Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

System instytucjonalny polskiego przemysłu filmowego

3.1. Studia i wytwórnie państwowe

Od początku istnienia III RP funkcje państwowych producentów pełnią przede wszystkim studia filmowe, które zostały przekształcone z dawnych zespołów filmowych, oraz WFF w Łodzi i we Wrocławiu, WFDiF w Warszawie, Studio Filmowe „Kronika”, Studio Małych Form Filmowych „Semafor” (zlikwidowane, pod tą nazwą działa obecnie firma prywatna), Wytwórnia Filmów Oświatowych, Studio „Indeks” będące częścią PWSFTViT w Łodzi, Studio Filmów Animowanych w Krakowie, Studio Miniatur Filmowych w Warszawie, Przedsiębiorstwo Usług Filmowych „Polfilm” w Warszawie i Studio Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej. Dynamikę ich przekształceń w ogólnym zarysie ilustrują następujące tabele (pierwsza – za E. Zajiček, 1994, s. 93, druga – za SRKA, s. 283).

Źródło: E. Zajiček: Kinematografia. W: E. Zajiček (red.): Film. Kinematografia. Encyklopedia kultury polskiej XX wieku. Warszawa: Instytut Kultury – Komitet Kinematografii, 1994, s. 93.

 

Najprężniej działa SF „Zebra”, którym kieruje Juliusz Machulski. W ostatniej dekadzie studio produkowało filmy każdego r., a większość z nich odnosiła sukcesy. W 2002 r. w „Zebrze” powstały 2 filmy fabularne, w 2003 – 1, 2004 – 3, 2005 – 1, 2006 – 3 (1 koprodukcja), 2007 – 2 (1 kopr.) i w 2008 – 2. Prężnie działa również SF „Tor”, którego dyrektorem jest Krzysztof Zanussi. W 2003 r. studio wyprodukowało 2 filmy fabularne, w 2003 – 1, w 2004 – 3, w 2005 i 2006 – po 1, w 2007 – 2 koprodukcje, w 2008 – 3 (w tym 1 koprodukcja).

Pod względem ilości wyprodukowanych filmów fabularnych na 3 miejscu znajduje się SF „Perspektywa”, studio działające pod kierownictwem Janusza Morgensterna. Jego dorobek przedstawia się następująco: w 2002 – 1 film, 2003 – 1, 2004 – 1, 2005 – 2, 2006 – 3 (w tym 2 kopr.), 2007 – 1 kopr., 2008 – 1 prod. i w 2009 – 1 prod.

Z przerwami realizują filmy fabularne pozostałe studia. W „Kadrze” kierowanym jeszcze do niedawna przez zmarłego Jerzego Kawalerowicza, działalność twórcza przyniosła następujące rezultaty: w 2002 r. powstał w koprodukcji serial Quo Vadis (w 2001 studio wyprodukowało w koprodukcji film kinowy pod tym tytułem), w 2006 – 1 kopr., 2007 – 1 kopr. i w 2009 – 1 prod. W SF „Oko” kierowanym przez Tadeusza Chmielewskiego w ostatnich 7 latach powstało 6 filmów (w tym 4 kopr.): w 2002 – 0, 2003 – 1, 2007 – 3 (kopr.) i w 2009 – 2 (1 kopr.).

W Wytwórni Filmów Fabularnych w Łodzi, która była kolebką powojennej kinematografii, w analogicznym okresie wykonano: w 2002 r. – udźwiękowienie 1 filmu, w 2003 – montaż dźwiękowy 1 filmu i prod. 1 filmu fabularnego w 2008 r.. W atelier WFF we Wrocławiu w latach 2004-2009 zrealizowano 1 serial telewizyjny, a w 2007 r. tylko film P. Greenawaya Nightwatching.

Dorobek Wytwórni Filmów Fabularnych i Dokumentalnych w Warszawie jest znacznie większy: w 2002 – 13 laboratoriów, 3 kopr. i 1 atelier; 2003 – 17 lab., 4 kopr., 2 mater. archiw., 1 – udźw.; 2004 – 13 lab., 2- prod., 1 – kopr.; 2005 – 19 lab., 2 prod. 1 kopr.; 2006 – 17 lab., 5 prod., 4 kopr.; 2007 – 13 lab., 5 prod., 1 kopr.; 2008 – 17 lab., 7 kopr., 3 prod.; 2009 (do połowy roku) – 5 lab., 6 prod., 1 kopr. 1 efekty komputerowe.

Przykładowo podany dorobek innych wytwórni państwowych, uwzględniający lata 2002, 2004, 2006 i 2008, wygląda następująco: SF „Kronika”: 2002 – 2 prod.; 2004 – 3 prod.; 2006 – 0 i 2008 – 1; „Indeks”: 2002 – 1 f. fab. i 2007 – 1 prod. f. fab. i 1 – etiuda szkolna; 2008 – 3 prod. f. dok. (kr. metraż); SFR w Bielsku-Białej: 2001 – 2 prod. i 1 prod. wyk.; 2004 – 1 prod.; 2006 – 1 prod.; 2008 – 1 prod. Stały postęp produkcji i usług występuje w SMF.

Z analizy statystycznej wynika, że od czasu funkcjonowania nowej Ustawy następuje systematyczny wzrost produkcji i usług świadczonych przez studia i wytwórnie państwowe, które otrzymują dotacje PISF na realizację ponad 55% filmów.

Zgodnie z obowiązującą ustawą o państwowych instytucjach filmowych, minister właściwy ds. kultury powinien skomercjalizować, bądź zlikwidować państwowe instytucje filmowe. W przypadku ich likwidacji, autorskie prawa majątkowe do filmów przechodzą na Filmotekę Narodową, a w przypadku komercjalizacji na PISF. Jak do tej pory nie udało się w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego sformułować żadnej strategii postępowania, ani wiążących planów w tym zakresie. Należy zgodzić się z myślą, jaka przyświecała ustawodawcy, iż w przyszłości nie powinny istnieć państwowe instytucje zajmujące się inicjowaniem i produkcją filmów. Z drugiej strony, instytucje filmowe na tle wszystkich innych instytucji kultury są jedynymi przykładami skutecznego funkcjonowania bez dotacji podmiotowych z budżetu Państwa. Jest to możliwe, gdyż oprócz produkcji bieżącej, instytucje te utrzymują się z 50% przychodów z praw majątkowych do filmów wyprodukowanych przed 1989 rokiem oraz z przychodów z filmów wyprodukowanych przez nie później. W procesie przekształceń państwowych instytucji filmowych, należało by uwzględnić wolę samych twórców, których dorobek stanowi o randze i kondycji Studiów. Z pewnością w przyszłości, jeśli termin ustawowy ulegnie przedłużeniu, należało by rozważyć w uzasadnionych przypadkach, możliwość przekształcenia niektórych instytucji filmowych w instytucje kultury. Jeśli zaś obrana zostałaby przez resort kultury ścieżka prywatyzacyjna, to do tego procesu trzeba te instytucje dobrze przygotować (np. poprzez konsolidację). Na tle wszystkich państwowych instytucji filmowych, wyjątkiem jest Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie. Ta instytucja nie tylko od lat wypracowuje zyski, które inwestuje w nowoczesne zaplecze produkcyjne, ale także jest największym publicznym producentem filmowym. W zależności od rodzajów usług filmowych, jej udział w rynku kształtuje się na poziomie 30-70%. To oznacza, że WFDiF ma ogromny wpływ na cały rynek produkcji i postprodukcji filmów. Należy nadmienić, iż Wytwórnia inwestuje w filmy debiutanckie i autorskie, które bez jej udziału nie mogłyby powstać, zwłaszcza wobec nowej polityki TVP SA. W tym kontekście, należałoby wypracować odrębną, niż dla pozostałych instytucji filmowych, ścieżkę przekształcenia. Warte rozważenia wydaje się pozostawienie tej instytucji w rękach Skarbu Państwa, na mocy odrębnej ustawy. Formuła spółki handlowej, ze względu na misję tej instytucji jest formą niewłaściwą. Z kolei przekształcenie jej w instytucję kultury, wnosi szereg rygorów prawnych, które uniemożliwią jej swobodne gospodarowanie majątkiem i produkcję filmów. Z tego powodu, być może właściwym byłoby ustanowienie statusu WFDiF jako państwowej osoby prawnej, działającej, tak jak w przypadku PISF, na mocy ustawy specjalistycznej.

poprzedni rozdział
« Lipiec 2017 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31

Kultura w internecie


Miejskie powidoki


Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo