3.1. Cel analiz i hipoteza

Celem analiz i interpretacji zawartych w tym fragmencie badań było przedstawienie odpowiedzi na dwa pytania: – po pierwsze, jak w świadomości kulturalnej badanych funkcjonuje konstrukt „człowiek kulturalny”? – po drugie, jak w dyskursach publicznych i prywatnych funkcjonuje współcześnie termin „kultura”? Główna hipoteza sformułowana przed przystąpieniem do analiz materiału empirycznego była następująca: świadomość kulturalna zamieszkujących miasta Polaków (a więc większości naszego społeczeństwa) odbija rozproszenie kanonu. W szczególności rozproszeniu uległ wzorzec człowieka kulturalnego, w którym ośrodki nowej krystalizacji norm powinnościowych częściej odnoszą się do kultury typu „ponowoczesnego” i – z drugiej strony – do kultury popularnej niż do tradycyjnego zaplecza tego wzorca, czyli kultury wysokiej.Drugim uszczegółowieniem głównej hipotezy był koncept kultury jako domeny rozmaitych nisz („federacji subkultur”), które wybierając reguły i normy z różnych porządków, a treści z różnych zasobów, tworzą niestabilne i sytuacyjne „mixty kulturowe”, miękko sterowane przez szybko się degenerującą kulturę popularną. Kultura popularna zaś zdecydowanie funkcjonuje dzisiaj jako kultura dominująca, a jej największym problemem wydaje się „ciemna strona mocy”, czyli – zgodnie z przesłaniem sagi, która ukształtowała całe pokolenia współczesnych odbiorców kultury – brak panowania nad własną mocą.