2.1. Teatry publiczne

2.1.3. Decentralizacja teatrów publicznych

Po 1989 r. znów – jak nieraz w dziejach teatru w PRL – ważnym hasłem stała się decentralizacja. Decentralizacja zadań państwa w dziedzinie kultury została zapoczątkowana w 1990 r., gdy przywrócono w Polsce samorząd terytorialny. Samorządy otrzymały prawo dysponowania własnymi środkami finansowymi. Wśród obowiązkowych zadań własnych gmin znalazła się również kultura. Ustawa o podziale kompetencji między organami władzy różnych szczebli nałożyła na gminy obowiązek opieki nad placówkami kultury (biblioteki, domy kultury, świetlice)⁴. Inne (teatry, opery, filharmonie) pozostały w gestii administracji rządowej. Przekazywaniu teatrów samorządom towarzyszyły głośne dyskusje i kontrowersje. Środowisko teatralne, głosem prezesa ZASP czy najważniejszych twórców polskiego teatru, nieustanne przestrzegało przed pochopnością takiej decyzji. Przekazanie teatru władzom miejskim postrzegano jako pośrednią zgodę państwa na likwidację tych teatrów. Uważano, że samorządy nie poradzą sobie z ich prowadzeniem. Taki wniosek wyciągano, obserwując los bibliotek i domów kultury, z których wiele po przekazaniu gminom zostało zlikwidowanych. Czas pokazał, że jednak samorządy miejskie w większości okazały się dobrymi organizatorami (należy zaznaczyć, że przejmowały teatry w latach bardziej stabilnych).
Decentralizacja teatrów w Polsce przebiegała trzema etapami.


------------------------------------------------------
⁴ Ustawa o podziale kompetencji między organami władzy różnych szczebli, Dz.U. z 1990 r., nr 34, poz. 198.