Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Organizacja pożytku publicznego

Organizacje pożytku publicznego, (czyli mające status OPP, uprawniający je do otrzymywania 1% podatku od dochodów osób fizycznych) i deklarujące prowadzenie działań w dziedzinie kultury, stanowią szacunkowo ok. 7,5% wszystkich organizacji OPP (w całym sektorze pozarządowym organizacje kulturalne stanowią ok. 13%).

Można przypuszczać, że zauważalna statystycznie „niechęć” organizacji kulturalnych wobec statusu OPP wynika z kalkulacji. Działalność kulturalna (zwłaszcza w czystej postaci: tworzenia dzieł sztuki) „przegrywa” z działaniami z zakresu ochrony zdrowia czy polityki społecznej, przez co wsparcie 1% podatku nie jest w przypadku kultury tak powszechne (zobacz: Odpis 1%). Inne przywileje związane ze statusem OPP nie są aż atrakcyjne (np. zwolnienie z opłat skarbowych) lub występują w praktyce niezmiernie rzadko (np. przekazanie organizacji OPP nieruchomości należącej do skarbu państwa w darowiźnie). Z drugiej strony podmioty, mające status OPP, podlegają większym ograniczeniom, np. jeśli chodzi o prowadzenie działalności gospodarczej czy sprawozdawczość. Sam proces uzyskania statusu OPP (przyznają go sądy KRS właściwe dla miejsca zarejestrowania organizacji) bywa zniechęcający – ze względu na niejednolite interpretacje, np. w zakresie zapisów w statucie, dokonywane przez sędziów z różnych sądów.
Zatem szanse na otrzymanie znaczącego wsparcia finansowego od podatników nie są duże, a koszty (nie tylko finansowe, ale także czasowe, np. zmiana składu zarządu i w organie nadzoru, zmiany w statucie, zmiana strategii finansowych) mogą być znaczące. Tak więc status OPP może się organizacjom kulturalnym „nie opłacać”.


Status OPP trudniejszy do uzyskania

Wielu aktywistów pozarządowych uważało, że status OPP uzyskuje się zbyt łatwo, a traci zbyt trudno (zob. np. rozmowę z Janem Wygnańskim http://wiadomosci.ngo.pl/wiadomosci/447250.html). Główny przywilej dla OPP – możliwość otrzymania od podatników 1% podatku – wiąże się z uszczupleniem dochodów państwa, zatem intencją ustawodawcy było, by status OPP przyznawać organizcjom, których działalność jest „sprawdzona”, transparentna i służy dobru publicznemu. Niestety część OPP nie wywiązywała się np. z obowiązku upubliczniania sprawozdań z działalności, trudno było zatem ocenić ich działania czy przejrzystość.

Nowelizacja ustawy o pożytku, którą sejm uchwalił 22 stycznia 2010, zaostrza procedurę przyznawania tego statusu. Będzie go można uzyskać po 2 latach prowadzenia działalności pożytku publicznego (poprzednio zależało to od opinii rozpatrującego wniosek sędziego; teoretycznie można było status uzyskać od razu po zarejestrowaniu organizacji). Dookreślono i zaostrzono też zasady kontroli i nadzoru nad organizacjami pożytku publicznego, zwłaszcza pod względem publikowania sprawozdań finansowych i merytorycznych. Sprawozdania finansowe mają zawierać informację na temat wydatkowania pieniędzy pochodzących z 1%. W noweli dopisane zostały przepisy dotyczące rejestru organizacji pożytku publicznego, uprawnionych do otrzymywania 1%, prowadzonego przez ministra pracy.
Inna nowością jest zapis dotyczący stowarzyszeń, mających status OPP: nie mogą one prowadzić działaności tylko na rzecz swoich członków.
Podsumowując: uzyskiwanie statusu, a potem jego utrzymanie może być więc trudniejsze.


OPP lepsze?
Nieporozumieniem, związanym ze statusem OPP, jest niekiedy zdarzająca się sytuacja, „faworyzowania” organizacji OPP, np. w prawie lokalnym. Przywileje związane z statusem OPP są zapisane w ustawie o pożytku i wiążą się z określonymi obowiązkami. Zatem mnożenie przywilejów – bez nakładania dodatkowych obowiązków – zakłóca delikatną, ustawowo wypracowaną równowagę. Takie praktyki mogą wywoływać wrażenie, że organizacje mające status OPP, są w jakiś sposób „lepsze”, choć w praktyce zajmują się one taką samą działalnością jak „zwykłe” stowarzyszenia i fundacje, działające w dziedzinach, nazywanych sferą zadań publicznych (są one wymienione w art. 4 ustawy o pożytku).


Działalność gospodarcza OPP
Często spotykanym nieporozumieniem wokół OPP jest podważanie możliwości prowadzenia przez nie działalności gospodarczej. Jest to możliwe, choć musi być to działalność dodatkowa w stosunku do działalności pożytku publicznego i na działalność pożytku musi być przeznaczana nadwyżka przychodów.


Status OPP
Po wejściu nowelizacji ustawy o pożytku o status OPP (oprócz stowarzyszeń i fundacji) będą mogły starać się: spółdzielnie socjalne oraz spółki akcyjne i spółki z o.o., w tym kluby sportowe będące spółkami. Podmioty te nie mogą działać w celu osiągnięcia zysku, dochód muszą przeznaczać na cele statutowe, a ewentualnie wypracowany zysk nie może być dzielony między członków, akcjonariuszy, pracowników, udziałowców.

Zobacz hasło w Słowniku zarządzania kulturą

Prawo kultury i sztuki : Prawo organizacji pozarządowych
Autor : Alina Gałązka
Licencja : BY-NC-SA

Dodaj komentarz:

Nick:
E-mail:
Treść:
Wpisz tekst z obrazka: CAPTCHA Image

Inny obrazek


« Listopad 2018 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30
Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo