Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Cel opracowania i wstępne ustalenia definicyjne

1. Cel opracowania i wstępne ustalenia definicyjne

Celem opracowania jest zebranie i uporządkowanie informacji dotyczących instytucji kultury w Polsce w latach 1995-2007 – zwłaszcza zarządzania nimi i ich finansowania – oraz sformułowanie rekomendacji dla polityki w tej sferze aktywności społeczno-gospodarczej. Rozważania rozpoczyna część poświęcona zagadnieniom prawnym funkcjonowania sektora kultury oraz zarządzania instytucjami kultury, tu też znajdują się rekomendacje. Druga część jest analizą głównych źródeł finansowania kultury w Polsce. Obejmuje ona w szczególności wydatki z budżetu państwa, nakłady jednostek samorządu terytorialnego, środki z funduszy strukturalnych UE oraz wydatki budżetów gospodarstw domowych. Na koniec załączono aneks zawierające dane liczbowe opisujące sieć instytucji kultury w Polsce oraz uczestnictwo w kulturze.

Powszechnie pod pojęciem „kultura” rozumie się „całokształt materialnego i duchowego dorobku ludzkości gromadzony, utrwalany i wzbogacany w ciągu jej dziejów, przekazywany z pokolenia na pokolenie” 1. W swoim socjologicznym wymiarze kultura nie zna granic – otacza człowieka w każdym aspekcie jego życia. Zaliczenie czegoś do kultury jest równoznaczne z przyjęciem, że podlega to naszemu sterowaniu. Rozwój kultury i sztuki wymaga nieskrępowanej działalności o charakterze artystycznym. Może wówczas zaistnieć proces twórczy, który jest formą interpretacji świata.

W aspekcie organizacji i finansowania kultury słowo „kultura” najczęściej utożsamiane jest z subsydiowanymi ze środków publicznych „branżami” kultury, takimi jak teatr, opera, filharmonia itp. Takie rozumienie kultury nie obejmuje tzw. dochodowych branż kultury, do których można zaliczyć między innymi media, kinematografię, fonografię, a zwłaszcza wytwory nowych technologii. Choć oba sektory (subsydiowany i dochodowy) wzajemnie się uzupełniają i wspólnie kształtują życie kulturalne, to wydaje się, że z czasem coraz większą rolę będzie odgrywał sektor dochodowy, a tym samym będzie rosło znaczenie podmiotów prywatnych. Choć nie można nie zauważać, że subsydiowane obszary kultury także się rozwijają i ewoluują. W Polsce można było obserwować te procesy – skądinąd bliskie tendencjom zachodzącym w polityce kulturalnej wielu państw europejskich – przez ostatnie dwadzieścia lat: postępował i nadal dokonuje się proces modyfikacji struktury organizacyjnej instytucji kultury (ich kompetencji i zakresu działalności), a co za tym idzie –zasad finansowania kultury jako całego sektora.

Sfera kultury wyodrębniona tu i opisana obejmuje branżowo zorganizowany sektor o charakterze instytucjonalnym i pozainstytucjonalnym, który umożliwia uprawianie twórczości artystycznej (np. malarstwo), aktywność w obszarze sztuk wykonawczych (np. muzyka, opera, przedstawienia sceniczne), a także ochronę i udostępnianie obiektów materialnego i duchowego dziedzictwa (m.in. biblioteki, muzea, archiwa, ośrodki dokumentacji). Jednocześnie do sfery tej należy edukacja artystyczna – jako narzędzie oraz miejsce budowania kompetencji do twórczej i ciągłej edukacji, pogłębiania wiedzy o znaczeniu kultury i zdobywania kompetencji do pomnażania wszelkich form aktywności twórczej. Ważnym zagadnieniem są także alokacje finansowe będące efektem korzystania z różnorodnych wytworów i produktów przemysłów kultury. Wytwory te stanowią nośniki warstwy znaczeniowej, symbolicznej i chociaż najczęściej ani nie są obiektami tworzonymi osobiście przez artystów, ani nie są produkowane jednostkowo, z reguły uznajemy je za kopiowalne (replikowalne) dzieła sztuki. Są zatem dobrami kultury w pełnym znaczeniu. Przemysły kultury, do których zalicza się przemysł filmowy, wydawniczy, nagraniowy, radio, telewizję itd., są miejscem kreowania poważnych wydatków o charakterze konsumpcyjnym ściśle powiązanych z potrzebą korzystania z wytworów kultury, czyli z kompetencjami kulturalnymi społeczeństwa, które aktywnie uczestniczy w kulturze (bądź jako twórca, bądź jako konsument).
 
....................................................................................
1 Słownik języka polskiego, Biblioteka Multimedialna PWN, Warszawa 2002.

 
« Maj 2017 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31

Kultura w internecie


Miejskie powidoki


Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo