23. września, godzina 19.00

CODEX SPECIALNIK – muzyka religijna ziem Królestwa Czeskiego w świetle jednego z najznamienitszych źródeł XIV wiecznych Schola Specialis Familiae (Praga), kier. art. Vlastislav Matoušek

Codex Specialnik, (inna nazwa: Specialnik z Hradec Kralove) jest kluczowym czeskim źródłem rękopiśmiennym polifonii okresu gotyku z końca XV wieku. Kodeks zawiera utwory czeskich i europejskich autorów. Rękopis, odnaleziony w roku 1901 w praskim antykwariacie przez muzykologa Dobroslava Orla, dziś znajduje się pod sygnatura II A 7 w Muzeum Wschodnich Czech w Hradec Králové Kodeks zawiera na 609 stronicach 227wielogłosowych kompozycji (głównie motetów, pieśni religijne i części ordinarium missae) oraz dopisane później, w XVI wieku jednogłosowe hymny. Wielogłos notowany jest czarno-białą notacja menzuralną na pięciu liniach – jednogłos natomiast rombową notacją chorałową na czteroli-nii. Obok anonimowych autorów czeskich, znajdziemy tu utwory takich kompozytorów jak: Agricola, Bedyngham, Flemmik, Frye, Isaac, Josquin, Lannoy, Morton, Obrecht, Pullois, To-uront, Weerbeke, Piotr z Grudziądza i in. Spośród zutorów czeskich znamy jedynie niejakiego Tomka.

SCHOLA SPECIALIS FAMILIAE wykonuje różne rodzaje muzyki średniowiecznej na ko-piach dawnych instrumentów. Trzon repertuaru stanowią anonimowe kompozycje - w większości polifoniczne – ze starych czeskich źródeł jak Codex Specialnik czy Codex Franus, a także kompozycje Piotra z Grudziądza, znanego jako Petrus Wilhelmi de Grudencz Magister Cracowiensis (ca 1400-1480).

Vlastislav MATOUŠEK (ur.1948) studiował kompozycję i teorię muzyki, obronił doktorat na wydziale muzycznym AMU w Pradze, gdzie od 1991 wykłada etnomuzykologię. W 1996 jako stypendysta Japan Foundation studiował grę na bambusowym flecie shakuchaci u mi-strza Kifu Micuhashi w Tokio i tradycyjną muzykę japońską u prof. Osamy Jamaguchi w University of Letters w Osace. Jest twórcą licznych, niekiedy bardzo eksperymentalnych kompozycji. (www.musica.cz/matousek). Jako teoretyk zajmuje się muzyką kultur pozaeuropejskich, kinetyką muzyczną i organologią; etnomuzykologię wykłada także od 1999 na Wy-dziale Muzykologicznym Uniwersytetu Karola w Pradze. Zajmuje się publicystyką muzyczną, także w Czeskim Radiu. Jako wykonawca, gra na flecie shakuhachi i innych egzotycznych i ludowych instrumentach z własnych, rozległych zbiorów; prezentuje także własne kompo-zycje. Na historycznych dudach moldankach, organistrum i in. Gra także muzykę Średniowiecza i wschodnioczeski folklor. Jest (jako wokalista) członkiem zespołu Duodena Canti-tans, z którym wykonuje dawną polifonię wokalną. Z zespołem tym nagrał pięć płyt (CD Kryštof Harant - Multisonic 1994, CD Musica Temporis Rudolphi II - Supraphon 1994, CD Mirabile Mysterium - Supraphon 1996, CD Felix Austriae Domus – Supraphon 1997, CD Monteverdi, Byrd/Masses for Four Voices, Supraphon 1998), dokonał nagrań radiowych, występował w TV; koncertował w Niemczech, Austrii, Węgrzech, Włoszech i Hiszpanii.


24 września, godzina 19.00

FANFARY I TAŃCE BAROKOWE –
Thoinot Arbeau – Orchesographie (1589)

Starck Companye (2 trąbki barokowe, puzon barokowy, kotły barokowe – kopie instrumentów oryginalnych) i Hortus Artium (flet barokowy, skrzypce barokowe, perkusja, śpiew) (Kraków)

W programie – fanfary okresu baroku na oryginalnych instrumentach oraz muzyka z XVI-wiecznego traktatu o tańcu – Orchesographie Thoinota Arbeau

ORCHESOGRAPHIE - powstały w 1589 roku traktat , będący podsumowaniem całej tradycji francuskiego tańca branle. Jego autorem jest Jehan Tabourot, znany bardziej pod pseudonimem Thoinot Arbeau, będącym anagramem jego prawdziwego nazwiska. W Orchesographie zawarta jest cała dotychczasowa wiedza i tradycja tego tańca; Arbeau prezentuje też nowe możliwości choreograficzne, rozpisuje poszczególne kroki , sposoby ich łączenia w sekwencje, a także powiązania kroków tańca z określonymi zwrotami muzycznymi.
Traktat jest nieocenionym źródłem wiedzy o tańcu końca XVI w. Arbeau nie tylko zapisuje tam tradycyjne melodie , ale także dodaje dziesiątki własnych kompozycji, które stały się dzisiaj idiomatycznie związane z tym tańcem. Traktat zawiera także piosenki, odpowiadające nastrojem tańcom. Cała muzyka zawarta w Orchesographie, bardzo spójna w wymowie, wprowadza słuchacza w nastrój zabawy w XVI-wiecznej Francji

HORTUS ARTIUM- został założony w 2005 roku w Krakowie przez Tomasza Welanyka. Liczy od 2 do 7 członków, zależnie od wymogów programu. Zespół występował na wielu festiwalach, między innymi; Starosądeckim Festiwalu Muzyki Dawnej, Lwowskim Festiwalu Muzyki Dawnej, festiwalu „ Na Skrzyżowaniu Kultur”, Festiwalu Tradycji i Obrzędu, Mało-polskich Dniach Dziedzictwa Kulturowego, w Muzeum St. Catarijne w Utrechcie, a także dał wiele koncertów monograficznych. Credo artystycznym członków jest wykonywanie żywej muzyki dawnych epok, tak jak mogłaby być wykonywana w czasach sobie współczesnych, a nie powielanie książkowych wzorców. Członkowie zespołu podejmują także działalność warsztatową. W doborze programu, zespół koncentrował się głównie na muzyce baroku i renesansu (Tańce z Tabulatury Oliwskiej, Polskie pieśni pasyjne i wielkopostne, angielska muzyka consortowa, hiszpańskie kancjonały z czasów Królów Katolickich) ale także repertuarze średniowiecznym( Cantigas de Santa Maria, Cantigas de Amigo, arabskie pieśni z cza-sów Rekonkwisty . Zespół nagrał płytę z tłem dźwiękowym (polski barok) dla ekspozycji w Sali Śmierci Pałacu Biskupa Erazma Ciołka - oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie.


25 września, godzina 19.00

EPOS HEROICZNY - pieśni rycerzy i szlachty
Wielkiego Księstwa Litewskiego

STARY OLSA (Mińsk), kier. art. Zmicier Sasnouski

Wszystkie prezentowane utwory są rekonstrukcją historyczną, opartą na źródłach ustnych i pisanych. Mamy do czynienia z niezwykłym w muzykologii ewenementem – oto z różnych powodów w białoruskiej muzyce ludowej zachowały się - przekazywane z pokolenia na po-kolenie droga ustną, w niemal nienaruszonej i stosunkowo łatwej do rekonstrukcji postaci – eposy i pieśni rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego, pochodzące z w.XIV-XVII), w tym m.in. wierszowana opowieść o bitwie grunwaldzkiej, Bogurodzica, panegiryk „Pochwała Witolda”.

Zespół gra na kopiach autentycznych instrumentów z epoki, rekonstruowanych na podstawie źródeł ikonograficznych i badań etnograficzno-muzykologicznych Zmiciera Sasnouskiego.

STARY OLSA jest zespołem grającym średniowieczną i renesansową białoruską muzykę. Został założony w 1999 roku przez obecnego lidera Zmiciera Sasnouskiego i teraz składa się z 6 muzyków. Swoją nazwę zawdzięcza potokowi w zachodniej części regionu mohylewskie-go Repertuar zespołu zawiera ballady folklorystyczne i pieśni wojskowe, tańce narodowe, kompozycje z Białoruskich kolekcji muzyki (np. Rękopis Jagielloński, Rękopis Wileński), utwory z XVI i wczesnego XVII wieku, jak i również popularne europejskie melodie z cza-sów średniowiecza i wcześniejsze.
Muzycy zespołu Stary Olsa współpracują z wieloma bractwami z Białorusi i Europy, z muzeami i centrami badawczymi, mistrzami gry na średniowiecznych instrumentach, ze znawcami pieśni religijnych i średniowiecznych, jak i również z solowymi muzykami używającymi starych instrumentów.
Stary Olsa używa do swoich występów jak najdokładniejszych (w wyglądzie, technologii i materiałach) kopii standardowych dawnych instrumentów takich jak: lira korbowa, dudy, gę-śle, lutnie, cymbały, bęben arabski, hudok, wargan. Głównym celem zespołu jest kompletne rekonstruowanie (w miarę możliwości) muzycznych tradycji Wielkiego Księstwa Litewskie-go, w XIII- XVIII wieku obejmującego tereny dzisiejszej Białorusi.