Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Aneks 2

ANEKS 2

Służba ochrony zabytków


Tabela 1. Liczba etatów kalkulacyjnych w latach 1999 i 2000 w wo soz oraz liczba pracowników w wuoz w 2004 r., 5 lipca 2007 r. i w listopadzie 2008 r.


Pracownicy wuoz w 2004 to 742 osoby, w 2007 – 737 (66139 ), a w końcu 2008 – 757 40 .

 

* Według notatek z 1996 r. liczba ta dotyczyła etatów kalkulacyjnych we wszystkich jednostkach przeznaczonych do likwidacji i przekazania z dniem 1 stycznia 1991 r. PSOZ. Różnica w porównaniu z liczbą podaną dla 1991 wynikła z wykorzystania 33 etatów na wzmocnienie, również od nowego roku, Ośrodka Dokumentacji Zabytków w Warszawie w tworzeniu Regionalnych Ośrodków Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego. Istnieje również inna interpretacja, według której 901 jest liczbą osób zatrudnionych w PSOZ52 . Kwestia wymaga wyjaśnienia.
** W puli tej znajdowały się etaty Biura Ochrony Zabytków i Muzeów PSOZ, zapewne w liczbie 92.
*** Redukcja objęła etaty przypisane do ow PSOZ.
**** Pula bez etatów Urzędu GKZ w liczbie 92.
***** Pula bez etatów Urzędu GKZ w liczbie 92.
****** Pula określona w projekcie budżetu 2001, najpewniej zrealizowana, bez etatów Urzędu GKZ w liczbie 82 (po redukcji).


Liczba osób zatrudnionych w służbie rządowej oscylowała przez ok. 15 lat wokół 750 osób, bez związku z rosnącymi obciążeniami administracyjnymi i oczekiwaną jakością pracy. Dane o liczbie zatrudnionych w końcu 2008 r. nie potwierdzają ilościowej poprawy w stosunku do poprzedniego roku.

Powiaty i gminy również zatrudniają pracowników, którzy tworzą samorządową służbę konserwatorską, która wykonuje obowiązki organów ochrony zabytków:

a) w zakresie prawa miejscowego (głównie ustalenia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego),
b) ustawy o ochronie zabytków i opieki nad zabytkami (głównie 4-letnie programy ochrony zabytków, parki kulturowe, ewidencja zabytków i ponadto obowiązki opiekuna zabytków),
c) w wyniku przekazania przez wojewodę w drodze porozumienia niektórych swoich kompetencji w zakresie ochrony zabytków.

Porozumień takich zawartych zostało 53 według stanu na dzień 31 stycznia 2009 r., nie licząc porozumień, które mogły być zawarte z dyrektorami instytucji wyspecjalizowanych w ochronie zabytków (jak Muzeum Zamkowe na Wawelu). Porozumienia w jednostkach samorządu terytorialnego obsługuje 48 konserwatorów i ich 124 pracowników 53.

Tabela 2. Sytuacja w soz i Urzędzie GKZ w latach 1999–2001

 

Komentarz do tabeli

Wkz jako kierownik jednostki organizacyjnej samodzielnie kształtuje wynagrodzenia pracowników. Suma wynagrodzeń nie może przekroczyć wartości wszystkich etatów obliczeniowych. Występuje wtedy zjawisko: im mniej pracowników, tym większe ich wynagrodzenie, ale mniejsza zdolność organizacji do sprawnego działania. Wkz jako pracodawca odpowiedzialny za wyniki pracy musi wyważyć skutki obu tendencji.

Dane w tabeli ukazują bardzo interesujące zjawisko przewagi liczby pracowników nad liczbą etatów kalkulacyjnych, co można zinterpretować jako przejaw wysokiej zaradności wkz. Wskazuje, iż wkz zatrudnili wiele osób w niepełnym wymiarze czasu pracy. W kryzysie funduszu wynagrodzeń ratują się, zatrudniając nisko opłacanych studentów i emerytów (bez konieczności opłat ZUS). Zatrudniają również pracowników, dla których służba nie jest jedynym miejscem pracy. Wynagrodzenia wszystkich są natomiast nad wyraz niskie. Dowodzi to wyjątkowego oddania pracy zawodowej. Można też przypuszczać, że stosuje się zatrudnianie na okres próbny przy niskich pensjach. Każda z możliwości prowadzi do bardzo dużej płynności kadr, sięgającej ostatnio – jak twierdzą rozmówcy – nawet ¾ stanu osobowego. Trudno w tych warunkach mówić o zachowaniu jakości pracy. Wśród najczęstszych przyczyn odejścia z pracy wojewódzcy konserwatorzy zabytków wskazywali przejście na emeryturę oraz zbyt niskie płace. Ustabilizowanie zatrudnienia w wojewódzkich urzędach ochrony zabytków, w których są zatrudniani wysoko kwalifikowani specjaliści posiadający wyższe wykształcenie, wymaga podniesienia ich miesięcznych wynagrodzeń54 .

Brak danych o wartości etatu kalkulacyjnego w danym województwie utrudnia wyciągnięcie wniosku o niskich zarobkach w służbie. Oczywiście najbardziej miarodajne byłoby podanie średniego wynagrodzenia pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze pracy. Liczba etatów kalkulacyjnych stopniowo rosła w latach 1999 – 2004, nie osiągając jednak poziomu z roku 1992. Natomiast liczba zatrudnionych malała, co jest przesłanką do stwierdzenia o kurczącym się funduszu wynagrodzeń w stosunku do oczekiwań płacowych.

Ważny jest okres badania liczby etatów i pracowników. Na przełomie roku, na zimę rośnie liczba osób zatrudnionych na czas określony, ponieważ jest lepsza sprawozdawczość na koniec roku. W okresie ciepłym roku liczba pracowników czasowych maleje, co daje szansę na reperowanie funduszu wynagrodzeń, np. na odprawy emerytalne i nagrody jubileuszowe. Odpowiedzialność wkz w świetle Kodeksu Pracy za niewypłacenie tych świadczeń jest oczywista. Mimo to zdarzały się skarżenia wkz do sądu pracy za zaniechanie wypłaty. Znam też osoby, które dobrowolnie godziły się z odroczeniem płatności „dla dobra sprawy”.

Powyższe wnioski są hipotetyczne i wymagają weryfikacji w każdym z województw. Metodą powinno być badanie dokumentów i wywiad z pracownikami o strategii przetrwania organizacji. Wnioski powinny dotyczyć zagadnień stabilizacji zatrudnienia.

Wartość etatu kalkulacyjnego w jednostkach, z których powstała PSOZ, była najniższa w sferze administracji rządowej w 1990 r., co do dzisiaj skutkuje wieloma nieporozumieniami w kształtowaniu zatrudnienia w służbie i niskim statusem majątkowym jej pracowników. Dążenia w latach 1990, 1991 i 1999 i 2000, aby urealnić wartość etatu, to znaczy, aby zrównać jego wartość z wartością średniego zarobku w służbie, nie dało spodziewanego skutku. Powtarzające się wraz z każdym rządem hasło polityczne „tanie państwo” negatywnie rzutowało na stan liczbowy etatów kalkulacyjnych co najmniej w latach 1992, 1996 i 2001.

Potrzeby kadrowe wynikają z obciążeń służby, które trzeba umieć przewidywać. W latach 90. XX w. odnotowywano wielokrotne przyrosty liczby spraw zgłoszonych przez interesantów do załatwienia przez organy ochrony zabytków. Należy przypomnieć, że w okresie 1991–2001 ilość korespondencji przyjmowanej i wysyłanej przez służbę wzrosła odpowiednio o 286% i 253%. Konieczna jest korelacja tych zmian ze stanem liczbowym zatrudnionych i ich umiejętnościami zawodowymi. Postulat ten dotyczyć powinien środków finansowych przeznaczonych na bieżącą działalność i wydatki majątkowe.

Po zamknięciu niniejszego opracowania parlamentarzyści przegłosowali poprawkę do projektu ustawy budżetowej na rok 2009, zakładającą wzrost o 39,01% środków finansowych przeznaczonych na działalność wuoz. Najmniejszy wzrost zaplanowano w województwach: wielkopolskim (21,91%), mazowieckim (26,43%) i podlaskim (27,18%), największy zaś w województwach: warmińsko-mazurskim (65,81%), świętokrzyskim (59,21%) i małopolskim (57,23%) 55. Na podstawie komentarzy można sądzić, że dodatkowe środki zostaną przeznaczone na wynagrodzenia, co pozwoli wydobyć omawianą grupę zawodową z końcowych pozycji w tabelach wysokości zarobków w administracji rządowej.


poprzedni rozdział

  ...............................................................................
37 Liczba 518 jest omyłkowym podsumowaniem w dokumencie DOZ MKiDN z lipca 2007 r.
38 Liczba 143 jest omyłkowo podana w dokumencie DOZ MKiDN z lipca 2007 r.
39 Liczba 661 jest mylnym podsumowaniem kolumny w dokumencie DOZ MKiDN z lipca 2007 r..
40 Dane DOZ MKiDN z listopada 2008 r.
41 Ocena stanu ochrony dóbr kultury – program działań do 2000 roku, Warszawa 1988, s. 12.
42 J.w.
43 Dane DOZ MKiDN z lipca 2007.
44 Wstępny raport…, zał. 1.
45 J.w.
46 Wstępny raport…, s. 15.
47 Wstępny raport…, zał. 1.
48 Dane DOZ MKiDN z lipca 2007.
49 J.w.
50 J.w.
51 Por. przyp. 4.
52 Materiały DOZ MKiDN.
53 Dane DOZ MKiDN ze stycznia 2009.
54 Całość akapitu wraz z tytułem jest cytatem z komentarza do tabeli dla danych z 2004 i 2007, sporządzonego w DOZ MKiDN w lipcu 2007.
55 Dane DOZ MKiDN ze stycznia 2009.
« Czerwiec 2017 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30

Kultura w internecie


Miejskie powidoki


Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo