Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Finanse publiczne

Definicja
Finanse publiczne są to środki finansowe przeznaczone na cele publiczne (zapewniające funkcjonowanie sektora publicznego).


Umiejscowienie w systemie prawa
Prawo konstytucyjne
Prawo administracyjne
Prawo finansowe


Aktualny stan prawny
Podstawowe zasady dotyczące finansów publicznych wprowadza Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm.). Szczegółowe zasady dotyczące finansów publicznych (w tym budżetu państwa) określa ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, ze zm.).


Opis

Finanse publiczne

Finanse publiczne są środkami finansowymi przeznaczonymi do realizacji określonych zadań publicznych na szczeblu centralnym, jak również regionalnym i lokalnym (samorządowym). Ideą finansów publicznych jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania poszczególnych sektorów życia publicznego i społecznego. W obszarze zainteresowania finansów publicznych pozostają kwestie związane z dochodami i wydatkami publicznymi. Sektor finansów publicznych tworzą organy władzy publicznej i jednostki wymienione w ustawie o finansach publicznych, w art. 4. Zaliczono do nich również państwowe i samorządowe instytucje kultury.

Budżet państwa

Centralne miejsce w finansach publicznych zajmuje budżet państwa. Jest on uchwalany corocznie w formie ustawy budżetowej na okres roku kalendarzowego. Inicjatywa w zakresie ustawy budżetowej przysługuje wyłącznie Radzie Ministrów.

Budżet państwa jest rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów organów władzy publicznej, w tym organów administracji rządowej, organów kontroli i ochrony prawa oraz sądów i trybunałów.

Wydatki budżetu państwa dzielą się na: dotacje i subwencje; świadczenia na rzecz osób fizycznych; wydatki bieżące jednostek budżetowych; wydatki majątkowe; wydatki na obsługę długu Skarbu Państwa; wpłaty środków własnych Unii Europejskiej. Warto w tym miejscu wskazać przede wszystkim dotacje, którymi są wydatki budżetu państwa przeznaczone m.in. na finansowanie lub dofinansowanie ustawowo określonych zadań, w tym zadań z zakresu mecenatu państwa nad kulturą, realizowanych przez jednostki inne niż jednostki samorządu terytorialnego. Budżet określa także wydatki bieżące jednostek budżetowych (w tym instytucji kultury), którymi są m.in. wynagrodzenia i uposażenia osób zatrudnionych w państwowych jednostkach budżetowych.

Kultura w budżecie państwa

Budżet państwa składa się z części, których dysponentami są m.in. ministrowie kierujący poszczególnymi resortami w rządzie. Klasyfikację części budżetowych określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 5 maja 2006 r. w sprawie klasyfikacji części budżetowych oraz określenia ich dysponentów (Dz. U. Nr 80, poz. 558, ze zm.). Na tej podstawie dysponentem części budżetu poświęconej kulturze (cześć budżetowa nr 24, Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego) jest minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Jest on odpowiedzialny za przygotowanie projektu założeń budżetowych na dany rok budżetowy, dotyczący publicznego sektora kultury.

Budżet jednostek samorządu terytorialnego

Część zadań publicznych została przekazana jednostkom samorządu terytorialnego. Zgodnie z tą zasadą ma miejsce także decentralizacja finansów publicznych.

Jednostki samorządu terytorialnego przyjmują własne, autonomiczne budżety. Budżet jednostki samorządu terytorialnego jest rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów tej jednostki, a uchwalany jest w formie uchwały budżetowej na rok budżetowy (rok kalendarzowy). Szczegółowe zasady dotyczące budżetu jednostek samorządu terytorialnego określają poszczególne ustawy.

Uchwała budżetowa stanowi podstawę gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym. Zawiera także plany przychodów i wydatków zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych i funduszy celowych oraz dochodów własnych jednostek budżetowych.

W budżetach poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego określone są wydatki na samorządowe instytucje kultury i projekty kulturalne planowane w danym roku budżetowym (kalendarzowym) w jednostce samorządu terytorialnego.


Bibliografia
  • Brzeziński B., Matuszewski W., Morawski W., Olesińska A., Balasiński A., Prawo finansów publicznych, Toruń 2006.
  • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm.).
  • Kosikowski C., Finanse publiczne. Komentarz, Warszawa 2007.
  • Kosikowski C., Prawo finansowe w Unii Europejskiej i Polsce, Warszawa 2005.
  • Owsiak St., Finanse publiczne. Teoria i praktyka, Warszawa 2000.
  • Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 5 maja 2006 r. w sprawie klasyfikacji części budżetowych oraz określenia ich dysponentów (Dz. U. Nr 80, poz. 558, ze zm.).
  • Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2008 r. Nr 88, poz. 539, ze zm.).
  • Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206).
  • Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, ze zm.).
  • Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592, ze zm.).
  • Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590, ze zm.).
  • Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.).
Prawo kultury i sztuki : Ustrojowe aspekty prawa kultury i sztuki
Autor : Joanna Hołda

Dodaj komentarz:

Nick:
E-mail:
Treść:
Wpisz tekst z obrazka: CAPTCHA Image

Inny obrazek


Komentarze:

« Czerwiec 2018 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30

Miejskie powidoki


Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo