Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Aneks

3. Wydawnictwa i czytelnictwo

Jak już wspomniano, wydawnictwa i dystrybucja zarówno książek, jak i prasy pozostaje głównie w sferze własności prywatnej, co niewątpliwie wpływa na obserwowane zmiany, gdyż oddziałują tu mechanizmy rynkowe różniące się od zasad funkcjonowania instytucji w obszarze kultury, które są niemalże w całości dotowane lub finansowane z budżetu państwa.

Na rynku książek w 2007 r. po raz kolejny odnotowano wzrost liczby wydawanych tytułów oraz, tak jak w roku poprzednim, spadek ich nakładów. W stosunku do 2006 r. liczba tytułów wydawnictw nieperiodycznych zwiększyła się o 2,4%, ale ich nakład łączny spadł o około 3,1%. Zmniejszył się przy tym również przeciętny nakład jednego tytułu z 3,2 do 3,1 tys. egz.

W 2007 r. o 1,8%wzrosła w porównaniu z rokiem poprzednim liczba tytułów pierwszych wydań książek, co stanowiło 85,3% wszystkich wydanych pozycji. Na tym samym poziomie pozostał przeciętny nakład pierwszych wydań książek – 2,5 tys. egz. Wznowienia tytułów wydawniczych, stanowiących ponad jedną trzecią łącznego nakładu książek i broszur, były publikowane już w mniejszych nakładach. Przeciętny nakład jednego tytułu wznowień zmniejszył się w stosunku do roku 2006 i wyniósł 6,4 tys. egz. Zmniejszył się także nakład wydawnictw nieperiodycznych w przeliczeniu na jednego mieszkańca i wyniósł 2,0 egzemplarze

Rozpatrując strukturę produkcji wydawniczej według tematyki, można wyróżnić trzy podstawowe rodzaje: wydawnictwa naukowe, wydawnictwa popularne oraz literaturę piękną. Stanowiły one łącznie 84,5% wszystkich tytułów wydanych w 2007 r. W stosunku do roku 2006 udział liczby tytułów wydawnictw naukowych zmniejszył się o 1,7 punktu procentowego, wzrósł natomiast udział tytułów wydawnictw popularnych i literatury pięknej, odpowiednio o 2,4 punktu procentowego i 1,7 punktu procentowego.

Pod względem liczby wydanych tytułów książek i broszur w 2007 r. przodowały wydawnictwa ulokowane w województwach: mazowieckim – 10466 tytułów, małopolskim – 3266 tytułów, śląskim – 2188, wielkopolskim – 1674 i dolnośląskim – 1382. Przy czym liczba tytułów wydanych tylko w trzech miastach: Warszawie, Krakowie i Poznaniu, przekroczyła połowę wszystkich publikacji nieperiodycznych wydanych w kraju (55,1% ogółu tytułów). Z punktu widzenia łącznego nakładu największy udział, bo wynoszący aż 69,9%, miały wydawnictwa zlokalizowane w Warszawie (wobec 67,6% w roku poprzednim). Szczegółowe dane na temat wydawnictw zaprezentowano w tablicy 49.

Tabela 49. Struktura produkcji wydawniczej książek i broszur według tematyki w latach 2000-2007

Źródło: Dane na temat kultury w Polsce, GUS 2008.

W 2007 r. wydawano 62 tytuły gazet, a ich łączny nakład wyniósł 1285 mln egz., odnotowano zatem spadek globalnego nakładu o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ponownie zwiększyła się natomiast liczba wydawanych czasopism, o 193 pozycje, zmniejszył się jednak o 5,5%ich łączny nakład. Zmniejszył się również nakład czasopism w przeliczeniu na jednego mieszkańca: z 43 w 2006 r. do 40 egz. w 2007 r., oraz nakład gazet z 37 do 34 egz.

Najwięcej tytułów periodycznych w 2007 r. wydawano w województwach: mazowieckim – 2622, małopolskim – 647, śląskim – 586, przy czym periodyki wydane tylko w stolicach tych województw stanowiły 43,3% wszystkich prasowych tytułów wydanych w kraju, a udział ich nakładu łącznego wyniósł 74,9% całkowitej produkcji wydawniczej periodyków w roku 2007.

Odzwierciedleniem i motorem rynku wydawniczego jest czytelnictwo, które jest jedną z najbardziej podstawowych i rozpowszechnionych form uczestnictwa w kulturze. Ze zrealizowanego przez Główny Urząd Statystyczny badania uczestnictwa ludności w kulturze wynika, że w 2004 r. przynajmniej jedną książkę przeczytało 56,1% osób w wieku 15 lat i więcej (63,9% w miastach, a 43,2% na wsi) – 48,4% mężczyzn i 62,5% kobiet. Z biblioteki lub czytelni korzystało 29,3% osób (33,8% kobiet i 23,9% mężczyzn), w tym częściej niż raz w miesiącu 24,1% ankietowanych.

Wskaźniki charakteryzujące czytelnictwo w latach 1995-2007 zawiera tabela 50. Wskaźnik wypożyczeń na jednego czytelnika systematycznie spada: z 22,4 w 1995 r. do 19,0 w 2007 r. Obserwowane tempo spadku wypożyczeń jest nieco mniejsze wśród mieszkańców wsi niż w miastach. Jednak spadek czytelnictwa obserwujemy zarówno w miastach, jak i na wsi.

Tabela 50. Czytelnictwo w latach 1995-2007
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS 2008.

Także wskaźniki liczby wypożyczeń na 1000 mieszkańców od 1995 r. systematycznie maleją. Na przykład łańcuchowy indeks dynamiki wypożyczeń w roku 2007 względem roku 1997 wynosi tylko 84%, zatem przez dziesięć o 16% zmalała liczba wypożyczeń książek na 1000 mieszkańców.

W tabeli zaprezentowano także liczbę udostępnionych do wypożyczeń woluminów, liczba ta w latach 1995-2004 systematycznie rosła (spadek odnotowano dopiero od 2005 r.). Przy czym wzrost liczby dostępnych woluminów był znaczny: z 29,1 mln w 1995 r. do 39,7 mln w roku 2000. Zatem obniżanie się wskaźników czytelnictwa nie jest spowodowane brakiem oferty, a raczej brakiem zainteresowania.

poprzedni rozdział
« Kwiecień 2017 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Kultura w internecie


Miejskie powidoki


Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo