Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]
Czy kultura może finansować się sama?

Czy uwolnienie sektora kultury spod finansowej opieki państwa to tylko prowokacyjne zaczepki liberalnych ekonomistów, czy też realna (a zarazem konieczna) droga kultury?

W sumie: 2  

Marek_Szladowski Marek_Szladowski
(moderator)

29.03.10, 09:24

Czy kultura może finansować się sama?
Mówi się, że każda złotówka zainwestowana w kulturę, przynosi kilka złotych dochodu dla gospodarki. Czemu więc kultura, skoro można na niej zarobić, tylko w niewielkim stopniu jest domeną prywatnych inwestycji?

Dzieje się tak przede wszystkim ze względu na formy finansowania kultury w Polsce. Obecnie jest ona dotowana głównie ze źródeł budżetu państwa, jednostek samorządu terytorialnego, środków zewnętrznych (pochodzących przede wszystkim z Unii Europejskiej) oraz z gospodarstw domowych. Co to oznacza? Rozwój kultury zdominowany (uzależniony?) jest w znacznym stopniu od budżetu państwa. Skoro jednak sektor ten staje się istotną częścią gospodarki, powinien podlegać prawom rynku – powinien więc być dochodowy, a nie w znacznym stopniu subsydiowany. Uzyskanie takiego efektu wymaga jednak zmiany polityki finansowania całego sektora. Oznacza to przeformułowanie założenia, że kultura jest dobrem publicznym i takiej „opieki” wymaga. Być może gdyby uwolnić kulturę spod obligatoryjnej opieki państwa, cały przemysł wypracowałby mechanizmy generujące przychody – i nie musiałoby się to wcale odbywać kosztem jakości.

Czy muzeum, filharmonia lub teatr bez dotacji państwowych są w stanie utrzymać się samodzielnie? Czy potrafią stworzyć wystarczająco interesującą ofertę? Uważam, że tak, bo problem nie jest związany z popytem tylko raczej z podażą. Otwarcie się kultury na wolny rynek, będzie prawdziwą weryfikacją gospodarczych możliwości całego sektora. Stałaby się wówczas kultura domeną nie tylko artystów, ale także menadżerów kreujących marki produktu kulturalnego na zasadzie podobnej do ogólnie panujących mechanizmów gospodarczych.

Nie oznacza to, że finansowanie kultury przez budżet państwa powinno zostać zupełnie wyeliminowanie. Porównywalne powinny być trzy formy finansowania: finansowanie państwa, mecenatu oraz finansowanie prywatne. Równocześnie powinny one konkurować na tych samych prawach. Bez niezbędnych systemowych zmian przekształcenie sektora kultury w znacznie bardziej liczącą się gałąź gospodarki będzie trudne.

elinka elinka

29.03.10, 17:10

Samofinansowanie się kultury?
Pytanie o to, czy kultura może finansować się sama jest bardzo istotne, jednak odpowiedź nie wydaje mi się taka prosta i jednoznaczna. W jaki sposób uwolnić kulturę od kurateli państwa i jednocześnie nie spętać jej sznurami mechanizmów rynkowych? Postulat postawiony w tym wpisie wydaje mi się bardzo cenny, lecz należy jeszcze określić sposób, w jaki można go zrealizować.
Moje wątpliwości dotyczą głównie tego, czy rzeczywiście polska kultura pozbawiona w znacznej części środków pochodzących z budżetu państwa nie sprzeda się tanio masowemu odbiorcy.
Jeśli zastanowić się na przykład nad ostatnimi sukcesami rodzimej kinematografii, można łatwo spostrzec, że najlepsze filmy zostały dofinansowane przez Polski Instytut Sztuki Filmowej. Nawet bardzo atrakcyjne dla publiczności i co ważniejsze naprawdę wartościowe projekty nie zostałyby zrealizowane gdyby nie opieka instytucji państwowej. Podobny spór o możliwość samofinansowania się kultury toczy się w ramach debaty na temat mediów publicznych. Z jednej strony postuluje się konieczność pracowania przez te media na własne utrzymanie, z drugiej nieustannie słychać biadolenia nad jakością oferowanych odbiorcom programów oraz nad nadmierną ilością reklam komercyjnych.
Sądzę, że pozbawienie kultury części dotacji z budżetu mogłoby spowodować jej rozwój w ramach wolnego rynku, jednak jest to krok, który wymaga głębokiego namysłu. Priorytetem byłoby według mnie przygotowanie społeczeństwa do takiej zmiany, przede wszystkim poprzez podnoszenie świadomości kulturowej i otwieranie każdego odbiorcy na niebanalną rozrywkę.
W sumie: 2  
Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo