Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[ Zamknij ]

Opis instytucjonalny szkolnictwa artystycznego w Polsce

1.4. Uwarunkowania prawne funkcjonowania szkolnictwa artystycznego w Polsce

Na uwarunkowania prawne funkcjonowania szkolnictwa artystycznego stopnia podstawowego i średniego oraz szkolnictwa wyższego artystycznego składa się szereg ustaw i rozporządzeń, przede wszystkim ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, ministra właściwego do spraw nauki oraz ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania.

1.4.1. Szkolnictwo artystyczne stopnia podstawowego i średniego

Ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. z późniejszymi zmianami, powołując się na Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej oraz wskazania zawarte w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Konwencję o Prawach Dziecka, stwierdza w preambule: „Szkoła winna zapewnić każdemu uczniowi warunki niezbędne do jego rozwoju, przygotować go do wypełniania obowiązków rodzinnych i obywatelskich w oparciu o zasady solidarności, demokracji, tolerancji, sprawiedliwości i wolności”. Ustawa ta (art. 2) precyzuje, jak zbudowany jest system oświaty, wymieniając jako jego części składowe między innymi szkoły artystyczne (w punkcie 2d) oraz placówki artystyczne – ogniska artystyczne umożliwiające rozwijanie zainteresowań i uzdolnień artystycznych (w punkcie 3b). Zgodnie z ustawą podmiotem zakładającym i prowadzącym publiczne szkoły artystyczne oraz placówki artystyczne dla uczniów szkół artystycznych, a także placówki doskonalenia nauczycieli szkół artystycznych, jest minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego (art. 5 podpunkt 3c). Ustawa określa też, kiedy zakładanie oraz prowadzenie takich placówek może leżeć po stronie jednostki samorządu terytorialnego (art. 5 podpunkt 5b i 5d) lub kiedy ich prowadzenie może być przekazane takim jednostkom, oraz formułuje warunki założenia lub likwidacji szkoły lub placówki publicznej przez osobę prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną (art. 58 ustęp 3 i art. 59). Określa też warunki założenia szkoły artystycznej niepublicznej przez osoby prawne i fizyczne (art. 82 ustęp 1a) oraz warunki pełnienia roli kuratora oświaty wobec tych placówek (art. 85 ustęp 2).

Ustawa wskazuje też zagadnienia, które zostaną określone w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania (m.in. typy szkół artystycznych publicznych i niepublicznych, uwzględniające szkoły realizujące kształcenie ogólne i kształcenie artystyczne, a także szkoły realizujące wyłącznie kształcenie artystyczne – art. 9 podpunkt 3 oraz warunki i tryb tworzenia, przekształcania i likwidowania oraz organizację i sposób działania placówek doskonalenia, w tym zakres ich działalności obowiązkowej, zadania doradców metodycznych, warunki i tryb powierzania nauczycielom zadań doradcy metodycznego – art. 78. 1.), a także kwestie, które zostaną określone w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego (m.in. typy szkół artystycznych, których świadectwo lub dyplom ukończenia można uzyskać na podstawie egzaminów eksternistycznych, warunki i tryb przeprowadzania takich egzaminów, wysokość opłat za nie oraz warunki wynagradzania osób wchodzących w skład państwowej komisji egzaminacyjnej oraz inne szczegóły z tym związane art. 10a ustęp 3).

Ustawa, co bardzo ważne, określa rolę ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego jako nadzór pedagogiczny nad publicznymi i niepublicznymi szkołami i placówkami artystycznymi oraz placówkami doskonalenia nauczycieli szkół artystycznych, określa też szczegółowo jego nadzór nad szkołami i placówkami publicznymi i niepublicznymi (art. 35 ust 6 oraz art. 89). Mówi o możliwości utworzenia specjalistycznej jednostki nadzoru w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania, w drodze rozporządzenia, oraz o zasadach jej finansowania (art. 32a ustęp 1 i kolejne). Ustawa artykułuje możliwości utworzenia Rady do spraw Szkolnictwa Artystycznego, która ma być społecznym organem opiniodawczym i wnioskodawczym w sprawach kształcenia artystycznego, na wniosek przedstawicieli szkół artystycznych, środowisk twórczych i artystycznych (art. 47. ustęp 1). Ustawa precyzuje warunki tworzenia statutu szkoły, indywidualnego programu i toku nauki (art. 66), finansowania i dotacji dla szkół publicznych (art. 80) i niepublicznych (art. 90) oraz warunki przyznawania stypendiów ministra (art. 90j).

Ustawa Karta Nauczyciela z 26 stycznia 1982 r. (wraz z późniejszymi zmianami) reguluje cały system oświaty w Polsce, w tym edukację artystyczną I i II stopnia.

Zgodnie z zapisami Karty Nauczyciela, praca nauczycieli podlega ocenie dyrektora. Ocena ma charakter opisowy, lecz jest zakończona stwierdzeniem oceniającym (ocena wyróżniająca, dobra lub negatywna). W kwestii kryteriów i trybu dokonywania ocen ustawa odsyła do rozporządzenia ministra właściwego, czyli w odniesieniu do szkolnictwa artystycznego do ministra właściwego dla kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

Ustawa przewiduje cztery stopnie awansu zawodowego nauczycieli: nauczyciel stażysta, nauczyciel kontraktowy, nauczyciel mianowany oraz nauczyciel dyplomowany. Nauczyciel akademicki z co najmniej trzyletnim stażem pracy na uczelni z dniem podjęcia pracy w szkole uzyskuje stopień nauczyciela kontraktowego. Awans nauczyciela ze stopniem naukowym co najmniej doktora, ze stopnia nauczyciela kontraktowego na stopień nauczyciela mianowanego, może nastąpić po stażu trwającym rok oraz 9 miesięcy (dla nauczycieli bez tytułu naukowego są to dwa lata i 9 miesięcy).
Ustawa określa zasady awansu zawodowego nauczycieli, zasady nawiązywania, zmiany oraz rozwiązywania stosunku pracy z nauczycielem, zasady wynagradzania nauczycieli oraz czas ich pracy. Opisane są również zasady nagradzania i przyznawania odznaczeń, uprawnienia socjalne i regulacja dotycząca urlopów, zasady doskonalenia nauczycieli, regulacje dotyczące ochrony zdrowia i pomocy zdrowotnej, odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli oraz regulacje dotyczące uprawnień emerytalnych.

Ustawa o systemie informacji oświatowej z 19 lutego 2004 r. reguluje zasady działania systemu „służącego uzyskiwaniu danych niezbędnych do prowadzenia polityki edukacyjnej państwa, podnoszeniu jakości i upowszechnianiu edukacji oraz do usprawnienia finansowania zasad oświatowych”. System ten opiera się na bazach danych o jednostkach oświatowych, uczniach, nauczycielach oraz zawiera informacje o spełnieniu obowiązku nauki. Obowiązek prowadzenia określonych baz danych nałożony jest na szkoły i inne jednostki oświatowe, Centralną Komisję Egzaminacyjną, jednostki samorządu terytorialnego (organy gmin, organy powiatów, organy samorządów województw), ministrów właściwych dla odpowiednich rodzajów szkolnictwa oraz kuratorów oświaty.

Z ustawy o systemie oświaty wynikają delegacje do szczegółowych uregulowań w rozporządzeniach ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego oraz do spraw oświaty i wychowania. Takich obowiązujących rozporządzeń jest ponad sześćdziesiąt.


« Grudzień 2017 »
PnWtŚrCzPtSbNd
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31

Miejskie powidoki


Partner technologiczny
Orange
Partnerzy
Województwo Małopolskie Urząd Miasta Krakowa
Współorganizatorzy
Uniwersytet Krakowskie
Organizator
NCK
Pod patronatem
Ministerstwo
Partnerzy medialni
Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo Logo