Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Tendencje zmian w procesie digitalizacji i przechowywania dokumentów cyfrowych

3.1. Standardy i formaty

Stosowane w digitalizacji standardy były przedmiotem pracy Zespołu ds. Digitalizacji, działającego przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zespół przedstawił ich wyniki w dokumencie Opracowanie standardów technicznych dla obiektów cyfrowych tworzonych przy digitalizacji dziedzictwa kulturowego przygotowanym przez Zespół roboczy ds. metadanych technicznych digitalizowanych obiektów14. Zalecenia w zakresie digitalizacji obiektów z archiwów, bibliotek i muzeów przeznaczone są do stosowania w polskich instytucjach kultury. Celem zaleceń, w których między innymi określono parametry metadanych opisowych, technicznych i strukturalnych, zasady przygotowania dokumentów do skanowania i parametry skanów (rozdzielczość i format pliku) było ujednolicenie standardów i procedur digitalizacji obowiązujących w Polsce. Uszczegółowienia wymagają w najbliższej przyszłości standardy dotyczące obiektów muzealnych oraz dokumentów audiowizualnych.

Archiwa

Archiwa państwowe stosują standardy ICA (International Council on Archives), tj. ISAD (G), ISAAR (i ich elektroniczne odpowiedniki EAD, EAC, EAG). Wzorcowe kopie cyfrowe są zachowane w większości w liniowym formacie TIFF oraz skompresowanym JPG (kopia użytkowa). Archiwa stosują na ogół własne bazy danych (Elbląg, Kraków, Wrocław, Białystok, Bydgoszcz, Gdańsk, Malbork, Katowice, Kielce, Lublin, Płock, Poznań, Toruń), w których prowadzą ewidencję wykonanych kopii. Zestandaryzowaną bazę SKAN stosuje 6 archiwów. Niektóre archiwa sporządzają tylko inwentarz skanów i nie uznają konieczności tworzenia bazy danych. Narodowe Archiwum Cyfrowe od kilku lat tworzy bazę danych
materiałów fotograficznych, obejmującą obecnie ponad 105 tys. zeskanowanych obrazów wraz ze szczegółowymi opisami.

Biblioteki

Pozytywnym zjawiskiem jest powszechne stosowanie w bibliotekach cyfrowych standardu Dublin Core do rejestracji metadanych opisowych. Jedynym projektem, który posiada niekompletne i niejednolite metadane obiektów cyfrowych jest Polska Biblioteka Internetowa.

W projektach digitalizacyjnych prowadzonych przez biblioteki stosowane są różnorodne formaty plików. Większość bibliotek stosuje format TIFF dla plików macierzystych, natomiast najpopularniejszym w Polsce formatem udostępniania dokumentów cyfrowych jest DjVu, powszechnie stosowany w bibliotekach używających oprogramowania dLibra. W ostatnich latach można zaobserwować rosnącą tendencję stosowania formatu PDF dla plików tekstowych, szczególnie w przypadku dokumentów typu born-digital. Niektóre biblioteki udostępniają również skompresowane pliki JPG oraz pliki txt.

Muzea

Wspomniany powyżej raport Zespołu ds. Digitalizacji we właściwy sposób ujmuje trudności muzeów na tle standardów digitalizacji stosowanych w bibliotekach i archiwach:
W środowisku muzeów sytuacja była i pozostaje trudniejsza. Jedną z przyczyn jest to, że w muzeach występuje większa rozmaitość zbiorów niż w typowych archiwach i bibliotekach. Wystarczy nawet w znacznym uproszczeniu uwzględnić specyfikę sztuk pięknych, rzemiosła artystycznego, biologii, archeologii, etnografii, nauki i techniki, historii, by dostrzec skale trudności. Zakres informacji mający znaczenie dla muzeów jest szeroki, obejmuje bowiem kwestie wytworzenia przedmiotu (materiał i technika), jego historii (nie tylko powstania, lecz również użytkowania). Z jednej strony nabiera znaczenia współpraca muzeów, z drugiej kwestia standardów informacji, warunkująca w pewnej mierze współpracę. Podstawowego znaczenia nabierają słowniki pojęć służące do klasyfikacji zbiorów. Słowniki te z oczywistych względów muszą być zorientowane na dziedziny. Specyfika muzeów obejmuje także zagadnienie konserwacji zbiorów w większym, jak się wydaje, stopniu niż w przypadku bibliotek i archiwów (...)15 .

Większość muzeów stosuje format TIFF dla plików macierzystych. Natomiast do zarządzania i udostępniania wizualizacji muzealiów stosowany jest także format JPG.

Analiza międzynarodowych standardów stosowanych w światowym muzealnictwie, przeprowadzona w raporcie dała asumpt do stwierdzenia, że istnieje wiele standardów dotyczących funkcjonowania muzeów, natomiast niewiele z nich dotyczy digitalizacji.
................................................................................................
poprzednia strona

14 Dokument ten został wydany drukiem: Standardy w procesie digitalizacji obiektów dziedzictwa kulturowego. Red. G. Płoszajski. Warszawa 2008.
15 Ibidem, s. 29.

 


« Grudzień 2017 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo