Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Obrót zabytkami archeologicznymi

Definicja
Obrót wytworami działalności człowieka, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową, pochodzących z powierzchniowych, podziemnych lub podwodnych pozostałości egzystencji i działalności człowieka.


Umiejscowienie w systemie prawa

Prawo konstytucyjne
Prawo administracyjne
Prawo karne


Aktualny stan prawny

Podstawowe zasady ochrony dziedzictwa kulturowego w tym zabytków archeologicznych są zakorzenione w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483, z późn. zm.).

Szczegółowe zasady dotyczące ochrony zabytków archeologicznych określa ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r. nr 162, poz. 1568, z póżn. zm.), której zapisy realizują zobowiązania Polski wynikające z ratyfikowania Europejskiej Konwencji o ochronie dziedzictwa archeologicznego, sporządzonej w La Valetta dnia 16 stycznia 1992 r. (Dz. U. z 1996 r. nr 120, poz. 564)


Opis


Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w art. 3 definiuje zabytek archeologiczny jako zabytek nieruchomy, będący powierzchniową, podziemną lub podwodną pozostałością egzystencji i działalności człowieka, złożoną z nawarstwień kulturowych i znajdujących się w nich wytworów bądź ich śladów albo zabytek ruchomy, będący tym wytworem. Trzeba pamiętać, że aby obiekt był zabytkiem archeologicznym musi także spełniać kryteria definicji zabytku określone w ustawie – jego zachowanie musi leżeć w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową.

Ponieważ zabytki archeologiczne znajdują się pod powierzchnią ziemi lub wody, nie jest znany ich pełen zasób i nie ma możliwości pełnej oceny ich wartości zabytkowej bez przeprowadzenia szczegółowych badań naukowych. W związku z tą szczególną specyfiką dziedzictwa archeologicznego, aby mógł być realizowany konstytucyjny obowiązek Państwa ochrony dziedzictwa narodowego i stworzeniu warunków upowszechniania i równego dostępu do dóbr kultury, było konieczne wprowadzenie do ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przepisów art. 35.

Zapis ten stanowi, że zabytki archeologiczne odkryte, przypadkowo znalezione albo pozyskane w wyniku badań archeologicznych lub poszukiwań, przy użyciu wszelkiego rodzaju urządzeń elektronicznych i technicznych oraz sprzętu do nurkowania są własnością skarbu państwa, a miejsce ich przechowywania określa wojewódzki konserwator zabytków, przekazując je, w drodze decyzji, w depozyt muzeum lub innej jednostce organizacyjnej.

Przepis ten wyłącza zabytki archeologiczne pozyskane na terenie Polski z obiegu handlowego obejmując je statusem res extra commercium.

W efekcie, legalny obrót jest możliwy jedynie:
  • zabytkami archeologicznymi pochodzącymi z krajów, które dopuszczają do ich obrotu,
  • zabytkami będącymi elementem wyprzedawanych kolekcji muzealnych, tam gdzie jest to zgodne z prawem,
  • zabytkami archeologicznymi stanowiącymi część kolekcji powstałych w okresie, gdy nie obowiązywały prawne uregulowań w tym zakresie.

Chodzi tu głównie o kolekcje XIX-wieczne i wcześniejsze. Właściciel takiego zabytku powinien móc udowodnić jego legalne pochodzenie.


Instytucje/punkty informacyjne
www.kobidz.pl


Bibliografia
  • Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483, ze zm.).
  • Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r. nr 162, poz. 1568, ze zm.).
  • Europejskiej Konwencji o ochronie dziedzictwa archeologicznego, sporządzonej w La Valetta dnia 16 stycznia 1992 r. (Dz. U. z 1996 r. nr 120, poz. 564).
  • M. Trzciński „Kryminalistyczne i kryminologiczne aspekty przestępstw przeciwko zabytkom archeologicznym” [w:] Przegląd policyjny nr 3(87).


Słowa kluczowe
zabytek
archeologia
Prawo kultury i sztuki : Obrót dobrami kultury
Autor : Anna Skaldawska

Dodaj komentarz:

Nick:
E-mail:
Treść:
Wpisz tekst z obrazka: CAPTCHA Image

Inny obrazek


Komentarze:

« Listopad 2017 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30

Miejskie powidoki


Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo