Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Organizacja pozarządowa

Definicja legalna
Organizacją pozarządową jest osoba prawna lub organizacja nie posiadająca osobowości prawnej, ale utworzona na podstawie przepisów ustaw, jeśli spełnia dwa warunki – nie jest jednostką sektora finansów publicznych i nie działa w celu osiągnięcia zysku. Przepisy przewidują szeroką definicję organizacji pozarządowych, poza stowarzyszeniami i fundacjami do tak zdefiniowanego trzeciego sektora należą też inne podmioty, takie jak związki zawodowe, organizacje samorządu gospodarczego, czy zawodowego. Z obszaru tego wyłączono natomiast partie polityczne i fundacje przez nie utworzone, związki zawodowe i organizacje pracodawców, samorządy zawodowe, a także fundacje, których jedynym fundatorem jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego oraz spółki działające na podstawie przepisów o kulturze fizycznej.


Umiejscowienie w systemie prawa
Prawo cywilne


Aktualny stan prawny

Funkcjonowanie organizacji pozarządowych regulują przepisy ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873, ze zm.). Działalności stowarzyszeń dotyczą przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855), natomiast fundacji – przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (tekst jednolity: Dz. U. z 1991 r. Nr 46, poz. 203).


Opis

Określenie „organizacja pozarządowa” jest bezpośrednim tłumaczeniem angielskiego terminu non-governmental organisation. W języku polskim zamiennie używane są takie określenia, jak organizacje społeczne czy organizacje obywatelskie. Organizacje pozarządowe są aktywnym podmiotem polskiego życia publicznego.

Zakres działania organizacji pozarządowych

Główne pola działań tych organizacji, to pomoc społeczna, ochrona zdrowia, kultura, oświata, edukacja i ekologia. W Polsce najwięcej organizacji pozarządowych działa w obszarze „sportu, turystyki, rekreacji i hobby” (38,3% organizacji wskazuje ten obszar jako najważniejsze pole swoich działań). Inne wskazywane sfery to: „kultura i sztuka” (12,7% organizacji), „edukacja i wychowanie” (12,8%) oraz „usługi socjalne i pomoc społeczna” (11,2%), a także „ochrona zdrowia” (7,7%).


Instytucje/punkty informacyjne

www.ngo.pl
www.pozytek.gov.pl
www.isp.irg.pl/kompas


Rozwój sytuacji społeczno prawnej po 1989 r.

W polskim prawie terminu organizacja pozarządowa użyto po raz pierwszy w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych z 1997 r. Ustawa ta nakładała na organy właściwe w sprawach osób niepełnosprawnych obowiązek współpracy między innymi z organizacjami pozarządowymi działającymi na rzecz tych osób. Istotne znaczenie dla funkcjonowania organizacji pozarządowych miało uchwalenie ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Za priorytetowy cel tej ustawy uznano bowiem kompleksowe uregulowanie funkcjonowania organizacji zaliczanych do trzeciego sektora.

Przed jej uchwaleniem największe znaczenie – z uwagi na fakt, że wśród organizacji pozarządowych dominują stowarzyszenia (patrz -> Stowarzyszenie) i fundacje (patrz -> Fundacja) – miały dwie ustawy: ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach oraz ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach. Akty te nie regulowały wszystkich podstawowych kwestii, zarówno ze względów proceduralnych, jak i rozwiązań systemowych.

Oprócz podmiotów utworzonych i działających na podstawie tych dwóch ustaw, funkcjonowały także organizacje o bardzo ściśle określonej strukturze, powoływane oddzielnymi aktami prawnymi. Należą do nich różnego rodzaju komitety społeczne, organizacje samorządów różnych grup zawodowych, cechy i izby rzemieślnicze. Odrębne ustawy regulują też działalność organizacji kościelnych.


Statystyka
W pierwszym kwartale 2008 r. w rejestrze REGON zarejestrowanych było 58 237 stowarzyszeń i 9 106 fundacji.


Bibliografia
  • Arczewska M., Nie tylko jedna ustawa, Prawo o organizacjach pozarządowych, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa 2005.
  • Bogacz Wojtanowska E., Cykl życia organizacji pozarządowej, „Trzeci Sektor” nr 3 –lato 2005.
  • Gliński P., Lewenstein B., Siciński A., Samoorganizacja społeczeństwa polskiego – trzeci sektor, IFiS PAN, Warszawa 2001.
  • Gluziński A., Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, Wydawnictwo Difin, Warszawa 2005.
  • Granat M. (red.), Organizacje pozarządowe w Polsce. Podstawy prawno finansowe, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa 2000.
  • Herbst J., Trzeci sektor na rozdrożu – kondycja organizacji pozarządowych w świetle badań, „Trzeci Sektor” nr 8 – zima 2006.
  • Izdebski H., Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Komentarz, Biblioteczka Pożytku Publicznego, Warszawa 2003.
  • Juros A. (red.), Organizacje pozarządowe w społeczeństwie obywatelskim – wyzwanie dla środowisk akademickich, Lubelski Ośrodek Samopomocy, Lublin 2002.
  • Rodzaje i liczba organizacji, dane liczbowe dostępne pod adresem: http://civicpedia.ngo.pl.
  • Rymsza M. (red.), Współpraca sektora obywatelskiego z administracją publiczną, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa 2004.
  • Rymsza M., Makowski G., Dudkiewicz M. (red.), Państwo a trzeci sektor, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa 2007.
  • Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873, ze zm.).
Prawo kultury i sztuki : Prawo organizacji pozarządowych
Autor : Magdalena Arczewska

Dodaj komentarz:

Nick:
E-mail:
Treść:
Wpisz tekst z obrazka: CAPTCHA Image

Inny obrazek


Komentarze:

« Wrzesień 2017 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30

Miejskie powidoki


Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo