Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Polityka kulturalna UE

Polityka czy nie polityka...

W związku z intensyfikacją działań oraz rosnącym zainteresowaniem Unii Europejskiej obszarem kultury, coraz częściej odnosząc się do podejmowanych na poziomie europejskim działań używa się sformułowania “polityka kulturalna UE”. Trzeba jednak pamiętać, iż to co kolokwialnie nazywamy “polityką kulturalną” formalnie polityką UE nie jest.
Działania UE w obszarze kultury stosunkowo późno, bo dopiero w 1993 roku znalazły traktatowe umocowanie, jednak na prawdziwie „przyśpieszenie” trzeba było czekać ponad dziesięć kolejnych lat.

Od lat 70tych do Traktatu z Maastricht

Pierwsze odniesienia do kultury w dokumentach wspólnotowych znalazły się w latach 70tych i 80tych („Deklaracji o Tożsamości Europejskiej”, rezolucja Parlamentu Europejskiego o „Ochronie dóbr kultury europejskiej”, „Uroczysta Deklaracja w sprawie Unii Europejskiej”).

Po wyborach parlamentarnych w 1979 roku została utworzona komisja ds. polityki kulturalnej, a na przełomie lat 80tych i 90tych zainicjowano regularne spotkania ministrów kultury skupionych w Radzie ds. Kultury oraz powołano do życia Komitet ds. Kultury Rady Unii Europejskiej składający się z przedstawicieli wszystkich państw członkowskich, spotykających się regularnie w celu wypracowywania priorytetów oraz metod działania w dziedzinie kultury na poziomie wspólnotowym.

W latach 80tych utworzony został pierwszy machanizm finsowania działań w dziedzinie kultury na poziomie europejskim. Była to specjalna linia budżetowa, z której finansowne były przede wszystkim „Europejskie Miasta Kultury” i „Europejskie Miesiące Kultury”. W końcu lat 80tych zaczął funkcjonować Program Zachowania Europejskiego Dziedzictwa Architektonicznego, którego głównym celem było wspieranie prac restauratorskich, tworzenie standardów zapewniających odpowiednią jakość i technikę wykonywania prac, uwrażliwianie władz i opinii publicznej na problemy ochrony i konserwacji dziedzictwa kulturowego oraz tworzenie sieci wymiany doświadczeń między osobami zawodowo zajmującymi się tą dziedziną.

Traktat z Maastricht i programy wspólnotowe


Rozpoczęcie bardziej usystematyzowanych działań w obszarze kultury było możliwe dopiero po wejściu w życie Traktatu z Maastricht.
Praktycznym narzędziem realizacji celów traktatowych stały się programy w dziedzinie kultury:
W latach 90-tych powstały: Raphael (będący kontynuacją, w zmienionej formule Programu Ochrony Dziedzictwa Architektonicznego), Kaleidoscope (twórczość artystyczna i sztuka) oraz Ariane (książka i czytelnictwo).
W roku 2000 powołany został pierwszy ramowy program UE w dziedzinie kultury – Kultura 2000 , który połączył trzy ww. dotychczas istniejące programy nazywane dziś programami pierwszej generacji. Zgodnie z zapisami art. 151 Traktatu głównym celem Programu Kultura 2000 była „promocja obszaru kulturowego, wspólnego dla narodów Europy”. Program wspierał współpracę twórców, operatorów kulturalnych - prywatnych i publicznych instytucji kultury oraz działalność sieci kulturalnych w Europie. Kultura 2000 początkowo przewidziana była na okres pięciu lat (1 styczeń 2000 - 31 grudzień 2004), a następnie została przedłużona o kolejne dwa lata tj. do 31 grudnia 2006. Całkowity budżet Programu wyniósł 236,5 mln euro.

W oparciu o dotychczasowe doświadczenia zdobyte podczas realizacji programów Ariane, Kaleidoscope oraz Raphael, programu Kultura 2000, Europejskich Stolic Kultury oraz prowadzone konsultacje publiczne, Komisja opracowała propozycję nowego programu w dziedzinie kultury, który wszedł w życie 28 grudnia 2006 roku i przewidziany został okres kolejnej perspektywy finansowej UE tj. Program Kultura (2007-2013).

Działania o charakterze strategicznym

W ostatnich latach pojęto także wiele działań o charakterze strategicznym. Przełomowym, było wydane przez Komisję 10 maja 2007 roku stanowisko w sprawie polityki kulturalnej, zatytułowane „Europejski program działań na rzecz kultury w globalizującym się świecie” nazywany zazwyczaj „Europejską agendą dla kultury”. Stanowisko przyjęło formę komunikatu Komisji, uzupełnionego o towarzyszący mu dokument roboczy służb Komisji opisujący różnorakie metody wspierania kultury przez Unię Europejską.
W dokumencie wskazane zostały trzy główne cele składające się na strategię kulturalną instytucji europejskich, państw członkowskich oraz sektora kultury i kreatywnego:
  • Promowanie różnorodności kulturowej i dialogu międzykulturowego
  • Promowanie kultury jako katalizatora kreatywności w ramach strategii lizbońskiej
  • Promowanie kultury jako istotnego elementu stosunków międzynarodowych Unii.
Zasadniczym elementem nowego stanowiska w zakresie polityki kulturalnej jest propozycja ustanowienia bardziej usystematyzowanej współpracy w sprawach kultury między państwami członkowskimi i instytucjami UE w opraciu o otwartą metodę koordynacji. Komisja dąży także do ściślejszego zaangażowania w sprawy europejskie sektora kultury - od indywidualnych artystów i wykonawców do przemysłu związanego z kulturą i kreatywnością.
Europejską strategię dla kultury uzupełniąją inne działania UE w obszarze kultury, takie jak Europejski Rok Dialogu Międzykulturowego 2008 czy Europejski Rok Kreatywności i Innowacji 2009.

Więcej na ten temat: http://ec.europa.eu/culture/index_en.htm.

W najbliższym czasie planowane jest także wydanie Zielonej Księgi dot. sektora kultury. Wykorzystane w niej zostaną dane zgromadzone przez Komisję w ramach wykonywanych badań sektora kultury (m.in. raporty KEA – Kern European Affairs - dot. ekonomicznego wymiaru kultury oraz wkładu kultury do kreatywności) oraz wnioski płynące z prac grup roboczych oraz platform społeczeństwa obywatelskiego prowadzonych w ramach otwartej metody koordynacji.


Zobacz hasło w Słowniku zarządzania kulturą


Prawo kultury i sztuki : Prawo kultury w kontekście europejskim
Autor : Agata Etmanowicz

Dodaj komentarz:

Nick:
E-mail:
Treść:
Wpisz tekst z obrazka: CAPTCHA Image

Inny obrazek


« Sierpień 2019 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31
Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo