% rodzin wydano na książki nie więcej niż 50 zł, również w 19% wydano nie więcej niż 100 zł. Tylko jedna czwarta rodzin wydała na ten cel ponad 100 zł. 68% badanych z wykształceniem podstawowym posiada książki, ale w większości (57%) jest to zaledwie kilka lub kilkanaście tomów. Biblioteka zawierająca więcej niż 100 tomów zdarza się bardzo rzadko – w 8% polskich rodzin.

W domach osób z wykształceniem wyższym książki są niemal zawsze (97%), tylko u 16% badanych z tej grupy jest ich kilka lub kilkanaście, u 37% jest to ponad 100 tomów. W dwóch trzecich (66%) rodzin badanych z wykształceniem podstawowym lub gimnazjalnym, które mają w domu książki, w pierwszej połowie 2008 r. nie wydano na książki ani złotówki. Natomiast 43% badanych rodzin z wykształceniem licencjackim lub wyższym, w których są już książki (a są prawie we wszystkich), w pierwszej połowie 2008 r. wydało na książki ponad 100 zł, w tym 8% ponad 500 zł. Sondaż wykazał też, że osoby z wykształceniem wyższym miały kontakt z książkami od dziecka w swoich rodzinnych domach. Potwierdza to tezę, że nawyki czytelnicze dziedziczy się po rodzicach.

Instytut Książki i Czytelnictwa Biblioteki Narodowej wykazał w 2002 r., że internauci, wbrew utartym opiniom, stanowią zbiorowość ponadprzeciętnie zainteresowaną tradycyjną książką („Społeczny zasięg książki w Polsce” – komunikaty z badań Biblioteki Narodowej). Potwierdziły to rezultaty badania z lat 2006 i 2008: 69% i 51% internautów odpowiedziało twierdząco na pytanie o czytanie książek, podczas gdy wśród nie korzystających z Internetu kontakt z książką miało już tylko 37% i 26% respondentów. W 2006 r. niemal 30% internautów deklarowało czytanie prasy w Internecie – zarówno konkretnych tytułów prasy internetowej, jak i internetowych wersji tradycyjnych gazet bądź czasopism.

Co piąty użytkownik Internetu sięgał w 2006 r. po udostępniane w sieci książki (wszelkiego rodzaju – zarówno po literaturę piękną, jak i pozycje poradnikowe, naukowe, fachowe lub hobbystyczne, umieszczane w sieci w wersji elektronicznej w dowolnych formatach), a połowa z nich deklarowała, że z tej formy udostępniania książek korzystała częściej niż kilka razy. Połowa spośród nich (10% wszystkich internautów) deklarowała, że czytane książki znajdowała w różnego rodzaju cyfrowych (wirtualnych, elektronicznych) bibliotekach, reszta zaś wskazywała na inne źródła: portale, serwisy lub witryny.




« Lipiec 2017 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31

Kultura w internecie


Miejskie powidoki


Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo