Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Wpisanie wrocławskiej Hali Stulecia na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO i przywrócenie dawnej nazwy (2006) – uznanie ponadnarodowego charakteru architektury, pierwszy XX wieczny budynek w Polsce na liście UNESCO - Jarosław Trybuś

Hala wystawowa wzniesiona została między 1911 a 1913 rokiem we wrocławskim parku Szczytnickim według wyłonionego w konkursie projektu Maxa Berga (1870-1947) – długoletniego architekta miejskiego Wrocławia. Jej powstanie uświetnić miało Wystawę Stulecia, organizowaną dla uczczenia rocznicy zwycięstwa Sprzymierzonych nad wojskami Napoleona w bitwie pod Lipskiem (1813). Od momentu powstania Hala Stulecia cieszyła się uznaniem jako znakomite dzieło inżynierii i odważny przykład architektury rodzącego się modernizmu. Berg skoncentrował się bowiem na wymaganiach funkcjonalnych budowli, podporządkowując im estetykę, co stanowi jeden z wyróżników rodzącej się ery nowoczesnej (modernizm). Zgodnie z założeniem prymatu funkcji, obliczona na pomieszczenie 10 tysięcy ludzi, Hala przykryta została żelbetową konstrukcją o największej wówczas rozpiętości na świecie (większe osiągano dotąd jedynie przy zastosowaniu stali). Przykrywająca wnętrze kopuła mierzy 67 metrów średnicy i 42 metry wysokości w najwyższym punkcie. Jej niczym nie okryta żelbetowa konstrukcja jest elementem estetyki wnętrza Hali, zgodnie z nowym wtedy postulatem szczerości materiału i rezygnacji z ornamentu fałszującego „prawdę o budynku” (manifest „Ornament i zbrodnia” Adolfa Loosa powstał w 1908 roku).

W 1962 roku Hala, jeden z nielicznych budynków na polskim terytorium, którego nie pomijają kompendia historii architektury, wpisana została do rejestru zabytków. W 1977 wpis ponowiono, rozszerzając go o zespół architektoniczny towarzyszący Hali, między innymi iglicę Wystawy Ziem Odzyskanych (proj. Stanisław Hempel, 1948), Pawilon Czterech Kopuł (proj. Hans Poelzig, 1913) i pergolę (proj. Hans Poelzig, 1913).

W 2006 roku Hala została arcyzabytkiem – wpisano ją na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego Ludzkości UNESCO. Jednocześnie, mimo podszytych antyniemieckimi fobiami protestów środowisk związanych z Radiem Maryja, oficjalnie powrócono do oryginalnej nazwy, rezygnując tym samym z nadanego po 1945 roku określenia Hala Ludowa. Przywrócenie pierwotnej nazwy, podszytej z kolei niemieckim nacjonalizmem, która przez dziesięciolecia funkcjonowała w międzynarodowej literaturze, kończy okres kłopotliwej konfuzji i przecina dotychczasowe spory. W ten sposób oddano sprawiedliwość historii, lokując dzieło architektury ponad narodowymi interesami i nieczytelnymi już skojarzeniami, jako wspólne dobro ludzkości. Sam Max Berg nazywał ją wszak „katedrą demokracji”.




Dziedzina sztuki : Architektura
Autor : Jarosław Trybuś
Licencja : CC BY-NC-SA

Dodaj komentarz:

Nick:
E-mail:
Treść:
Wpisz tekst z obrazka: CAPTCHA Image

Inny obrazek


Komentarze:

« Lipiec 2017 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31

Miejskie powidoki


Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo