Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Organizacja życia teatralnego w Polsce

2.2. Teatry niepubliczne

2.2.3. Formy stałej współpracy teatrów niepublicznych z władzami publicznymi


Władze lokalne często dostrzegają dorobek wypracowany przez teatry niezależne i starają się zapewnić im stabilizację. Kilkukrotnie w publicznych teatrach próbowano realizować specjalne formy organizacyjne, na przykład organizacja sezonu w publicznej instytucji przez teatr niepubliczny (organizację pozarządową). Innym sposobem jest stworzenie swoistej „instytucji parasolowej” dla teatrów niezależnych. W niektórych przypadkach nie były to próby konsekwentne, szybko zarzucano je wobec pojawiających się trudności, jednak przynosiły pouczające efekty.

Teatr Ziemi Pomorskiej w Grudziądzu został zlikwidowany przez wojewodę toruńskiego w 1991 r. Mienie teatru otrzymał samorząd miasta, który na początku 1996 r. zaniechał zamiaru sprzedaży budynku i przeprowadził remont. Nie mając jednak środków na prowadzenie teatru, zdecydował się zorganizować teatr na zasadzie impresariatu – Centrum Kultury Teatr. Od sezonu 1997/1998 miasto co rok ogłaszało ogólnopolski konkurs na zorganizowanie Grudziądzkiego Sezonu Teatralnego i wybierało nowego organizatora sezonu, którymi były między innymi Teatr Cinema z Michałowic, Stowarzyszenie Dialog (pod kierunkiem Edwarda Żentary), Akademia Sztuk Wizualnych z Poznania43. Ta ciekawa inicjatywa – zapewniająca widzom co rok nowy program – została zakończona i od sezonu 2003/2004 produkcją spektakli (przede wszystkim dla dzieci) oraz organizacją programu impresaryjnego grudziądzkie Centrum Kultury Teatr zajęło się samo44.

Teatr Stara Prochoffnia – scena podlegająca Stołecznemu Centrum Edukacji Kulturalnej – został udostępniony trzem teatrom działającym jako organizacje pozarządowe (Unia Teatr Niemożliwy, Teatr Konsekwentny, Scena Współczesna). W 2008 r. SCEK udostępnił Teatr Staromiejski Fundacji Artystycznej Młyn. W ten sposób publiczna instytucja rozwiązuje problem lokalowy teatrów niezależnych i zapewnia sobie w należących do niej budynkach stały i różnorodny program artystyczny. Warto też wspomnieć, że w niektórych instytucjach kultury funkcjonują teatry niezależne jako rodzaj – niesformalizowanych – rezydentów.

Instytut im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu realizuje działania promotorskie, które polegają „na stałym wspieraniu inicjatyw teatru niezależnego, ujmowanych w ramy długofalowych, kilkuletnich projektów”45. Opieka Instytutu polega na zapewnieniu kilku zespołom wsparcia administracyjnego i logistycznego w zamian za reprezentowanie Instytutu oraz Miasta Wrocław w Polsce i zagranicą. Artyści promowanych zespołów są również zapraszani do współpracy na polu edukacyjnym. Podstawowym kryterium wyboru grup jest jakość ich pracy artystycznej. W latach 2007–2009 Instytut był promotorem projektów artystyczno-badawczych Majsterni Pisni ze Lwowa oraz Teatru ZAR z Wrocławia. Wspierał także projekty „Regula contra Regulam” teatru La Madrugada z Mediolanu oraz pracę Laboratorio Permanente di Ricerca sull’Arte dell’Attore z Turynu. Wspieranie projektów zagranicznych czyni z Instytutu wyjątkowy przykład na skalę kraju.

W 2008 r. Biuro Kultury Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy przeprowadziło „Otwarty konkurs ofert na realizację w latach 2008–2010 zadań w zakresie upowszechniania twórczości artystycznej w formie wspierania produkcji oraz eksploatacji teatralnych teatrów nieinstytucjonalnych, działań muzycznych oraz innych przedsięwzięć artystycznych”. Tym samym pierwszy raz polski samorząd zapewnił taką stabilizację działalności podmiotów niezależnych, która pozwala planować ich działanie z dużym wyprzedzeniem. Łączny budżet na trzy lata wynosi 6 mln 300 tys. złotych, wsparto 13 projektów, z czego 12 dotyczy teatrów, między innymi Laboratorium Dramatu, Teatru Polonia, Teatru Wytwórnia, Studia Teatralnego Koło, Komuny Otwock, Teatru Druga Strefa, Teatr La M.ort. Wysokość wsparcia to od 40 tys. złotych do ponad 500 tys. złotych rocznie.

Ostateczną formą stabilizacji pracy teatru niezależnego jest uczynienie go instytucją publiczną. Ta forma współpracy jest bardzo częsta w ostatnich latach. Powstają też wspólne instytucje samorządów i organizacji pozarządowych. Wypada przypomnieć, że w czasach PRL upaństwowienie Teatru Rapsodycznego w Krakowie czy teatrów studenckich było sposobem na objęcie kontrolą tych przedsięwzięć. Dziś jest to działanie o zamiarach pozytywnych.

Przykładem braku pomysłu na organizację współpracy jest Gdańsk i długoletni brak konkretnego wsparcia dla trójmiejskiej sceny tańca. Teatr Dada von Bzdülöw zdecydował się na współpracę z Teatrem Nowym w Łodzi – tancerz i choreograf Leszek Bzdyl został zatrudniony w zespole artystycznym tej miejskiej sceny.


-------------------------------------------------------------
43 G. Prawelska-Skrzypek, Polityka kulturalna polskich samorządów, s. 196.
44 www.teatr.grudziadz.pl
45 www.grotowski-institute.art.pl (zakładka: Linia promotorska)



« Sierpień 2017 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31

Kultura w internecie


Miejskie powidoki


Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo