Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Misja i cele digitalizacji dziedzictwa narodowego oraz zadania w sferze gromadzenia, przechowywania i udostępniania zasobów cyfrowych w Polsce w latach 2009-2020

4.3.1. Rozbudowa polskich zasobów cyfrowych
4.3.1.1. Digitalizacja zasobów polskich archiwów, bibliotek, muzeów i archiwów audiowizualnych


Liczba obiektów cyfrowych powstałych w Polsce stanowi zaledwie nikłą część dziedzictwa narodowego przechowywanego w instytucjach kultury naszego kraju. Dlatego też jednym z najważniejszych zadań polskich archiwów, bibliotek, muzeów i archiwów audiowizualnych w ciągu najbliższych lat powinna stać digitalizacja wszystkich posiadanych przez nie kategorii zbiorów, m.in.: książek i czasopism, dokumentów ikonograficznych, map, dokumentów piśmienniczych (w tym rękopisów i maszynopisów), starych druków, wydawnictw nutowych, materiałów audiowizualnych oraz obiektów muzealnych i architektonicznych.

Instytucje koordynujące działalność digitalizacyjną określiły priorytety, jakimi powinny się kierować w pracach digitalizacyjnych, zachowując przy ich upublicznianiu nadrzędne zasady poszanowania praw autorskich i pokrewnych oraz ochrony danych osobowych:

• Użyteczność (częste wykorzystanie obiektu)
• Zły stan zachowania obiektu (zabezpieczenie przed utratą)
• Wartość i unikatowość obiektu
• Konieczność uzupełnienia/scalenia cyfrowego kolekcji
• Ograniczona dostępność obiektu
• Szczególne znaczenie zasobów dla kultury narodowej lub regionalnej

Przy doborze obiektów przeznaczonych do digitalizacji należy kierować się również potrzebami użytkowników zasobów cyfrowych. Badanie ankietowe użytkowników, opisane w Zadaniu 3.2, uwzględni także potrzeby poszczególnych grup w zakresie doboru digitalizowanych materiałów. Pamiętać przy tym trzeba, że przy planowaniu prac digitalizacyjnych należy zachować odpowiednie proporcje między poszczególnymi kategoriami obiektów stanowiących polskie dziedzictwo narodowe.

Do końca 2020 r. planuje się zdigitalizowanie i umieszczenie w archiwach, bibliotekach, wirtualnych muzeach, cyfrowych archiwach audiowizualnych i repozytoriach cyfrowych co najmniej 15 milionów obiektów cyfrowych. Dokumenty wolne od zastrzeżeń prawa autorskiego i prawnych ograniczeń będą udostępnione w Internecie, pozostałe powinny być dostępne w sposób, jaki zostanie określony przez nowe prawo, które powinno być ustanowione w tym zakresie.

Archiwa
Archiwa w nadchodzących latach przewidują kontynuację skanowania zespołów i jednostek już rozpoczętych oraz kolejnych, których selekcji dokonuje się na podstawie priorytetów opisanych powyżej. W archiwach państwowych, w których zrealizowano budowanie podstaw zaplecza technicznego, w latach 2009–2013 nastąpi znaczące przyśpieszenie planowej digitalizacji materiałów archiwalnych, które będą mogły być szybko udostępniane w ramach realizowanych przez Narodowe Archiwum Cyfrowe projektów ZoSIA i SeDAn. Zakończenie w archiwach budowy podstaw zaplecza technicznego digitalizacji oraz zdobycie niezbędnych doświadczeń pozwoli w latach 2009–2013 (przy relatywnie niższych wydatkach na aparaturę techniczną) kierować środki finansowe na cyfrowe zabezpieczanie i udostępnianie dokumentów online.

Biblioteki
W bibliotekach przewiduje się zwiększenie tempa prowadzonych prac digitalizacyjnych i rozpoczęcie, w miarę posiadanych środków finansowych, masowej digitalizacji zbiorów. Dążenie do masowej digitalizacji jest spowodowane wielkością zasobów bibliotecznych w Polsce. Na podstawie szacunkowych obliczeń przeprowadzonych we wrześniu 2008 r. w Bibliotece Narodowej w ramach projektu Komisji Europejskiej „Economic and Social Impact of the Public Domain” ustalono, że liczba tytułów książek z domeny publicznej, przechowywanych w polskich bibliotekach, które powinny zostać zdigitalizowane i udostępnione przez Internet wynosi ok. 1,6 miliona pozycji. W 2013 r. planowane jest posiadanie przez polskie biblioteki co najmniej 1 miliona reprodukcji cyfrowych wszystkich typów dokumentów bibliotecznych.

Muzea
Zespół ds. Digitalizacji przygotował cytowane już w niniejszym opracowaniu19 zalecenia techniczne przy cyfryzacji zbiorów. Jest to dotychczas jedyne przedsięwzięcie analityczne, w pewnym jednak tylko zakresie odnoszące się do muzealnictwa. Potrzebą chwili jest wiele podstawowych opracowań tego typu, jak np. opracowanie instrukcji dotyczącej standardu cyfryzacji zbiorów muzealnych w Polsce wraz ze słownikami terminologicznymi dla określonych dziedzin; opracowanie słowników wielojęzycznych dla terminologii muzealnej niezbędnych dla tworzenia baz danych i ich publikacji oraz opracowanie standardu bezpieczeństwa danych.

Cyfryzacja zbiorów muzealnych jest bardzo pomocna w prowadzeniu nadzoru nad zbiorami, ułatwia poszukiwania i ustalanie proweniencji, jest elementem bezpieczeństwa zbiorów, służy edukacji, promocji, i szeroko pojętemu dostępowi do zbiorów. Pełni wyjątkowo ważną rolę w udostępnianiu obiektów źle zachowanych lub zniszczonych, których nie można prezentować w oryginale.

Jednym z priorytetowych zadań na najbliższe lata jest stworzenie powszechnego dostępu do zasobów muzealnych w wersji cyfrowej poprzez budowę internetowej ogólnopolskiej bazy danych o obiektach muzealnych i zabytkach. Planowana jest integracja z systemem GIS, aby umożliwić wyszukiwanie i prezentację wyników wyszukiwania na mapie Polski. System będzie nie tylko cennym źródłem wiedzy dla wszystkich zainteresowanych dziedzictwem kulturowym Polski, ale także instrumentem wspomagającym zarządzanie dziedzictwem kulturowym i podejmowanie decyzji konserwatorskich.

Plany digitalizacyjne na lata 2009-2020 obejmują także digitalizację dokumentacji dotyczącej rejestru i ewidencji zabytków, prowadzonej przez KOBiDZ oraz jego zasobów archiwalnych. Niezwykle cennymi zasobami są dokumentacje 3D obiektów architektonicznych, których kontynuacja jest planowana w najbliższych latach.

Materiały audiowizualne
Plany digitalizacyjne na lata 2009-2020 powinny objąć przekształcanie do postaci cyfrowej materiałów audiowizualnych, przechowywanych w archiwach, bibliotekach, muzeach oraz w Filmotece Narodowej.

Ze względu na wyjątkowość materiałów audiowizualnych oraz konieczność wykorzystania do ich digitalizacji profesjonalnego sprzętu i doświadczonej kadry specjalistów, instytucją planującą i koordynującą działania w tym zakresie będzie Narodowy Instytut Audiowizualny.
.............................................................................................................
poprzednia strona
19 Standardy w procesie digitalizacji…, op.cit.

« Maj 2017 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo