Prawo autorskie jest nam potrzebne, ale całkiem nowe. Świat tak bardzo się zmienił, a szczególnie sposoby komunikacji kulturalnej, że nie wyobrażam sobie, żebyśmy mogli działać sprawnie z tymi przepisami jakie teraz mamy. Ciągłe poprawki do ustaw nie zmieniają ducha prawa, a tu trzeba zmienić całkiem podejście do ochrony prawnoautorskiej. Nie ma np. potrzeby, żeby takie posty na forum były chronione, choćby nie wiem, jak twórcze, tylko dlatego, że dziś miałam czas i oddałam głos w debacie.

Uważam, że ochrona powinna być zapewniona tylko tym, którzy tego sobie życzą i zgłoszą utwór do ochrony.

Ochrona powinna także mniej dawać praw twórcy tam, gdzie występuje dotacja do twórczości w postaci pensji naukowca, czy stypendium ministra czy inna forma wspomagania przez podatników z pieniędzy publicznych.

Podatnik nie powinien dwa razy płacić za to samo.

Prawdą jest, że nie wszystkie utwory wymagają ochrony. Digitalizacja oznacza, że społeczne procesy komunikacyjne niegdyś w ogóle nie obejmowane prawem obecnie są zapośredniczone poprzez różnego typu media i stają się przedmiotem praw autorskich. Rozmowa twarzą w twarz, czy podczas osobistego spotkania grupy osób, funkcjonalnie pełni te same społeczne role, co wypowiedzi na forum, czacie czy przez komunikator. W miarę postępów w rozwoju technologii komunikacyjnych ten problem będzie nabrzmiewał.
Jednocześnie jednak widzę spore ryzyko w pomysłach - obecnych np. w zielonej księdze - by wyłączać spod ochrony pewne kategorie utworów, np. ujmowanych jako "user generated content", bo jest to pole do potencjalnych nadużyć.
Natomiast stosunkowo prosty do rozwiązania wydaje mi się problem braku możliwości dobrowolnej rezygnacji z ochrony prawnoautorskiej przez posiadaczy praw. Taka możliwość istnieje w amerykańskim systemie prawnym. Niemożność przeniesienia utworu do domeny publicznej jest źródłem sporej ilości kłopotów dla tych, którzy chcą się ochrony świadomie zrzec w polskim systemie prawnym. Ten problem jest już dobrze zdiagnozowany, wprowadzenie możliwości zrzeczenia ochrony nie stoi w sprzeczności z umowami międzynarodowymi, a ponieważ chodzi o dobrowolne działanie nie widzę tu też żadnego potencjalnego konfliktu interesów.

Pisze Pan:

"Czy gdyby napisała Pani obszerny post (np. taki, jak na niektórych wątkach tego forum - zob. Public Lending Right czy Utwory osierocone), a ktoś inny skopiował go, podpisał własnym nazwiskiem i umieścił lub opublikował w innym miejscu, uważałaby Pani, że takie zachowanie nie powinno być bezprawne?(prawo do autorstwa to też część prawa autorskiego)".

Wszystkie znane mi propozycje reformy systemu praw autorskich nie dotykają praw osobistych autorskich - proponują więc, by móc "skopiować i umieścić w innym miejscu", ale zachowując nazwisko autora. Jeśli chodzi o wolę zrzeczenia się praw, z praktyki wiadomo, że w wielu wypadkach nie jest tak, że twórcy są gotowi zrzec się praw (lub części praw) jedynie do utworów nieobszernych, incydentalnych lub nie wymagających dużego nakładu pracy. Wystarczy spojrzeć na różnego rodzaju wolne oprogramowanie.

Po trzecie - i to wydaje mi się najciekawsze, jeśli chodzi o prawo autorskie jako mechanizm ochronny - istnieją dziś treści nie objęte prawami autorskimi (np. dokumenty urzędowe), w przypadku których, mimo braku ochrony prawnoautorskiej, nie dochodzi do nagminnego naruszania czyichś praw do autorstwa. To pozwala sądzić, że ryzyko nie jest więc tak duże. Zresztą plagiaryzm jest kwestią, którą można regulować inaczej niż systemem praw autorskich - np. poprzez normy, a dziś również z pomocą rozwiązań informatycznych.

Odwołując się do postawionego przez Pana pytania podstawowego - zdecydowana większość głosów reformatorskich opowiada się nie za zniesieniem systemu prawa autorskiego, tylko reformą jego kształtu. Dominujące dziś modele alternatywne, oparte na wolnym licencjonowaniu, są oparte na systemie praw autorskich - jednocześnie wyraźnie wskazując, że winien on mieć odmienny kształt.

Tezy o świecie "post-prawnoautorskim" opierają się raczej na konstatacji przemian technologicznych, które taką zmianę miałyby wymusić (wedle reguły, że "kod jest prawem"). Co ciekawe głoszą ją z jednej strony tak zwani piraci - a z drugiej zwolennicy technologicznych metod zarządzania prawami, postulujący tworzenie technicznych mechanizmów regulacji kwestii kopiowania i wykorzystania treści. Wszystkie te propozycje wywodzą się niezrealizowanych pomysłow Teda Nelsona, który wyobraził sobie system podobny do obecnej Sieci, ale rejestrujący każde wykorzystanie treści.

Definicja: „aktor - osoba, która ukończyła studia wyższe aktorskie, jak również osoba posiadająca kwalifikacje zawodowe potwierdzone egzaminem złożonym przed komisją powołaną przez organizację zbiorowego zarządzania, której aktor jest członkiem lub Ministra Kultury i Sztuki, której została wyznaczona rola w sztuce teatralnej, produkcji filmowej lub telewizyjnej”; (z niefortunnego projektu ustawy o wykonywaniu i ochronie zawodu aktora przygotowanego przez posłów PSL)

Aktor - Świata Sztuki Obywatel.
Kto może posługiwać się tym tytułem. Ochrona praw aktora. Zastrzeżenie nazwy.
Głos w dyskusji.

Od lat Związek Artystów Scen Polskich oraz środowiska aktorów nie zrzeszonych domagają się stworzenia jakiejś formy zastrzeżenia nazwy „aktor” dla wykonawców legitymujących się co najmniej urzędowym zaświadczeniem posiadania kwalifikacji zawodowych. Dlaczego im tak na tym zależy?
Wyrazem tej determinacji była ostatnia próba stworzenia zapisów ustawy o wykonywaniu i ochronie zawodu aktora. (Osobiście popieram opinię tych, którzy uważają, że niekoniecznie takie regulacje należy robić w formie ustawy).
Jakaż desperacja doprowadziła do zgłoszenia tego projektu. Co spowodowało, że włączyli się w tę inicjatywę wybitni artyści.
Bo problem istnieje. Wiem to z autopsji.
Przed laty, gdy penetrowałem sceny i scenki (jeżdżąc z przedstawieniami edukacyjnymi po miastach i miasteczkach Polski), zdarzało mi się wysłuchiwać żali organizatorów czy przedstawicieli domów kultury, na poziom artystyczny poprzedniej grupy teatralnej, przedstawiającej się dumnie - „aktorzy scen krakowskich, czasem warszawskich czy wrocławskich.. itp.”.
„Panie” – mówił odpowiedzialny za organizację widowni –„ coś strasznego.. kiepski repertuar, marne aktorstwo, żadnej myśli artystycznej.. po prostu chałtura... mam teraz problemy ze szkołami. Nauczyciele nie chcą brać biletów.. mówią, że młodzież się burzy, nie chce oglądać kolejnej chały.. a przedstawili się, że są zawodowcami – kończył z wyrzutem.”
Kilka razy natrafiłem na owe „aktorskie grupy destrukcji artystycznej”, po której choćby potop. Zmieniały się tylko plenery za okami foyer i kolejni „nabrani na sztukę” widzowie.
Należę do tej grupy rzemieślników słowa, którym nie robi różnicy miejsce występu (wielkość miasta, Polska A, B ...lub C ) czy skład widowni. Zawsze podchodziłem do zawodu odpowiedzialnie a do widza z szacunkiem i zaangażowaniem. Zwłaszcza chętnie odwiedzałem miasta, gdzie wiedziałem, że młodzież nigdy nie była w stacjonarnym teatrze i ta świadomość czyniła mnie jeszcze bardziej odpowiedzialnym za produkt z którym pojawiałem się wśród nich. Starałem się także, dobierać do przedstawień kolegów, myślących podobnie. Mogłem, bo byłem producentem takich spektakli. A w drodze zawsze lepiej spędzać czas z osobami o podobnych zainteresowaniach. J
I dlatego było mi coraz bardziej wstyd za moich „pseudo kolegów”. Ileż razy musieliśmy „odgruzowywać” teren po takich ‘aktorach”.
Ale co było robić. Do kogo się zwrócić. Graliśmy więc jak najlepiej i mieliśmy nadzieję, że po nas - w tej miejscowości jeszcze odbędą się spektakle teatralne.
Tak jest i teraz. Telewizja i jej programy oferujące szybką popularność i natychmiastowy status „gwiazdy” pogłębiają jeszcze bardziej to zjawisko. ( a tak na marginesie: Gwiazda.. jakże to słowo jest nadużywane w naszym establishmencie – co który czy która pojawi się na szklanym ekranie już zostaje okrzyknięta/ty przez media mianem „gwiazdy”. Kędy im do tego tytułu, nie łaska na razie pozostać przy słowie „celebryta”?).
Ale wracając do naszego tematu: nadszedł czas by coś z tym zrobić. Za chwilę do grona instytucji kultury zostaną zapisane nowej podmioty artystyczne. Powstają już (na fali łatwego zdobywania taniej popularności) nieformalne grupy domorosłych ekranowych „gwiazdorów jednej emisji”. Nie żebym był zazdrosny o estradę. Prawdziwa Sztuka sama się obroni.
Ale jakim kosztem. Te pseudo aktorskie, chałturnicze grupki zepsują nam opinię i wypaczą, zamiast rozwijać artystyczny gust publiczności. Zwłaszcza tej, powtarzam - która nie odwiedza z racji odległości stacjonarnego teatru, gdzie może przynajmniej porównać poziom.
Dlatego uważam: należy spowodować zastrzeżenie używania słowa „aktor” dla zawodowców.
A ci co nie mają dyplomu szkoły artystycznej lub nie posiadający kwalifikacji zawodowych potwierdzonych egzaminem - niech nazywa się „adeptami sztuki teatralnej”, „wykonawcami” albo jeszcze inaczej (nie mam patentu na nazwę).
Przypomnijcie sobie Państwo jak oznaczano w programach i na afiszach teatralnych w IX i XX wieku osoby nie będące zawodowcami:
rolę lokaja zagra ********* .
I to wystarczało. Do czasu, aż nie zdał egzaminu przed komisją ZASP.