Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Diagnoza stanu na tle sytuacji teatru za granicą

3.1. Publiczność i działalność teatrów

W latach 1988–1992 liczba widzów w teatrach spadła o 36%, z 10 100 tys. do 6 400 tys. Przez następne lata liczba widzów utrzymuje się na podobnym poziomie, oscylując między 6 a 7 mln.

Tabela 1. Liczba widzów w teatrach w Polsce w latach 1988–2007

Źródło: Dane GUS.

Spadek liczby widzów w latach 1988–2007 w różnych kategoriach teatrów jest odmienny – o ile liczba widzów w operach spadła o 31%, a teatrów dramatycznych o 32%, to w przypadku operetek spadek oscyluje wokół 42 procent, a najdotkliwszy jest w teatrach lalkowych – blisko 50%.

Najczęściej wskazywaną przyczyną spadku liczby widzów było załamanie się kolportażu biletów w zakładach pracy. Należy jednak dodać, że już pod koniec lat osiemdziesiątych udział takich widzów był niewielki. Intensywnie realizowany w latach siedemdziesiątych program upowszechniania kultury nie wydał trwałych owoców. Wśród innych powodów spadku zainteresowania teatrem wskazuje się: pogorszenie sytuacji materialnej widzów (jednocześnie nastąpił wzrost cen biletów), rozwój nowych mediów (telewizja, Internet), brak wolnego czasu, utrudnienia w dojeździe oraz spadek rangi sztuki teatru54.

Wśród widzów dominują kobiety oraz ludzie młodzi do 24 roku życia (blisko 70%). Silne są przyzwyczajenia widowni. Krystyna Janda przed otwarciem Teatru Polonia zapowiadała, że spektakle w jej teatrze będą grane jednym ciągiem aż do utraty zainteresowania publiczności. Ostatecznie realizuje wzorzec repertuarowego teatru o dużej zmienności tytułów na afiszu. Okazuje się, mimo starań twórców, że polski widz nie jest jeszcze przyzwyczajony do przedstawień granych tzw. longiem (wyjątkiem jest repertuar Teatru Muzycznego Roma).

Inaczej się ma rzecz z działalnością teatrów – wzrosły: o blisko 25% liczba teatrów, o blisko 60% liczba scen (przede wszystkim przybyło tzw. małych scen), o ponad 20% liczba premier. Jedynie liczba przedstawień wróciła do wymiaru sprzed dwudziestu lat.

Tabela 2. Działalność teatrów w Polsce w latach 1988–2007.

Źródło: Dane GUS.

Warto zestawić informacje o widowni z danymi z innego kraju, na przykład z wynikami czeskich teatrów.

Tabela 3. Zestawienie działalności teatrów w Czechach i w Polsce w 2004 r.

Według danych statystycznych czeskiego Centrum Informacyjno-doradczego ds. Kultury w 2004 r. odnotowano jeszcze ponadto 138 grup zajmujących się sztukami performatywnymi (performing arts)55. Przytoczone dane szacunkowo odzwierciedlają stan czeskiego teatru, z uwzględnieniem podmiotów sektora publicznego, prywatnego i non profit. Zestawienie pokazuje dobitnie, że nieduży kraj ma znacznie bogatszą sieć teatralną i bogatsze życie teatralne niż Polska.

Trzeba jednak stwierdzić, że polski obraz jest niepełny. Jak już wcześniej zauważono, dane GUS nie uwzględniają działalności wszystkich zawodowych teatrów, zwłaszcza większości teatrów niepublicznych. Dlatego sięgnęliśmy po informacje z baz danych Instytutu Teatralnego, według których w 2007 r. teatry publiczne dały 567 premier, teatry niezależne – 175, łącznie 742 premiery (według GUS – 629). Rok później, w 2008 r., teatry publiczne dały 569 premier, teatry niezależne – 165, łącznie 734 premiery. To pokazuje, jak wiele statystyce umyka. Możemy też mówić o swoistej „teatralnej szarej strefie” – wszystkich tych spektaklach organizowanych dla przedszkoli i szkół (czasem w ich siedzibie), których nie odnotowują żadne bazy.

W ostatnich latach pojawia się nowy sposób funkcjonowania teatrów – wyraźnie można dostrzec wydłużanie się sezonu teatralnego. Już od początku lat dziewięćdziesiątych okres letni stał się czasem festiwali teatralnych (najczęściej ulicznych, między innymi Sztuka Ulicy w Warszawie, Malta w Poznaniu, Feta w Gdańsku). Jednakże przez lata odwiedzający na przykład Warszawę czy Gdańsk nie mieli możliwości spędzenia wieczoru w teatrze. Obecnie kolejne teatry wydłużają czas pracy. W lipcu i sierpniu 2008 r. grały następujące teatry warszawskie: Ateneum, Centralny Basen Artystyczny, Druga Strefa, Laboratorium Dramatu, Ochoty, Roma, Teatr Rozmaitości Warszawa, Współczesny. Intensywny przegląd swojego repertuaru zaproponował w lipcu gdański Teatr Wybrzeże. Elbląski Teatr im. Aleksandra Sewruka zorganizował kolejny plenerowy objazd po głównych ośrodkach turystycznych regionu. Premierowe plenerowe przedstawienia dały Teatr Polski w Szczecinie i Nowy Teatr w Słupsku. Najdalej posunął się Teatr Polonia, który przerwę urlopową zorganizował w maju, intensywnie grał natomiast w miesiącach wakacyjnych (dał nawet dwie premiery). Takie postępowanie jest reakcją na wzmożony ruch turystyczny i – co najważniejsze – cieszy się dużą popularnością wśród turystów.


-------------------------------------------------------------
54 E. Zimnica-Kuzioła, Światła na widownie. Socjologiczne studium publiczności teatralnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2003.
55 Wszystkie dane podaję za: A. Luty, Reforma praskiej sieci teatralnej – próba analizy pierwszych działań transformacyjnych, praca magisterska, Uniwersytet Jagielloński, Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej, Instytut Spraw Publicznych, Kraków 2008, s. 13.






« Lipiec 2017 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31

Kultura w internecie


Miejskie powidoki


Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo