Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Lubiewo, procesy emancypacyjne i rynek książki mniejszości seksualnych - Piotr Marecki

Polska literatura homoseksualna XX wieku ma ogromne tradycje. Rodzima specyfika tej literatury polegała jednak na ukrywaniu tożsamości seksualnej autorów i tematyki książek. German Ritz na oznaczenie literatury mniejszości seksualnych w Polsce używał określenia „poetyka niewyrażalnego pożądania”, dostrzegając ją w dziełach Jarosława Iwaszkiewicza, Jerzego Andrzejewskiego, Witolda Gombrowicza, Wilhelma Macha, Tadeusza Brezy.

Otwarta literatura homoseksualna, quasi emancypacyjna, to doświadczenie lat 80. i 90. XX wieku, sygnowane nazwiskami Marcina Krzeszowca, Antoniego Romanowicza, Witolda Jabłońskiego, Jerzego Nasierowskiego, Mariana Pankowskiego. Literatura ta jednak nie przebiła się poza gettowy, zamknięty obieg.

Dopiero opublikowane w 2005 r. i brawurowo przyjęte przez krytykę Lubiewo Michała Witkowskiego wywołało prawdziwe ruchy emancypacyjne w obszarze rodzimej literatury i kultury. Książka ta odbierana była jako część szerszych ruchów społecznych, m.in. zorganizowanej w 2003 r. kampanii bilboardowej „Niech nas zobaczą” czy rozpowszechnianych w mediach masowych i na ulicach miast Marszach Tolerancji.

Uważa się, że dzięki tej książce po raz pierwszy w polskiej literaturze do głosu doszedł Inny. Witkowski porzucił tradycję pisania wysokiego, modernistycznego, sublimacyjnego, sięgnął w rejony niskie. Wykreował świat PRL owskich ciot, zniewieściałych gejów i osadził go w najniższych rejonach dna, na wrocławskiej pikiecie, w więzieniu, na plaży dla homoseksualistów czy w szaletach. Ukazał świat podwójnie zakazany, przez obyczaj oraz prawo (m.in. opis akcji Hiacynt).

Jednocześnie jego książka stała się – jak mówił sam autor – „pamiętnikiem z powstania pedalskiego” i Wielkim Atlasem Ciot Polskich. To dzięki Lubiewu i aktywności medialnej autora upowszechnił się w Polsce słownik mówienia o mniejszościach homoseksualnych. Znów literatura miała ogromny oddźwięk społeczny.

Po sukcesie polskim i międzynarodowym książki Witkowskiego obserwuje się wysyp literatury gejowskiej i lesbijskiej, a poniekąd tworzenie się rynku książki mniejszości seksualnych: ukazują się m.in. powieści Trzech panów w łóżku, nie licząc kota. Romans pasywny (2005) Bartosza Żurawieckiego, Głupiec (2005) Ewy Schilling, Rudolf (2005) Mariana Pankowskiego, Berek (2007) Marcina Szczygielskiego, New romantic (2007) Michała Zygmunta, Śmierć w darkroomie (2007) Edwarda Pasewicza, Rdza (2008) Ewy Berent.

Procesy emancypacyjne polskiej literatury i pojawiające się dyskursy Innego to z pewnością istotne novum prozy ostatnich lat.


Dziedzina sztuki : Literatura
Autor : Piotr Marecki

Dodaj komentarz:

Nick:
E-mail:
Treść:
Wpisz tekst z obrazka: CAPTCHA Image

Inny obrazek


Komentarze:

« Listopad 2017 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30

Miejskie powidoki


Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo