Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Źródła finansowania kultury

4.3. Zagraniczne środki publiczne

Zagraniczne środki publiczne przeznaczane na finansowanie kultury w Polsce to przede wszystkim środki funduszy strukturalnych Unii Europejskiej, wydatkowane w ramach tzw. okresów programowania. Po akcesji Polski do UE weszliśmy z opóźnieniem w okres programowania 2000-2006 (w naszym przypadku to lata 2004-2006). Od roku 2007 obowiązuje nas nowa perspektywa finansowa na lata 2007-2013. Dlatego podczas analizy środki finansowe przeznaczone na kulturę w ramach funduszy strukturalnych rozdzielamy oba okresy. Obecnie kończy się realizacja większości projektów z perspektywy finansowej 2004-2006 17.

Kultura w latach 2004-2008 była finansowana z następujących programów operacyjnych:

• Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego (ZPORR)

• Sektorowy Program Operacyjny Restrukturyzacja i Modernizacja Sektora Żywnościowego oraz Rozwój Obszarów Wiejskich (SPO ROL)

• Sektorowy Program Operacyjny Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw (SPO WKP)

• Sektorowy Program Operacyjny Rozwój Zasobów Ludzkich (SPO RZL)
W latach 2004-2008 realizowano projekty z zakresu kultury i ochrony dziedzictwa o łącznej wartości 1 706,2 mln zł. Ponad 80% dofinansowania pochodziło ze środków ZPORR. W dużo mniejszym stopniu działania w zakresie kultury finansował SPO ROL, a śladowo środki pochodziły z SPO WKP oraz SPO RZL. Szczegółowe informacje przedstawiają tablice 35 i 36.

Tabela 35. Środki przeznaczone z funduszy strukturalnych na finansowanie kultury w latach 2004-2008 (w mln zł)
Źródło: Opracowanie własne, szacunki na podstawie sprawozdań Ministerstwa Rozwoju Regionalnego.

Jeśli zakładamy czteroletni okres wydatkowania środków (2004-2008), to średniorocznie w sferze kultury i ochrony dziedzictwa realizowano projekty o łącznej wartości ok. 340 milionów złotych.

Tabela 36. Środki z funduszy strukturalnych w latach 2004-2008 (w mln zł)1

1 wartość zrealizowanych płatności na rzecz beneficjentów projektów
2 wartość szacowana
Źródło: Opracowanie własne, szacunki na podstawie sprawozdań Ministerstwa Rozwoju Regionalnego.


ZPORR współfinansował projekty z zakresu rozwoju kultury i ochrony dziedzictwa
w ramach następujących priorytetów:

• Priorytet 1.3. Regionalna infrastruktura społeczna, poddziałanie 1.3.1: regionalna infrastruktura edukacyjna.

• Priorytet 1.4. Rozwój turystyki i kultury.

• Priorytet 1.5. Infrastruktura społeczeństwa informacyjnego.

• Priorytet 3.1. Obszary wiejskie.

• Priorytet 3.2. Obszary podlegające restrukturyzacji.

• Priorytet 3.3. Zdegradowane obszary miejskie, poprzemysłowe i powojskowe.

• Priorytet 3.5. Lokalna infrastruktura społeczna.

Zdecydowanie największy udział w finansowaniu miał priorytet 1.4., w ramach którego podpisano umowy na realizację projektów dotyczących rozwoju kultury o łącznej wartości 1 129,5 mln zł. Jest to wartość zbliżona do rocznego budżetu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach działu kultura i ochrona dziedzictwa narodowego. Mocne wsparcie, głównie w zakresie wydatków majątkowych, otrzymały jednostki kultury znajdujące się poza głównymi aglomeracjami. Tabela 37 przedstawia szczegółowy podział środków, jakie zostały zakontraktowane na realizację zadań w poszczególnych priorytetach ZPORR.

Tabela 37. Wartość projektów realizowanych w ramach poszczególnych priorytetów ZPORR (w mln zł)

1 Szacunek na podstawie listy projektów Ministerstwa Rozwoju Regionalnego.
2 Wartość projektów jest tożsama z wartością podpisanych umów o dofinansowanie.
Źródło: Opracowanie własne na podstawie sprawozdań z realizacji ZPORR Ministerstwa Rozwoju Regionalnego.


Największa pula środków na rozwój działalności kulturalnej oraz ochronę dziedzictwa była zaplanowana w ramach priorytetu 1.4., uwzględniającego wsparcie dla projektów obejmujących między innymi rozwój i modernizację infrastruktury turystycznej, opracowanie i utworzenie systemów informacji turystycznej lub kulturalnej, renowację zabytkowych obiektów wraz z ich otoczeniem, budowę, rozbudowę i modernizację publicznej infrastruktury kulturalnej, organizację imprez turystycznych i kulturalnych oraz udział w specjalistycznych targach. Do czerwca 2008 r. w ramach ZPORR odrestaurowano i odremontowano 37 obiektów historycznych, a ponadto 17 obiektów zabytkowych zaadaptowano na cele kulturalne i turystyczne.

Środki publiczne są głównym źródłem płatności, które trafiają do beneficjentów ostatecznych w ramach priorytetu 1.4. ZPORR (turystyka i kultura). Uwagę zwraca niska wartość środków prywatnych, które stanowią w tym przypadku jedynie 0,5% całkowitej puli. W ramach publicznych środków krajowych największą część finansują samorządy terytorialne szczebla lokalnego.

Tabela 38. Zrealizowane płatności na rzecz beneficjentów końcowych w ramach priorytetu 1.4. na dzień 30 czerwca 2008 r. (w mln zł)

Źródło: Opracowanie własne na postawie sprawozdań Ministerstwa Rozwoju Regionalnego z realizacji ZPORR.

Analiza wartości dotacji per capita w układzie regionalnym wskazuje na to, że najbiedniejsze województwa otrzymują najwięcej środków na rozwój kultury i ochronę dziedzictwa. Na jednego mieszkańca województwa warmińsko-mazurskiego przypada blisko 40 zł dotacji z priorytetu 1.4. ZPORR, podczas gdy w województwie śląskim jest to niemal trzykrotnie mniej.

Wykres 3. Wartość dotacji per capita w ujęciu regionalnym (w zł)


Źródło: Opracowanie własne na podstawie sprawozdania Ministerstwa Rozwoju Regionalnego z realizacji ZPORR.

W latach 2007-2015 źródłami finansowania dla kultury mają być:

• Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko.

• Regionalne Programy Operacyjne.

• Mechanizm Finansowy EOG.
Środki finansowe, które będą przeznaczone na sferę kultury w latach 2007-2015, zostały przedstawione w tablicy 39. Z przeprowadzonej analizy wynika, że w okresie tym na kulturę w ramach programów z udziałem funduszy zagranicznych ma być wydatkowanych ok. 560 mln zł rocznie. W porównaniu z okresem programowania 2004-2006, kiedy średnie roczne dofinansowanie wyniosło około 340 mln zł, jest to duży wzrost.

Tabela 39. Wartość środków z poszczególnych programów operacyjnych (mln zł)
Źródło: Opracowanie własne na podstawie sprawozdań Ministerstwa Rozwoju Regionalnego.


Łącznie w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013 na rozwój kultury i zachowanie dziedzictwa jest dostępna pula ponad 500 mln euro, czyli ok. 2 mld zł 18.

Tabela 40. Alokacja środków na kulturę w PO IŚ (w mln zł)
Źródło: Opracowanie własne na podstawie dokumentów programowych PO Infrastruktura i Środowisko.

W szesnastu regionalnych programach operacyjnych zaplanowano w sumie ok. 634 mln euro na cele rozwoju kultury i zachowania dziedzictwa kulturowego. Daje około 2,2 mld zł do spożytkowania w latach 2007-2015. Rocznie jest to średnio blisko 250 mln zł.

Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego w Priorytecie 3 przewiduje wsparcie na rzecz „ochrony kulturowego dziedzictwa europejskiego, w tym transportu publicznego i odnowy miast”. Środki zostały rozdysponowane z początkiem 2007 r. jednak do końca 2009 r. będzie trwała realizacja projektów, które otrzymały dofinansowanie. Całkowita suma przeznaczona na ten priorytet wynosi 78,6 mln euro (ok. 275,3 mln zł). Kwota ta nie uwzględnia wkładu krajowego.

Celem realizowanych przedsięwzięć jest zachowanie i odbudowa europejskiego dziedzictwa kulturowego wraz z jego otoczeniem oraz wykreowanie narodowych produktów turystyki kulturowej w historycznych miastach Polski (w szczególności Warszawie, Krakowie, Gdańsku, Wrocławiu, Poznaniu).

poprzedni rozdział
.......................................................................................
17 Okres programowania dla wszystkich Programów Operacyjnych obejmował lata 2004-2006, jednak wdrażanie projektów zgodnie z zasadą n+2 kończy się w 2008 r.
18
Wg kursu 1 euro = 3,5 zł
 
 
« Kwiecień 2017 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Kultura w internecie


Miejskie powidoki


Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo