Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Fundacja

W obiegowej opinii, mającej podstawy historyczne fundacje powoływane są przez osoby (lub firmy), które chcą przekazać część swojego majątku, który pomnażany, będzie wykorzystywany dla dobra publicznego (na cele kulturalne, jak np. fundowanie stypendiów dla uzdolnionych, czy charytatywne, jak prowadzenie noclegowni). Fundatorem powoduje też akceptowana społecznie chęć zapisania swego nazwiska (nazwy) w zbiorowej pamięci jako sponsora czy mecenasa.


Cele fundacji
Założenie fundacji jest łatwe: niski jest próg kwotowy (500 – 1000 zł), wymagany dla zarejestrowania fundacji; potrzebna jest mała liczba osób (w przypadku stowarzyszeń jest to aż 15 osób); cele powołania są w zasadzie nieograniczone – gdyż muszą być „społecznie lub gospodarczo użyteczne” – co jest bardzo pojemnym stwierdzeniem.

Doświadczenie wskazuje, że niektóre fundacje są tworzone przez indywidualnych artystów lub grupy po to, aby zdobyć uprawnienie do korzystania ze środków publicznych, przeznaczanych w konkursach dotacyjnych dla organizacji pozarządowych oraz by korzystać z innych pozarządowych przywilejów. Ich fundacje nie posiadają żadnego znaczącego majątku, służą wspieraniu twórczości artysty, są jakby wehikułem do realizacji zadań publicznych, zatem pierwotna idea pomnażania prywatnego majątku dla dobra publicznego zostaje wypaczona, a przynajmniej traci pierwszoplanowe znaczenie.

Ten sam powód przyświeca osobom prawnym: agencjom artystycznym, zakładającym fundacje, czy innym podmiotom komercyjnym, a także jednostkom administracji publicznej (np. domom kultury, muzeum), zakładającym fundacje. Takie działania powodują, że pojawia się pytanie o łamanie zasad konkurencji na wolnym rynku (czy przyznawanie dotacji takim podmiotom nie jest formą świadczenia pomocy publicznej?) oraz w wypadku instytucji pytanie o podwójne finansowanie jej działalności.

Remedium nie jest obostrzenie warunków powoływania fundacji, lecz otworzenie możliwości ubiegania się o dotacje na poziomie administracji centralnej i samorządowej wszystkim podmiotom, która prowadzą działalność kulturalną non profit.
Brakuje bowiem formy prawnej dla podmiotów, które nie są klasycznymi stowarzyszeniami i fundacjami, które funkcjonują raczej jak przedsiębiorstwa społeczne (nastawione na zysk, reinwestowany w działalność lub we wspólnotę) czy niepubliczne instytucje kultury.


Związki fundacji
Rzadko podnoszoną luką prawną jest fakt, że fundacje nie mogą stworzyć związku – analogicznie do związku stowarzyszeń, ani nie mogą utworzyć federacji (mogą być ich członkami, pod warunkiem, że znajdą się tam również stowarzyszenia).


Sprawozdania fundacji a przejrzystość
Inną niedogodnością jest fakt, że sprawozdanie merytoryczne z działalności fundacje powinny tworzyć wedle określonego wzoru – dość skomplikowanego (zawierającego także elementy sprawozdania finansowego). Sprawozdanie merytoryczne stowarzyszenia może być kartką A4, dowolnie wypełnioną.
Wydaje się, że właściwym kierunkiem zmian byłoby uproszczenie wzoru sprawozdania merytorycznego i ujednolicenie wymogu składania go zarówno wobec stowarzyszeń, jak i fundacji.

Fundacje zajmujące się kulturą są zobowiązane do przesyłania sprawozdań rocznych ministrowi kultury. Czy ministerstwo wyciąga konsekwencje wobec uchylających się od tego obowiązku?
Czy wobec wielu zadań jakimi się zajmuje nie lepiej byłoby wyznaczyć podmiot, wyłoniony w konkursie (firmę, organizację, instytucję), która prowadziłaby rejestr sprawozdań. Wiedza o tym, nie publikuje sprawozdań, byłaby dostępna publicznie.
Ze względu na często podnoszony wobec organizacji pozarządowych zarzut nieprzejrzystości warto by było zastanowić się nad takim rozwiązaniem.

Konsultacja: Marcin Dadel, Ewa Kolankiewicz

Zobacz hasło w Słowniku zarządzania kulturą

Prawo kultury i sztuki : Prawo organizacji pozarządowych
Autor : Alina Gałązka
Licencja : BY-NC-SA

Dodaj komentarz:

Nick:
E-mail:
Treść:
Wpisz tekst z obrazka: CAPTCHA Image

Inny obrazek


« Styczeń 2018 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo