Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Misja i cele digitalizacji dziedzictwa narodowego oraz zadania w sferze gromadzenia, przechowywania i udostępniania zasobów cyfrowych w Polsce w latach 2009-2020

4.3.3. Zapewnienie dostępu do zasobu cyfrowego
4.3.3.5. Promocja w społeczeństwie idei wolnego dostępu do zasobów cyfrowych, organizacja systemu pozyskiwania licencji na publikację cyfrową dzieł objętych prawem autorskim


Prawo autorskie, obowiązujące w odniesieniu do dokumentów cyfrowych spowodowało powstanie na całym świecie ruchów propagujących wolny dostęp do zasobów cyfrowych (np. ruchu Open Access, który walczy o wolny dostęp do publikacji naukowych). Przedstawiciele organizacji działających na rzecz wolnego dostępu zalecają autorom udostępnianie swoich dzieł na zasadach licencyjnych za pomocą specjalnie przygotowanych wzorców licencji. W odniesieniu do dokumentów tekstowych najpopularniejsza jest licencja Creative Commons, która pozwala twórcom utworów zachować własne prawa i jednocześnie dzielić się swoją twórczością z innymi. Zasada „wszelkie prawa zastrzeżone” zostaje zastąpiona zasadą „pewne prawa zastrzeżone”. Choć licencje Creative Commons zostały dostosowane do polskiego systemu prawnego, nieliczni prawnicy wyrażają wątpliwości co do pełnej zgodności. Prawo nadal zawiera bezwzględnie obowiązujące przepisy, które utrudniają twórcy swobodne dysponowanie własną twórczością. Przykłady wykorzystywania takich licencji można znaleźć wśród instytucji akademickich, instytucji publicznych i administracji rządowej. Licencje te zyskały również aprobatę bibliotek cyfrowych.

Dopóki sytuacja prawna wolnych licencji nie zostanie ostatecznie rozstrzygnięta, dogodnym wyjściem dla polskich bibliotek cyfrowych jest stosowanie nieodpłatnych licencji niewyłącznych na publikację wersji elektronicznej dzieła we wskazanej bibliotece cyfrowej. Pozyskiwanie takich licencji polega na podpisaniu z właścicielem autorskich praw majątkowych umowy dotyczącej konkretnego tytułu lub grupy publikacji, która pozwala na opublikowanie reprodukcji cyfrowej. Jakkolwiek treść takiej licencji może być zgodna z wzorcem licencji Creative Commons, biblioteki stosują różnorodne własne wzorce. Uzyskiwane licencje mają często węższy zakres i w szczególności nie gwarantują żadnych praw (poza prawami wynikającymi z dozwolonego użytku) użytkownikom wykorzystującym utwór udostępniony przez bibliotekę. Licencje różnią się również jakością prawną, a co za tym idzie skutecznością i zakresem. Problemem wynikającym ze stosowania własnych wzorców jest także brak standaryzacji warunków, na jakich biblioteki cyfrowe mogą udostępniać dzieła. Utrudni to w przyszłości wymianę zasobów i łączenie bibliotek lub wprowadzanie zmian wynikających z rozwoju technologii.

W celu zapewnienia wolnego dostępu do zasobów cyfrowych należy promować stosowanie dobrowolnych, niewyłącznych licencji – w szczególności tak zwanych wolnych licencji, takich jak Creative Commons, gwarantujących licencjobiorcom szeroki zakres praw. Wobec wyrażanych przez część środowiska prawniczego wątpliwości co do skuteczności wolnych licencji lub ich zgodności z polskim system prawnym, zaleca się potwierdzenie prawomocności licencji poprzez niezależną ekspertyzę celem ustalenia wszystkich barier prawnych oraz zaproponowania sposobów ich usunięcia.

Ważnym celem jest również kampania informacyjna, prowadzona w środowiskach twórców i naukowców, której celem byłaby informacja o pożytkach płynących z podpisywania wolnych lub niewyłącznych licencji na publikacje cyfrowe z polskimi instytucjami kultury w zestandaryzowanej formie. Równie ważnym celem powinna być zmiana regulacji prawnych tak, aby twórcy stosujący te licencje mieli pełną swobodę w ich wykorzystaniu.
...................................................................................
poprzednia strona


« Maj 2017 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo