Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Załącznik 3

Załącznik 3: Podsumowanie wyników badań na temat aplikacji wzornictwa

Ministerstwo Gospodarki opublikowało w maju 2008 raport Analiza aplikacji wzornictwa przemysłowego w polskich przedsiębiorstwach 2007, przygotowany przez Instytut Wzornictwa Przemysłowego na zlecenie Departamentu Rozwoju Gospodarki Ministerstwa Gospodarki. Na podstawie wyników raportu została podjęta decyzja o uwzględnieniu wsparcia rozwoju wzornictwa przemysłowego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.

Opracowanie obejmuje badania ilościowe i jakościowe ponad trzystu przedsiębiorstw i jest pierwszą na taką skalę analizą aplikacji wzornictwa przemysłowego i użytkowego w polskich przedsiębiorstwach działających w gospodarce rynkowej. Do tej pory w Polsce nie były prowadzone niezależne, oparte na reprezentatywnej próbie krajowych przedsiębiorstw systematyczne badania na ten temat Pod względem zakresu i skali są one porównywalne z badaniami prowadzonymi w innych krajach Unii Europejskiej. Podczas przygotowania badań IWP skorzystał z doświadczeń program badawczego prowadzonego w Wielkiej Brytanii przez Design Council 22.

Zakres badania

Badaniem ilościowym objęto 301 przedsiębiorstw, mających na swoim koncie realizacje przemysłowe, z ośmiu wybranych branż. Reprezentowały one wszystkie główne regiony kraju i różne wielkości przedsiębiorstw.

Równolegle zostały przeprowadzone badania jakościowe – indywidualne wywiady pogłębione z przedstawicielami kierownictwa firmy lub innymi osobami podejmującymi decyzje w obszarze wdrażania i rozwoju nowych produktów.


Aplikacja wzornictwa – ważne liczby
• 86% firm uważa, że inwestycja we wzornictwo jest opłacalna
• cztery razy więcej produktów wprowadziły na rynek firmy oceniające rolę wzornictwa jako kluczową dla swojej działalności
• od 20% do 40% może wzrosnąć cena dobrze zaprojektowanego produktu według jednej czwartej badanych
• 60% liderów wzornictwa wskazuje na duży wpływ wzornictwa na wzrost satysfakcji konsumenta i wizerunek firmy
• 51% liderów wzornictwa widzi duży wpływ wzornictwa na konkurencyjność ich produktów na rynku
• 65% firm przekonanych jest, że w najbliższych latach nastąpi dalszy wzrost roli wzornictwa

Wnioski z badań

Większość badanych polskich przedsiębiorstw dostrzega istotną rolę i potencjalne korzyści wynikające z aplikacji wzornictwa dla promocji produktów i osiągania przewagi konkurencyjnej.

- 76% przedsiębiorstw uważa, że wzornictwo odgrywa kluczową lub ważną rolę dla ich rozwoju, a 27% dostrzega istotny wpływ wzornictwa w ostatnim okresie.

- 86% firm uważa, że opłaca się inwestować we wzornictwo. Prawie wszyscy liderzy wzornictwa 23(98%) wskazują na opłacalność inwestycji we wzornictwo, a zdecydowana większość z nich (58%) jest o tym głęboko przekonana.

- Przedsiębiorstwa, zwłaszcza liderzy wzornictwa, doceniają korzyści z aplikacji wzornictwa. Wskazują na jego duży wpływ na poprawę konkurencyjności produktów (51% wskazań wśród liderów wzornictwa), wzrost satysfakcji konsumentów i wizerunek firmy (po 60% wskazań liderów wzornictwa), a także zwiększenie zysków.

- Wzornictwo, zdaniem badanych, przyczynia się do istotnego wzrostu (powyżej 20%) ceny produktów. Aż połowa liderów podziela tę opinię, a 22% z nich uważa, że dzięki dobremu wzornictwu wartość produktu może wzrosnąć o ponad 40%).

- Liderzy wzornictwa oceniają także, że rola wzornictwa będzie wyraźnie rosła w przyszłości i będzie miała coraz większy wpływ na osiąganie konkurencyjnej przewagi na rynku.

- We wzornictwo inwestują szczególnie firmy duże i jest ono doceniane w takich branżach, jak: wyposażenie wnętrz, AGD, odzież i akcesoria, ceramika i oświetlenie. Niższe jest zainteresowanie wzornictwem w obszarze dóbr inwestycyjnych lub środków transportu (nie dotyczy motoryzacji), choć i tu widać rosnącą świadomość znaczenia wzornictwa dla utrzymania pozycji na rynku i rozwoju. Postrzeganie roli wzornictwa jest proporcjonalne do konkurencyjności branży.

- 78% firm deklaruje, że pracuje nad nowym wzorem. Jednocześnie firmy definiują modyfikację istniejących (własnych lub cudzych) wzorów jako inwestycję we wzornictwo, co rodzi ryzyko plagiatów. Ponad połowa firm modyfikuje cudze wzory, uważając, że stosuje wzornictwo.

- Jedynie co dziesiąta firma realizuje wyłącznie nowe projekty wzornicze, podczas gdy zdecydowana większość przedsiębiorstw zarówno wprowadza nowe, jak i modyfikuje istniejące wzory (własne lub obce). Co dwunasta firma deklaruje, że nie korzysta z projektantów i wyłącznie modyfikuje cudze wzory lub otrzymuje gotowe wzory od kooperantów.

- Ponad 1/3 firm miała negatywne doświadczenia z kopiowaniem jej wzorów przez konkurencję, a jednocześnie mniej niż połowa badanych przedsiębiorstw stosuje metody ochrony własności intelektualnej w odniesieniu do własnych produktów. Najczęstszą metodą ochrony jest zgłoszenie znaku towarowego i wzoru użytkowego. Wraz ze wzrostem wielkości firmy rośnie skłonność do ochrony własnych wzorów.

Badania wskazują na niedostatek zasobów i specjalistycznej wiedzy na temat zarządzania wzornictwem oraz metod oceny efektywności wzornictwa dla rozwoju biznesu, zarówno wśród profesjonalistów zajmujących się wzornictwem w przedsiębiorstwach, jak i dostawców usług projektowych:
  • Tylko w połowie firm istnieje wyodrębnione stanowisko lub dział zajmujący się rozwojem produktów wzorniczych.
  •  Większość firm, zwłaszcza małe i średnie, nie prowadzi badań preferencji konsumentów; ocena wzornictwa jest intuicyjna, dokonywana na podstawie opinii pracowników lub dystrybutorów. Jednocześnie jako najczęstszą przyczynę niepowodzenia nowego projektu przedsiębiorcy wskazują „brak zainteresowania ze strony konsumenta, produkt był nietrafiony”.
Firmy uważają, że barierą inwestycji we wzornictwo są niezbędne nakłady finansowe i jednocześnie trudność w ocenie stopy i ryzyka zwrotu z inwestycji:
  •  38% firm uważa, że barierą jest dostępność środków na inwestycje we wzornictwo w połączeniu z trudnością oceny stopy zwrotu i ryzyka. Zaledwie 5% firm potrafi ocenić stopę zwrotu i ryzyko decyzji inwestycyjnych związanych z wzornictwem.
  •  Cztery firmy na dziesięć uważają, że projekt wzorniczy jest zbyt drogi. Jednocześnie część przedsiębiorstw nie zna cen pozyskania projektów wzorniczych.

Przedsiębiorstwa, które wzięły udział w badaniu, deklarują relatywnie niskie nakłady na wzornictwo w stosunku do obrotów (większość nie podaje tych informacji). Nie jest zaskakujące, że wielkość wydatków jest skorelowana z wielkością przedsiębiorstwa. Połowa małych firm przeznaczyła w 2006 r. na wzornictwo mniej niż 10 tys. zł, podczas gdy 15% dużych przedsiębiorstw wydało na wzornictwo ponad 1 mln zł.


Oczekiwania przedsiębiorstw wobec projektantów wykraczają poza kształtowanie formy i funkcjonalności produktu i obejmują obszary związane z marketingiem, sprzedażą, logistyką, dystrybucją i obsługą klienta:
  • 56% firm oczekuje współpracy projektanta na każdym etapie powstawania produktu, wobec 41% zorientowanych wyłącznie na pozyskanie projektu formy zewnętrznej (tzw. stylingu),
  •  Chociaż większość firm korzysta z usług projektantów, wewnętrznych lub zewnętrznych, rzadko ocenia ich przygotowanie jako w pełni wystarczające.
  •  Relatywnie często (w opinii firm) zdarzają się rozbieżności między dostarczonym wzorem a oczekiwaniami przedsiębiorstwa oraz między stosunkowo wysoką ceną projektu a jego wartością.

Na podstawie przeprowadzonych badań można stwierdzić, że:
  • duży potencjał rozwoju wzornictwa w polskich przedsiębiorstwach jest widoczny, Kształtuje się pod wpływem presji konkurencyjności oraz – coraz częściej – własnych pozytywnych doświadczeń i wzrostu wiedzy w tym zakresie;
  • liderzy wzornictwa, konkurujący z markami międzynarodowymi, dostrzegają możliwości podniesienia atrakcyjności własnych produktów oraz potencjał tkwiący w wysokiej stopie zwrotu z inwestycji we wzornictwo.
Ocena kompetencji zarówno przedsiębiorców, jak i dostawców usług projektowych, wskazuje jednak na:
  •  istotne braki i niedostatki w umiejętności zarządzania oraz zasobach służących zdefiniowaniu zagadnienia i wdrażaniu skutecznej strategii osiągania przewagi konkurencyjnej dzięki wzornictwu;
  •  w szkolnictwie brakuje specjalistycznych studiów i kursów dla profesjonalistów zarządzania wzornictwem jako narzędziem biznesowym, w uczelniach kształcących zarówno kadry zarządzające dla przedsiębiorstw, jak i dostawców usług projektowych;
  •  projektanci wzornictwa kształcą się niemal wyłącznie w Akademiach Sztuk Pięknych, w niedostatecznym stopniu zorientowanych na aspekty ekonomiczne projektowania oraz współpracę z przemysłem (brak praktyk zawodowych).
  • poza ASP brakuje instytucji edukacyjnych oferujących kursy lub studia uzupełniające z zarządzania wzornictwem i rozwojem nowego produktu. W konsekwencji posiadany park maszynowy i know-how w zakresie technologii nie jest w pełni wykorzystany.
Wsparcie instytucji publicznych, w tym administracji państwowej oraz instytucji otoczenia biznesu, dla rozwoju wzornictwa było do tej pory ograniczone. Do chwili obecnej przepisy nie pozwalały na finansowanie w nowe wzory ze środków przeznaczonych na rozwój innowacyjności. Przełomowy w tym zakresie może okazać się program POIG 2007-2013, który zapewnia zarówno środki na rozwój otoczenia biznesu, jak i na inwestycje własne przedsiębiorstw.

Rekomendacje dla instytucji publicznych podejmujących działania dla rozwoju innowacyjności gospodarki oraz organizacji otoczenia biznesu:
  •  Objęcie obszaru wzornictwa programem systematycznych badań, których wyniki będą udostępnione zarówno administracji, jak i przedsiębiorstwom, a także dostawcom usług projektowych. Badania te powinny być w pełni porównywalne (standaryzowane) w ramach Unii Europejskiej.
  •  Udostępnienie narzędzi wsparcia finansowego dla wdrożeń innowacyjnych projektów wzorniczych, w tym aplikacji wymagań ergonomicznych oraz ochrony praw autorskich.
  •  Podjęcie współpracy międzynarodowej w ramach Unii Europejskiej nad programem rozwoju wzornictwa.
  •  Rozwój istniejącego szkolnictwa specjalistycznego zgodnie z potrzebami rynku, w tym przygotowanie studiów uzupełniających dla absolwentów szkół artystycznych, technicznych i menedżerskich w celu zapewnienia profesjonalnej kadry.
  •  Rozwój ogólnopolskich i regionalnych instytucji otoczenia biznesu w celu zapewnienia profesjonalnych usług projektowych oraz upowszechniania metodologii wdrażania nowego produktu wzorniczego, w tym także wymiana doświadczeń i promocja dobrych praktyk.
  •  Powierzenie, wzorem innych krajów europejskich i wschodzących gospodarek, koordynacji strategii rozwoju i promocji wzornictwa profesjonalnej instytucji, działającej na zlecenie Ministerstwa Gospodarki, w celu zachowania odpowiednich standardów.
  •  Włączenie promocji wzornictwa do programów promocji kraju (np. EXPO), w celu zaprezentowania kompetencji i możliwości polskiej gospodarki.
Realizacja wybranych działań została zainicjowana przez Instytut Wzornictwa Przemysłowego we współpracy z Ministerstwem Gospodarki w postaci programu kluczowego IWP rozwoju otoczenia biznesu realizowanego ze środków POIG w latach 2008-2011.

Rekomendacje dla przedsiębiorstw i dostawców usług projektowych:
  • Systematyczne uzupełnianie kompetencji w zakresie zarządzania wzornictwem, między innymi przez: kształcenie kadry, przegląd i modyfikację procesów zarządzania wzornictwem oraz obserwację dobrych wzorców krajowych i zagranicznych.
  •  Opracowanie i wdrożenie strategii inwestycji we wzornictwo w celu podniesienia konkurencyjności produktów, poprawy uzyskiwanych wyników, a tym samym podniesienia wartości przedsiębiorstwa.
  •  Wypracowanie metodyki wdrożenia nowego produktu, w tym oceny efektywności inwestycji we wzornictwo, metody przygotowania i prowadzenia projektu.
  •  Wykorzystanie dostępnych środków publicznych (np. POIG) w celu inwestycji we wzornictwo oraz zminimalizowanie własnego ryzyka biznesowego.
  •  Zwiększenie nakładów na badania preferencji konsumentów w celu optymalizacji zwrotu i zminimalizowania ryzyka inwestycji w nowy projekt wzorniczy.
  •  Współpraca z instytucjami otoczenia biznesu, posiadającymi kompetencje w zakresie aplikacji i oceny efektywności wzornictwa.
  •  Właściwy dobór profesjonalnych partnerów i dostawców usług wzorniczych w celu uzyskania optymalnego efektu oraz zabezpieczenia się przed plagiatami.

Autorzy, rozpowszechnianie raportu i kontakt:

Autorzy raportu: Beata Bochińska, dr Iwona Palczewska, Anita Putkiewicz – Instytut Wzornictwa Przemysłowego Sp. z o.o.
Korekta merytoryczna: prof. dr hab. Jerzy Ginalski – Instytut Wzornictwa Przemysłowego Sp. z o.o.
Rozpowszechnianie i publiczne cytowanie raportu wymaga przywołania nazwy autora raportu, jakim jest Instytut Wzornictwa Przemysłowego Sp. z o.o. Pełna wersja raportu jest dostępna na stronach internetowych Ministerstwa Gospodarki i IWP.

poprzedni rozdział
.....................................................................
22 G. Cox, Cox Review of Creativity in Business: Building on the UK’s Strengths, HMSO, Norwich 2005, s. 47.
23 Liderem wzornictwa jest przedsiębiorstwo świadomie inwestujące we wzornictwo w stopniu znacznie wykraczającym ponad przeciętną.
« Kwiecień 2017 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Kultura w internecie


Miejskie powidoki


Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo