Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

AUTORSKIE PRAWA MAJĄTKOWE

Istota pojęcia
Zgodnie z przepisem art. 17 polskiej ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, twórcy przysługuje wyłączne prawo do:
• korzystania z utworu na wszystkich polach eksploatacji,
• rozporządzania prawami do utworu na wszystkich polach eksploatacji,
• wynagrodzenia za korzystanie z utworu.
Autorskie prawa majątkowe służą więc do ochrony interesów majątkowych twórcy, umożliwiając mu jednocześnie komercjalizację utworu.


Umiejscowienie w systemie prawa

Prawo cywilne


Aktualny stan prawny

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631, ze zm.), określana dalej w skrócie jako „pr. aut.”.

Opis


Treść art. 17 pr. aut. w powiązaniu z innymi przepisami ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wskazuje, że autorskie prawa majątkowe są przenoszalne, tzn. twórca może przenieść je na inne osoby – np. na podstawie umowy. Prawa te podlegają także dziedziczeniu. Autorskie prawa majątkowe wygasają zasadniczo po upływie 70 lat od śmierci twórcy (zob. – CZAS OCHRONY AUTORSKICH PRAW MAJĄTKOWYCH).

Pola eksploatacji utworu


Jak wynika z przepisu art. 17 pr. aut., istotnym elementem w konstrukcji autorskich praw majątkowych jest pojęcie tzw. „pola eksploatacji”. Najczęściej rozumie się przez nie pewną wyodrębnioną (pod względem technicznym lub ekonomicznym) formę wykorzystywania utworu. W nauce prawa podkreśla się przy tym, że pojęcie „pól eksploatacji” podlega wraz z postępem technicznym rozwojowi i modyfikacji.

W świetle przepisu art. 50 pr. aut. odrębne pola eksploatacji stanowią w szczególności:
• w zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy utworu, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową;
• w zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami, na których utwór utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy;
• w zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż wskazano powyżej – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym.

Cywilnoprawna ochrona autorskich praw majątkowych


Zgodnie z przepisem art. 79 pr. aut. uprawniony, którego autorskie prawa majątkowe zostały naruszone, może żądać od osoby, która naruszyła te prawa:
• zaniechania naruszania;
• usunięcia skutków naruszenia;
• naprawienia wyrządzonej szkody (na zasadach ogólnych albo poprzez zapłatę sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej dwukrotności, a w przypadku gdy naruszenie jest zawinione – trzykrotności stosownego wynagrodzenia, które w chwili jego dochodzenia byłoby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie z utworu);
• wydania uzyskanych korzyści.

Niezależnie od wskazanych wyżej roszczeń, uprawniony może także domagać się:
• jednokrotnego albo wielokrotnego ogłoszenia w prasie oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie lub podania do publicznej wiadomości części albo całości orzeczenia sądu wydanego w rozpatrywanej sprawie, w sposób i w zakresie określonym przez sąd;
• zapłaty przez osobę, która naruszyła autorskie prawa majątkowe, odpowiedniej sumy pieniężnej, nie niższej niż dwukrotna wysokość uprawdopodobnionych korzyści odniesionych przez sprawcę z dokonanego naruszenia, na rzecz Funduszu Promocji Twórczości, gdy naruszenie było zawinione i zostało dokonane w ramach działalności gospodarczej wykonywanej w cudzym albo we własnym imieniu, choćby na cudzy rachunek.

Odpowiedzialność karna za naruszenie autorskich praw majątkowych

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych przewiduje rozbudowaną regulację odnoszącą się do odpowiedzialności karnej za naruszenie autorskich praw majątkowych. Tytułem przykładu można wskazać na przepisy art. 116 i art. 118 pr. aut. Pierwszy z nich stanowi, że kto bez uprawnienia albo wbrew jego warunkom rozpowszechnia cudzy utwór w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, podlega:
• grzywnie,
• karze ograniczenia wolności albo
• karze pozbawienia wolności do lat 2.

Jeżeli sprawca dopuszcza się tego czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3, a jeśli sprawca uczynił sobie z popełniania tego przestępstwa stałe źródło dochodu albo działalność przestępną, organizuje taką działalność lub nią kieruje, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 5.

W świetle art. 118 pr. aut., kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przedmiot będący nośnikiem utworu rozpowszechnianego lub zwielokrotnionego bez uprawnienia albo wbrew jego warunkom nabywa lub pomaga w jego zbyciu albo przedmiot ten przyjmuje lub pomaga w jego ukryciu, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Instytucje/punkty informacyjne


Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
ul. Krakowskie Przedmieście 15/17
00-071 Warszawa
tel. (22) 42 10 327

Bibliografia

  • Barta J., Błeszyński J., Czajkowska Dąbrowska M., Grzeszak T., Grzybowski S., Kępiński M., Markiewicz R., Nowicka A., Poźniak Niedzielska M., Preussner Zamorska J., Traple E., Wojciechowska A., Wojnicka E., System Prawa Prywatnego. Prawo autorskie, tom 13, red. J. Barta, Warszawa 2007
  • Barta J., Czajkowska Dąbrowska M., Ćwiąkalski Z., Markiewicz R., Traple E., Prawo autorskie i prawa pokrewne – Komentarz, wydanie IV, Zakamycze 2005
  • Barta J., Markiewicz R., Prawo autorskie, Wolters Kluwer, Warszawa 2008
  • Matlak A., Prawo autorskie w społeczeństwie informacyjnym, Zakamycze 2004
Prawo kultury i sztuki : Prawo autorskie
Autor : Andrzej Matlak

Dodaj komentarz:

Nick:
E-mail:
Treść:
Wpisz tekst z obrazka: CAPTCHA Image

Inny obrazek


Komentarze:

« Sierpień 2018 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31

Miejskie powidoki


Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo