Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Źródła prawa

Definicja
Źródła prawa powszechnie obowiązującego to akty normatywne (zbiory przepisów) wydawane przez odpowiednie organy ustawodawcze, obowiązujące z reguły na całym obszarze Rzeczypospolitej.


Umiejscowienie w systemie prawa
Prawo konstytucyjne


Aktualny stan prawny
Źródła prawa powszechnie obowiązującego określa Konstytucja RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) w art. 87.


Opis

Akty prawa powszechnie obowiązującego

Do źródeł prawa powszechnie obowiązującego należą:
  • Konstytucja,
  • ustawy,
  • ratyfikowane umowy międzynarodowe,
  • rozporządzenia.

Do źródeł prawa zalicza się również na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego.

Władzę ustawodawczą w Polsce sprawuje Sejm i Senat. Sposób uchwalania poszczególnych aktów normatywnych określają ustawy, a warunkiem ich wejścia w życie jest ogłoszenie w odpowiednich dziennikach urzędowych (Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski, Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski B, dzienniki urzędowe ministrów kierujących działami administracji rządowej, dzienniki urzędowe urzędów centralnych oraz wojewódzkie dzienniki urzędowe).

Zasady ogłaszania aktów normatywnych określone są w ustawie o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. Ogłoszenie aktu normatywnego jest obowiązkowe i niezwłoczne. Zasadą jest, że akty normatywne zawierające przepisy powszechnie obowiązujące wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. W uzasadnionych przypadkach mogą wchodzić w życie w terminie krótszym niż czternaście dni, a jeżeli ważny interes państwa wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego i zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie, dniem wejścia w życie może być dzień ogłoszenia tego aktu w dzienniku urzędowym.

Konstytucja

Konstytucja określa główne zasady ustrojowe, zawarte w XIII rozdziałach (m.in. Rzeczpospolita; Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela; Źródła prawa; Sejm i Senat; Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, Rada Ministrów i administracja rządowa; Samorząd terytorialny; Sądy i Trybunały; Organy ochrony państwowej i ochrony prawa; Finanse publiczne; Stany nadzwyczajne).

Traktaty międzynarodowe

Konstytucja określa zasady ratyfikacji traktatów międzynarodowych, a szczegółowe regulacje dotyczące zasad oraz trybu zawierania, ratyfikowania, zatwierdzania, ogłaszania, wykonywania, wypowiadania i zmian zakresu obowiązywania umów międzynarodowych określa ustawa o umowach międzynarodowych. W sytuacji, gdy przepis prawa krajowego jest niezgodny z ustaleniami międzynarodowymi, to umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową.

Konstytucja wprowadza możliwość przekazania kompetencji organów władzy państwowej w niektórych sprawach na podstawie umowy międzynarodowej organizacji międzynarodowej lub organowi międzynarodowemu. Ma to doniosłe znaczenie również wobec członkowstwa Polski w UE.

Ustawy i rozporządzenia

Do aktów prawa powszechnie obowiązującego należą ustawy (którymi są także akty normatywne – „kodeksy”). Podustawowymi aktami normatywnymi są rozporządzenia, wydawane przez organy wskazane w Konstytucji (Prezydent RP, Rada Ministrów, Prezes Rady Ministrów, poszczególni ministrowie, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji), na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.

Źródła prawa miejscowego

Do źródeł prawa należą akty prawa miejscowego. Organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów.

Trybunał Konstytucyjny

Organem sądowniczym powołanym do badania zgodności z Konstytucją aktów normatywnych i umów międzynarodowych jest Trybunał Konstytucyjny.

Instytucje/punkty informacyjne
www.trybunal.gov.pl


Bibliografia 

 
  • Garlicki L., Konstytucja RP. Komentarz, Warszawa 2003 r.
  • Garlicki L., Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2008 r.
  • Konstytucja Rzeczypospolitej polskiej z dnia z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm.)
  • Skrzydło W., Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2007 r.
  • Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2007 r., nr 68, poz. 449)
  • Ustawa z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych (Dz. U. Nr 39, poz. 443, ze zm.)
  • Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1592, ze zm.)
  • Ustawa z dnia z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz.1591, ze zm.)
  • Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz.1590, ze zm.)
  • Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. nr 31, poz. 206)
Prawo kultury i sztuki : Ustrojowe aspekty prawa kultury i sztuki
Autor : Joanna Hołda

Dodaj komentarz:

Nick:
E-mail:
Treść:
Wpisz tekst z obrazka: CAPTCHA Image

Inny obrazek


Komentarze:

« Sierpień 2018 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31

Miejskie powidoki


Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo