Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Organizacja życia teatralnego

2.1. Teatry publiczne

2.1.4. Prowadzenie teatrów publicznych

2.1.4.4. Teatry współprowadzone.


Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej przewiduje, że instytucje kultury mogą być tworzone na podstawie umowy zawartej między organami państwowymi (ministrami i kierownikami urzędów centralnych) oraz jednostkami samorządowymi. W 2008 r. resort współprowadził 10 teatrów – 4 opery i 6 teatrów dramatycznych, z czego Opera Wrocławska oraz 3 teatry (wrocławski Polski, Wybrzeże i Gardzienice) znajdowały się rejestrze MKiDN, reszta w rejestrze jednostek samorządu terytorialnego. Przez samorządy wojewódzkie i miejskie są współprowadzone 4 teatry.

A. Samorząd z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Już na początku lat dziewięćdziesiątych nadano status państwowo-samorządowy trzem teatrom (w Gnieźnie, Sosnowcu i Zabrzu) – wówczas stroną był jeszcze wojewoda. Pierwszym teatrem organizowanym we współpracy MKiDN i samorządu był Ośrodek Praktyk Teatralnych Gardzienice. Reforma administracyjna z 1999 r. była świetną okazją do zmiany statusu instytucji, spełniającej „ważne funkcje ponadregionalne”20 – od tej pory marszałek finansuje bieżące koszty funkcjonowania OPT, a minister działalność merytoryczną.

W 2005 r. minister Waldemar Dąbrowski podjął decyzję o współprowadzeniu wybranych instytucji kultury, dla których organizatorem jest samorząd wojewódzki. Miał to być program współfinansowania przez Ministerstwo Kultury przynajmniej jednej narodowej instytucji kultury w każdym województwie. Instytucje współprowadzone przez ministerstwo docelowo miały mieć niemal podwojony budżet, a także zyskać rangę narodowych. Samo Ministerstwo Kultury przyznawało się, ustami podsekretarza stanu Macieja Klimczaka, do porażki: „Oddanie części instytucji urzędom marszałkowskim było błędem. Przecież wiele z nich działa w obszarze ponadlokalnym. Teraz staramy się naprawić sytuację. Oczywiście nie zamierzamy odwracać reformy samorządowej i odbierać obiektów władzom lokalnym. Będziemy nimi kierować wspólnie z samorządami”21. Pierwszymi teatrami objętymi współfinansowaniem ministerstwa zostały teatry dramatyczne: Teatr Wybrzeże w Gdańsku, Teatr im. Jaracza w Olsztynie, Teatr Żydowski w Warszawie, Teatr Polski we Wrocławiu, później Teatr Wierszalin w Supraślu, oraz teatry operowe: Opera i Filharmonia Podlaska – Europejskie Centrum Sztuki w Białymstoku, Opera Nova w Bydgoszczy, Teatr Wielki w Poznaniu, Opera Wrocławska.

Działanie ministerstwa nie do końca spełniło pokładane w nim nadzieje – trzy teatry dramatyczne dzięki dotacji resortu rozwinęły działalność, ale podniosły też koszty stałe.

B. Samorząd miejski z samorządem wojewódzkim. Samorządy decydują się na współprowadzenie teatru ze względu na jego znaczenie dla regionu. Od dłuższego czasu działają tak: Krakowski Teatr Scena STU w Krakowie i Ośrodek Teatralny Kana w Szczecinie. Od stycznia 2006 r. przez miasto i samorząd wojewódzki Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Legnicy. Teatr w Legnicy został wybrany ze względu na swoje osiągnięcia oraz dlatego, że w byłym województwie legnickim nie ma ani jednej instytucji kulturalnej, dla której samorząd województwa byłby organem prowadzącym. W styczniu 2009 r. samorząd wojewódzki przejął od miasta obowiązki organizatora teatru (po konflikcie prezydenta Legnicy z dyrektorem teatru, Jackiem Głombem).

Od 2007 r. miasto i województwo współprowadzą Teatr Muzyczny w Gdyni. Ratusz postawił warunek regularnej organizacji konkursu na dyrektora teatru, który ma odbywać się obligatoryjnie po upłynięciu każdej kadencji, niezależnie czy dyrektor się sprawdził, czy też nie. Kadencyjność ma wpływać na kreatywność i odpowiedzialność szefów scen gdyńskich.

C. Samorząd i organizacja pozarządowa. To nowy sposób prowadzenia instytucji kultury, mający na celu wspomożenie aktywnie działających organizacji pozarządowych oraz ustabilizowanie ich dalszego funkcjonowania. Na razie w Polsce funkcjonują takie rozwiązanie zastosowana w dwóch przypadkach: Fabryki Sztuki w Łodzi (od 2007 r.) i Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego (od 2008 r.).

Fabryka Sztuki to instytucja kultury działająca na podstawie umowy zawartej między Miastem Łódź, Fundacją Łódź Art Center oraz Stowarzyszeniem Teatralnym Chorea. Działania Fabryki Sztuki mają przede wszystkim charakter edukacyjny i skupiają się wokół teatru i sztuki najnowszej. Za projekty teatralne odpowiada Stowarzyszenie Teatralne Chorea, kierowane przez Tomasza Rodowicza. Początkowo organizatorzy Fabryki Sztuki uważali, że instytucja będzie mogła działać w nowatorskiej formie partnerstwa publiczno-prywatnego. W trakcie przygotowań do stworzenia Fabryki stwierdzono, że ustawa o partnerstwie publiczno-prywatnym z powodu braku dodatkowych rozporządzeń jest nieprzydatna w przypadku powoływania instytucji kultury i jako podstawa prawna wystarczy Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Strony zobowiązały się do wnoszenia środków niezbędnych do funkcjonowania instytucji w danym roku budżetowym w następujących proporcjach: Miasto – 90%, Fundacja i Stowarzyszenie po 5%.

W lutym 2008 r. w Gdańsku powołano Gdański Teatr Szekspirowski, którego organizatorami są Miasto Gdańsk, Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego oraz Fundacja Theatrum Gedanense. GTS będzie sceną impresaryjną, bez stałego zespołu aktorskiego, organizującą szeroko pojęte działania edukacyjne oraz między innymi, wspólnie z Fundacją, Festiwal Szekspirowski. GTS dąży też do wybudowania Teatru Elżbietańskiego w Gdańsku. Nowa formuła działania ma to umożliwić (także dzięki funduszom z UE). Na dotację składają się Miasto i Województwo (w 2008 r. łącznie 1,2 mln zł). Fundacja nie dokłada się, ponieważ wniosła do majątku GTS wkład o wartości ok. 9 mln zł (np. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości, prawa do projektu architektonicznego).




---------------------------------------------------------------
20 Pismo Agnieszki Komar-Morawskiej, wicedyrektor Departement Promocji Twórczości MKiS z dnia 6 lipca 1998 r. (DPT-XIV-T/Gardz-opin/2/98) do minister Joanny Wnuk-Nazarowej.
21 K. Kowalewicz, Minister bierze teren, „Gazeta Wyborcza” 2005, nr 159.

« Listopad 2017 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30

Kultura w internecie


Miejskie powidoki


Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo