Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Perspektywy kinematografii - nowe problemy i wyzwania

5.1. Obowiązki mediów publicznych

W dobie nowych mediów, globalizacji oraz tworzenia nowego ładu społeczno-politycznego na świecie i ostrych sporów o charakter demokracji w krajach zachodnich ożywiona jest również dyskusja na temat sfery publicznej w społeczeństwie informacyjnym oraz miejsca i funkcji mediów publicznych w tej niezwykle złożonej pod każdym względem sytuacji kulturowej. W Polsce, podobnie jak w państwach Unii Europejskiej, w latach 1989-2009 podejmowane są próby pogodzenia ze sobą wolnego rynku medialnego i mecenatu państwowego. Jest to zadanie właściwie niemożliwe do wykonania, ale o konkretnych rezultatach w tym zakresie można będzie mówić tylko i wyłącznie wtedy gdy nastąpi realizacja spójnej, systemowej reformy kinematografii i oczywiście innych dziedzin i gałęzi kultury.

Nowe technologie, techniki komunikacyjne i formy sztuki w zasadniczy sposób zmieniają gospodarkę światową, a nawet transformują świat finansów i rynki pracy, a więc zdecydowanie wpływają na kształt współczesnej kultury i na procesy demokratyzacyjne. „Obecnie istotnym problemem rozwojowym państw Europy Środkowo-Wschodniej jest opóźnienie technologiczne oraz brak przejrzystych strategii zastosowania nowych technologii informacyjno-komunikacyjnych w gospodarce, programach społecznych, edukacji i umacnianiu instytucji demokratycznych” (K. Doktorowicz, 2002, s. 30). Zgodnie z takim punktem widzenia można stwierdzić, że obowiązki mediów publicznych określa się, nie tylko w związku ze zmianą ustroju społeczno-politycznego, jaka miała miejsce w Polsce, ale również w kontekście przeobrażeń, jakie zachodzą, m.in. pod presją wysokiej technologii, w przestrzeni, określanej jako sfera publiczna, w której tworzy się opinia publiczna, zderzają się poglądy i kształtujące ostatecznie wspólnotę, kompromisy, porozumienia i dialogi.
Zmniejsza się rola mediów publicznych w narodowych i międzynarodowych systemach komunikowania, a konwergencja technologiczna i procesy digitalizacji pozwalają twórcom i nadawcom uwalniać się od ograniczeń narzucanych przez państwo. Obecnie w Polsce media publiczne odgrywają coraz mniejszą rolę w kształtowaniu różnych dziedzin życia społecznego, w tym nauki, sztuki, edukacji i samej polityki.

Media te mają wiele trudności w reprezentowaniu interesów narodowych, przedstawianiu stanowisk zajmowanych przez władze na różnych szczeblach w różnych sprawach, reprezentowaniu społeczności regionalnych i lokalnych oraz różnych wspólnot, grup zawodowych i grup zainteresowania, w upowszechnianiu narodowych dzieł sztuki, osiągnięć polskiej nauki i we wspomaganiu polskiej edukacji. Aby te cele osiągnąć media publiczne muszą przede wszystkim sprzyjać rozwojowi – będącej w naszym kraju w powijakach – edukacji medialnej, która powinna stać się edukacją o mediach, do mediów i przez media. Od edukacji właśnie – stanowisko to reprezentuje większość badaczy zajmujących się współczesnymi społeczeństwami – zaczyna się kształtowanie takiej mentalności członków społeczeństwa informacyjnego, która sprzyja temu, aby byli oni aktywnymi obywatelami, współtwórcami demokracji obywatelskiej.

Innymi słowy, gdy w Polsce następuje upowszechnienie nowych mediów, głównie Internetu i globalnych sieci, państwo musi sobie postawić pytania o to, czy te media właściwie i efektywnie upowszechniają wiedzę o nim, o Europie i o świecie, tzn. czy kreują pożądane formy aktywności obywatelskiej. Obowiązków mediów publicznych jest więc wiele, ale najważniejsze związane są z pełnieniem misji społecznej, która opiera się na koncepcjach zrównoważonego rozwoju. Mają one kształtować taki charakter społeczeństwa demokratycznego, w którym swobodnie działają media publiczne i niepubliczne, następuje transformacja systemów edukacyjnych uwzględniających nowe kompetencje komunikacyjne obywateli, upowszechnia się wiedzę o dziedzictwie narodowym i planach rozwoju kultury narodowej, o innych kulturach, regionalnych i zagranicznych, o procesach globalizacyjnych. Powołaniem polskich mediów publicznych jest, aby ich odbiorcy, użytkownicy i konsumenci mieli poczucie zakorzenienia w tradycyjnie rozumianej polskości i jednocześnie otwierali się na kultury regionalne istniejące w Polsce, otwierali się na Europę i na świat, aby glokalizacja w naszym kraju nie oznaczała marginalizacji i prowincjonalizacji, ale aktywne uczestnictwo w budowaniu narodowej kultury (w tym kina) spełniającej aspiracje obywateli kraju i mieszkańców kontynentu.

Znaczący udział polskich mediów publicznych w rynku medialnym stwarza okazję do wypełniania tych obowiązków. Telewizja, która dysponuje 16 ośrodkami regionalnymi może przecież podejmować problemy dotyczące regionów, mniejszości narodowych i etnicznych. W programach ogólnopolskich i regionalnych może ona więcej uwagi poświęcać tematyce religijnej, problemom kobiet, takiej edukacji, która uwzględnia potrzeby innych grup społecznych. Jednakże oferta mediów publicznych nie zaspokaja tego typu potrzeb odbiorców – co wynika ze wszystkich badań – w sposób satysfakcjonujący, ponieważ programy tematyczne, np. TVP Kultura, nie są dostępne w całym kraju, a działalność telewizji jest zbyt mocno upolityczniona. Przyjęta przez Sejm w 2009 r. nowa ustawa o zadaniach publicznych mediów może nie przynieść radykalnych zmian. Aby media publiczne mogły spełniać misję i zaprzestać upodabniania się do mediów komercyjnych, powinny zostać wyposażone w odpowiednie środki publiczne. Przyjęty w tej ustawie swoisty klientelizm mediów publicznych wobec Parlamentu corocznie ustanawiającego wysokość środków dla mediów publicznych nie rokuje szans na ich odpolitycznienie.

poprzedni rozdział
« Listopad 2017 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30

Kultura w internecie


Miejskie powidoki


Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo