Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Zbiórka publiczna

Uzyskiwanie dochodów ze zbiórek publicznych (np. kampanie na rzecz czegoś, cegiełki, sprzedaż pocztówkę czy cegiełek, zbieranie do puszki), deklaruje 9,3% organizacji pozarządowych, które w jakiś sposób zajmują się kulturą. To nieznacznie więcej niż w całym sektorze pozarządowym (7,9%). Należy zastrzec, że te dane nie mówią, w jakim celu zbiórki zostały przeprowadzone (nie musi on mieć związku z kulturą).


Kontrowersyjna definicja zbiórki publicznej

Niestety według MSWiA, które wydaje pozwolenia na zbiórki i jest autorem rozporządzeń regulujących ich przeprowadzanie, zbiórką publiczną jest w zasadzie każde skierowanie przez organizację pozarządową prośby o wsparcie swych działań. Przypomnijmy, że jeszcze nie tak dawno, za zbiórkę publiczną uważano podanie numeru konta bankowego do publicznej wiadomości, np. na stronie internetowej.

Dlatego od maja 2008 roku Forum Darczyńców w Polsce we współpracy z innymi zainteresowanymi organizacjami prowadzi działania, których celem jest przywrócenie zbiórkom publicznym ich ustawowego charakteru. Głównym postulatem jest wycofanie ze znowelizowanego 6 listopada 2003 roku Rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie sposobów przeprowadzania zbiórek publicznych oraz zakresu kontroli nad tymi zbiórkami (Dz.U. 199 poz. 1947) przepisu uznającego wpłaty darowizn na konto organizacji za formę zbiórki publicznej. Stosowana przez MSWiA tak szeroka wykładnia ww. przepisów prowadzi do sytuacji, w której pojęcie zbiórki publicznej rozciągane jest na wszelkie formy pozyskiwania przez organizacje środków od osób prywatnych.
Zdaniem organizacji pojęcie zbiórki publicznej, zgodnie w wykładnią ustawy, ograniczone powinno być do zbieranych podczas kwesty ulicznej ANONIMOWYCH ofiar w gotówce lub w naturze (zobacz: http://www.forumdarczyncow.pl/text.php?menu_id=95). Pomimo zaangażowania w rozmowy obu stron: rządu i organizacji, starania te nie odniosły pożądanego skutku.

Zatem według definicji MSWAiA zbiórką publiczną, jest dość popularna – wśród małych podmiotów, przy jednorazowych akcjach – forma zbierania „do kapelusza”, której się nie rejestruje.
Inną nielegalną praktyką jest sprzedawanie „cegiełek”, np. zamiast biletów, co bywa sposobem na częściowych zwrot kosztów jakichś działań, stosowanym zwłaszcza przez małe organizacje, niemające pracowników i rozbudowanej obsługi księgowej. Uzyskane w ten sposób kwoty są zazwyczaj symboliczne, zatem wysiłek, jaki trzeba by było włożyć w uzyskanie zezwolenia na zbiórkę publiczną, jest całkowicie nieopłacalny.
Sytuacja ta prowadzi do tego, że organizacje pozarządowe stają przed dylematem: ryzykować i łamać prawo lub całkowicie poniechać prób uzyskania pomocy finansowej dla swych działań od osób prywatnych – co w skutkuje większym naciskiem na pozyskiwanie wsparcia z budżetu państwa.

Jedynym rozwiązaniem wydaje się, postulowane przez Forum Darczyńców, odróżnienie – zgodne z ustawą o zbiórkach publicznych – zbiórki jako takiej (oraz uelastycznienie przepisów dotyczących zbiórek, np. na wypadek katastrof) oraz „fundraisingu” – czyli nowoczesnych metod uzyskiwania wsparcia finansowego od osób indywidualnych, np. przez SMS-y, wpłaty on-line (które nie są przecież anonimowe).
Właściwie by było także umożliwienie legalnego zbierania „do kapelusza”.

Innym problemem, podnoszonym również przez Forum Darczyńców, jest fakt „uznaniowości i dowolności w interpretacji przepisów o zbiórkach publicznych oraz formułowaniu wymogów pod adresem organizacji ubiegających się o pozwolenia na ich przeprowadzenia. Z doświadczeń organizacji, które prowadziły zbiórki publiczne, wynika, że skala urzędniczej interpretacji przepisów jest bardzo szeroka, a w niektórych kwestiach zdarzały się nawet całkowicie sprzeczne stanowiska czy żądania formułowane przez urzędników zarówno na etapie składania wniosku o pozwolenia na zbiórkę jak i składaniu sprawozdania z jej przeprowadzenia”. Przykładowo chodzi o: brak ustawowego terminu rozpatrzenia wniosku przez ministerstwo oraz wymogu uzasadnienia decyzji odmownej; arbitralne ustalanie przez urzędników co i w jakiej proporcji może być ujęte w kosztach przeprowadzenia zbiórki, w tym określanie dopuszczalnego pułapu kosztów administracyjnych na poziomie 7, 10, czy 20% (zobacz: Magdalena Pękacka, „Aby zbiórka publiczna była łatwiejsza” http://wiadomosci.ngo.pl/wiadomosci/351314.html).


SMS-y i VAT
Forum Darczyńców wraz z 19 organizacjami pozarządowymi zawiązało koalicję na rzecz zniesienia podatku VAT od darowizn przekazywanych w formie charytatywnych SMS-ów. Obecnie każdy SMS przesyłany na cel charytatywny opodatkowany jest 22% stawką VAT. Oznacza to, że z 5 złotych przekazanych SMS-em przez darczyńcę, złotówkę zabiera państwo. Celem koalicji jest doprowadzenie do sytuacji, w której SMS charytatywny traktowany będzie jak darowizna, a nie jak usługa, a związku z tym VAT-em obciążana będzie nie kwota darowizny przekazanej za pośrednictwem SMS-a, a jedynie koszt usługi jej przekazania. Taka interpretacja obowiązuje u naszych sąsiadów w Czechach i na Słowacji, gdzie od kilku lat SMS-y charytatywne traktowane są jak darowizna i jako takie nie podlegają opodatkowaniu. Koalicja zdecydowana jest dochodzić swoich racji w ramach obowiązujących procedur prawnych przed polskimi sądami administracyjnymi wszystkich instancji, a w ostateczności również przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości. (zobacz: http://www.forumdarczyncow.pl/text.php?menu_id=149).
Obecnie sprawą zainteresowało się Ministerstwo Finansów (styczeń 2010), które „prowadzi prace nad zwolnieniem charytatywnych SMS-ów z VAT”.


Podmioty uprawnione do przeprowadzania zbiórki

Pozwolenie na przeprowadzenie zbiórki mogą uzyskać: stowarzyszenia zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym; organizacje, mające osobowość prawną (np. fundacje); komitety, organizowane do przeprowadzenia określonego celu.
W polskim prawie nie ma unormowań dotyczących sposobu zakładania komitetów. Komitet organizacyjny powstaje na mocy aktu organizacyjnego, uchwalonego i podpisanego przez jego członków. Akt taki reguluje zasady funkcjonowania komitetu i wzajemne prawa i obowiązki członków. Komitet nie posiada osobowości prawnej i jako taki nie może nabywać praw i zaciągać zobowiązań; odpowiedzialność za nie ponoszą sami członkowie. Nie podlega też wpisowi do rejestru. Komitet reprezentują wytypowani członkowie. Przyjęło się, że komitet powinien liczyć od 6 osób (przy wydatkowaniu funduszy w kraju) do 10 osób (wydatkowanie za granicą). (Źródło: Kamila Marciniak, "Zbiórki publiczne", Stowarzyszenie Klon/Jawor ).
Rekomendacją na przyszłość jest dopisanie do katalogu uprawnionych niepublicznych instytucji kultury, przedsiębiorstw społecznych, aby nie musiały zakładać komitetów (gdyż nie mają one osobowości prawnej).

Zobacz hasło w Słowniku zarządzania kulturą


Prawo kultury i sztuki : Prawo organizacji pozarządowych
Autor : Alina Gałązka
Licencja : BY-NC-SA

Dodaj komentarz:

Nick:
E-mail:
Treść:
Wpisz tekst z obrazka: CAPTCHA Image

Inny obrazek


« Lipiec 2018 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo