Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Diagnoza stanu na tle sytuacji teatru za granicą

3.8. Teatr dla dzieci i młodzieży

W 2005 r. Centrum Sztuki Dziecka opublikowało Raport o stanie polskiego teatru dla dzieci i młodzieży w latach 1989–2003. Statystycznie sytuacja jest znakomita. Według raportu jedną piątą repertuaru polskich teatrów stanowią przedstawienia dla dzieci i młodzieży (wobec jednej dziesiątej sprzed roku 1989), a dzieci i młodzież stanowią 75% widowni teatrów. Należy pogodzić się z faktem, że to w większości przedstawienia lekturowe, a publiczność przychodzi do teatru zamiast na lekcje.

Dokładna lektura raportu przynosi jednak niezbyt optymistyczny obraz stanu tej sfery twórczości teatralnej. Wśród podstawowych problemów autorzy raportu wskazywali:
• chałturnicze przedstawienia, nastawione tylko na zysk, prezentowane w przedszkolach i szkołach bez żadnej kontroli ich poziomu artystycznego,
• brak weryfikacji jakościowej produkcji dla dzieci i młodzieży, brak promocji najlepszych wzorów,
• niski poziom tekstów dramatycznych – plagą są dokonywane przez reżyserów adaptacje znanych baśni,
• likwidację sceny młodego widza Teatru Telewizji i podobnych audycji w Polskim Radiu,
• prywatyzację uczestnictwa w amatorskim ruchu teatralnym – uczestnictwo jest uzależnione od składek i akredytacji (zmniejszyła się liczba domów kultury, zespołów amatorskich, zajęć teatralnych; szkoły nie wspierają podobnych działań w takim wymiarze jak przed 1989 r., brakuje instruktorów).

Pozytywnym symptomem ostatnich sezonów są przedstawienia dziecięce reżyserowane przez uznanych twórców na ważnych scenach (Piotr Cieplak w Teatrze Powszechnym czy Teatrze Narodowym, Agnieszka Glińska w Teatrze Dramatycznym). Znany dramatopisarz Michał Walczak pisuje dramaty dla dzieci (Smutna królewna, Ostatni tatuś). Reżyserzy decydują się także na pracę w teatrach lalkowych. Te nieliczne wydarzenia mają duży walor promocyjny. Krytycy zaczynają pozytywnie pisać o teatrze familijnym, dostrzegając jednocześnie zjawisko „mrugania do starszego widza” (dwuznaczności seksualne czytelne dla rodziców w przedstawieniu skierowanym dla dzieci, co ma zapewnić popularność przedstawieniu.

Ważne działania na rzecz poziomu teatru dla dzieci i młodzieży wypracowało Centrum Sztuki Dziecka w Poznaniu, które docelowo ma otrzymać profesjonalną scenę teatralną. Być może dzięki doświadczeniom Centrum możliwe byłoby wprowadzenie nowych rozwiązań wspierających tę dziedzinę teatru.

Po przykłady można sięgnąć do Danii, gdzie przez ostatnie kilka dziesięcioleci w wypracowywano państwowy model wspierania teatrów dla dzieci i młodzieży. Oprócz finansowanych przez władze teatrów regionalnych, które są zobowiązane do przygotowywania przedstawień dla młodej widowni, w działa tam też blisko sto niedużych, niezależnych teatrów dla dzieci i młodzieży.

Duńskie Ministerstwo Kultury powołało Centrum Teatralnie (Teatercentrum), które jest jednocześnie sekretariatem Rady Teatru dla Dzieci i Młodzieży (trzyosobowej, powoływanej przez ministra). Zbiera ono dane o teatrach, udziela informacji o nich, ich działalności objazdowej. Radzi również, jak zdobyć dofinansowanie na pokazy przedstawień, jak zorganizować spektakle oraz pomaga organizatorom występów w wyborze odpowiedniego przedstawienia. Doradza ministerstwu oraz innym szczeblom władz w sprawach teatrów dla dzieci i młodzieży. Publikuje co roku Czerwoną broszurę – katalog teatrów, z aktualnymi danymi i propozycjami repertuarowymi, który jest rozsyłany bezpłatnie do szkół, bibliotek i innych instytucji (potencjalnych klientów). Prowadzi także wortal (børneteateravisen.dk).

Centrum Teatralne organizuje Festiwal Kwietniowy – doroczny, ogólnokrajowy festiwal wszystkich teatrów dla dzieci i młodzieży. Bierze w nim udział ok. stu profesjonalnych zespołów, które w ciągu jednego tygodnia prezentują ponad 150 tytułów i 500 spektakli. Co roku festiwal jest organizowany w innym regionie kraju. Stanowi on przegląd produkcji prawie wszystkich aktywnych zespołów – swego rodzaju showcase dla duńskich odbiorców, a także ponad setki obserwatorów z całego świata. Sto teatrów dla dzieci i młodzieży to teatry lalkowe, tańca, opowiadaczy, dramatyczne. Teatry przygotowują swoje spektakle dla określonych grup wiekowych i ściśle tego przestrzegają (niektóre przedstawienia dla dzieci w wieku 1,5 - 4 lata). Teatry stawiają na intymność i bezpośredniość kontaktu z dziećmi.

Ministerialna Rada Artystyczna podejmuje decyzje o refinansowaniu kosztów produkcji teatrów o wysokim poziomie artystycznym – niezależnie od statusu danego teatru – także w wysokości 50%. Zazwyczaj z tej formy pomocy korzysta połowa działających grup teatralnych, czyli około 60. Decyzje komisji ministerialnej, czy dany teatr zasługuje na refinansowanie kosztów produkcji lub zwrot kosztów pokazu, są też swoistą kontrolą jakości.

Każda duńska instytucja (w tym szkoły, biblioteki i domy kultury) zapraszająca do siebie teatr dla dzieci i młodzieży otrzymuje od państwa 50% dofinansowania, co stwarza wszystkim równe szanse grania swoich spektakli w całym kraju.

Teatr i dramat nie występują w szkolnych programach, ale każda szkoła ma prawo podpisać umowę z artystami na prowadzenie na jej terenie warsztatów w dziedzinie teatru, muzyki czy sztuk plastycznych. Państwo finansuje 50% wynagrodzeń zatrudnionych twórców.

W 2005 r. powołano na cztery lata (do 2009 r.) Narodowy Zespół Teatru dla Dzieci, który powstał po połączeniu dwóch teatrów niezależnych Corona i La Balance. Celem tego zespołu jest wypracowanie programu na najwyższym, wzorcowym poziomie.

Środowisko wypracowało metody pracy nad jakością przedstawień, powołano komisję jakości. Duński ASSITEJ oraz Stowarzyszenie Teatrów dla Dzieci i Młodzieży organizują konferencje, seminaria i szkolenia. W 1996 r. otwarto Odsherred Teaterskole – szkołę wyższą dla animatorów teatrów dla dzieci i młodzieży oraz oferującą szeroką gamę warsztatów i szkoleń podyplomowych.

Różnice wielkości i kultury obu krajów uniemożliwiają kopiowanie pewnych działań. Wyraźnie jednak widać, że w Polsce możemy uczyć się od Duńczyków pracy nad poziomem teatrów dla dzieci i młodzieży oraz promowania ich produkcji.




« Sierpień 2017 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31

Kultura w internecie


Miejskie powidoki


Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo