Misja i cele digitalizacji dziedzictwa narodowego oraz zadania w sferze gromadzenia, przechowywania i udostępniania zasobów cyfrowych w Polsce w latach 2009-2020

Zgodnie z Ustawą o obowiązkowych egzemplarzach bibliotecznych z dnia 7 listopada 1996 r. (Dz.U. z 1996 r. Nr 152, poz. 722) wydawców obowiązuje przekazywanie do wskazanych w Rozporządzeniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 6 marca 1996 roku bibliotek dzieł zwielokrotnionych dowolną techniką w celu rozpowszechnienia, w tym dokumentów piśmienniczych, graficznych i audiowizualnych. Ustawa wskazuje nie tylko na różne formy publikacji, ale także na ich postać – płyty, taśmy, kasety, przezrocza, mikroformy oraz publikacje zapisane na informatycznych nośnikach danych. Takie sformułowanie włącza do egzemplarza obowiązkowego publikacje powstałe i rozpowszechniane wyłącznie w postaci elektronicznej (por. art. 2, ust. 2, pkt 4 ustawy), o ile posiadają one postać dzieła.

Prawo otrzymywania egzemplarza obowiązkowego publikacji zapisanych na informatycznych nośnikach danych, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 6 marca 1996 r. w sprawie wykazu bibliotek uprawnionych do otrzymywania egzemplarzy obowiązkowych, posiada Biblioteka Narodowa oraz Biblioteka Jagiellońska.
W świetle powyższej ustawy problematyczne jest natomiast systematyczne gromadzenie drogą egzemplarza obowiązkowego publikacji elektronicznych, które nie spełniają wymagań dla publikacji określonych w art. 2 ustawy, m.in. stron internetowych.

Pozbawienie użytkowników współczesnych oraz przyszłych pokoleń możliwości dostępu do zasobów archiwalnych polskiego Internetu jest nieodwracalną stratą dla polskiej kultury. Dlatego też niezbędna jest możliwie jak najszybsza nowelizacja ustawy o obowiązkowych egzemplarzach bibliotecznych, uwzględniająca całość polskiej przestrzeni internetowej (z wyłączeniem stron internetowych tworzonych przez instytucje objęte zakresem działania archiwów państwowych).