Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Definicja
Umowa międzynarodowa powołująca do życia organizację międzynarodową – Wspólnotę Europejską (do Traktatu z Maastricht z 1992 r. Europejską Wspólnotę Gospodarczą zawartą w 1957 r.).


Umiejscowienie w systemie prawnym
Prawo wspólnotowe


Rozwój zagadnienia w świecie i w kraju
25 marca 1975 r. w Rzymie Belgia, Holandia, Luksemburg, Francja, Niemcy i Włochy zawarły Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą. Traktat wszedł w życie 1 stycznia 1958 r. Celem EWG było utworzenie wspólnego rynku europejskiego. Traktat określał ramy instytucjonalne, cele EWG oraz podstawowe zasady jej funkcjonowania. Traktat o Unii Europejskiej z 1992 r. zmienił nazwę Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej na Wspólnotę Europejską, tym samym zmienił również tytuł Traktatu. Traktat był wielokrotnie zmieniany kolejnymi traktatami zawieranymi między państwami członkowskimi. Najważniejsze traktaty zmieniające TWE to: Traktat z Nicei z 1999 r., Traktat z Amsterdamu z 1997 r., Jednolity Akt Europejski z 1986 r., Traktat zmieniający niektóre postanowienia finansowe Traktatu ustanawiającego Wspólnoty Europejskie oraz Traktatu ustanawiającego Jedną Radę i Jedną Komisję Wspólnot Europejskich z 1975 r., Traktat zmieniający niektóre postanowienia budżetowe Traktatów ustanawiających Wspólnoty Europejskie i Traktatu ustanawiającego Jedną Radę i Jedną Komisję Wspólnot Europejskich z 1970 r., Traktat ustanawiający Jedną Radę i Jedną Komisję Wspólnot Europejskich z 1965 r. Zmiany do Traktatu rzymskiego wprowadzały również kolejne traktaty o przystąpieniu do Wspólnoty Europejskiej nowych państw członkowskich.


Opis
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (TWE) jest, obok ogólnych zasad prawa wspólnotowego, częścią tzw. wspólnotowego prawa pierwotnego, które stanowi podstawę funkcjonowania Wspólnoty Europejskiej. Traktat określa cele WE, zasady jej funkcjonowania, status obywateli UE, zakres i sposób realizacji poszczególnych polityk WE oraz ramy instytucjonalne WE. Traktat stanowi podstawę dla przyjmowania przez instytucje aktów prawa wtórnego (m.in. rozporządzeń, dyrektyw, decyzji) oraz dla zawierania przez WE umów międzynarodowych. Prawo stanowione przez instytucje musi nie tylko znajdować swoją podstawę w Traktacie, ale również musi być zgodne z prawem pierwotnym. Na straży tej zgodności stoi Europejski Trybunał Sprawiedliwości, któremu przyznana została wyłączna jurysdykcja w zakresie kontroli legalności aktów instytucji oraz dokonywania wiążącej interpretacji Traktatu i aktów przyjętych na jego podstawie.

TWE reguluje nie tylko stosunki między państwami członkowskimi WE, jego postanowienia mogą również wywoływać skutek bezpośredni, czyli tworzyć prawa i obowiązki dla jednostek, które mogą być powoływane przed sądami krajowymi. Warunkiem bezpośredniej skuteczności norm Traktatu, jest spełnienie przez nie wymogów bezpośredniej skuteczności. Muszą one jasno określać prawo lub obowiązek dla jednostki, być bezwarunkowe i nie pozostawiać państwom członkowskim swobody uznania w ich stosowaniu oraz nie mogą wymagać podjęcia dodatkowych działań legislacyjnych na poziomie WE lub państw członkowskich. W przypadku kolizji między Traktatem a prawem krajowym działa zasada prymatu prawa wspólnotowego, nakazująca odmowę stosowania normy krajowej sprzecznej z prawem wspólnotowym.


Aktualny stan prawny
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (Dz. U. C 321 E z 29.12.2006, wersja skonsolidowana)


Tendencje, postulowane zmiany
Kolejną zmianę Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską przewiduje Traktat z Lizbony zmieniający Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską podpisany w Lizbonie dnia 13 grudnia 2007 r. (Dz. U. C 306 z 17.12.2007). Traktat z Lizbony przewiduje przyznanie Unii Europejskiej jednolitej podmiotowości prawnej, co oznacza, że Wspólnota Europejska zostanie zastąpiona przez Unię Europejską. Jednocześnie zmieniony zostanie tytuł Traktatu na Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Ponadto, Traktat z Lizbony przewiduje szereg zmian w funkcjonowaniu i składzie instytucji wspólnotowych, wprowadza wyraźne określenie charakteru kompetencji UE, umacnia rolę parlamentów narodowych oraz wzmacnia ochronę praw podstawowych w UE.


Bibliografia

  • Arnull A., Dashwood A., Dougan M., Ross M., Spaventa E., Wyatt D., Wyatt & Dashwood’s European Union Law, London 2006
  • Barcz J., Przewodnik po Traktacie z Lizbony, Warszawa 2008
Prawo kultury i sztuki : Prawo kultury w kontekście europejskim
Autor : Izabela Skomerska-Muchowska

Dodaj komentarz:

Nick:
E-mail:
Treść:
Wpisz tekst z obrazka: CAPTCHA Image

Inny obrazek


Komentarze:

« Czerwiec 2018 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30

Miejskie powidoki


Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo